เมื่อวันที่ 26 กันยายน บริษัททีมคอนซัลติ้ง เอ็นจิเนียริ่ง แอนด์เมเนจเม้นท์ จำกัด จัดประชุมรับฟังความคิดเห็นของประชาชนชนต่อโครงการปรับปรุงร่องน้ำเพื่อการเดินเรือพานิชย์แม่น้ำล้านช้าง-แม่น้ำโขง (โครงการระเบิดแก่งแม่น้ำโขง) ที่หอประชุมตำบลเวียง อ.เชียงแสน จ.เชียงราย โดยมีชาวบ้าน และเจ้าหน้าที่จากส่วนราชการท้องถิ่นเข้าร่วมประชุมประมาณ 100 คน
นายพินิจ แก้วสิทธิ์พงษ์ทอง นายอำเภอเชียงแสน กล่าวว่า ถ้าได้ติดตามข่าวและสื่อต่างๆ คงได้ยินข่าวจากทางการจีน ที่ได้ส่งเรือมาสำรวจร่องน้ำในเขตสามเหลี่ยมทองคำ อ.เชียงแสน ไปถึง ถึง อ.เวียงแก่น จนเกิดมีกระแสวิพากษ์วิจารณ์มาก และพี่น้องประชาชนที่มาร่วมในเวทีนี้อาจจะรับทราบหรือไม่รับทราบข้อมูลมาก่อน โดยมีกรมเจ้าท่าภูมิภาคประสานงาน และบริษัททีมฯ ได้เข้ามาอธิบายกระบวนการศึกษา ช่วงนี้เป็นช่วงการศึกษาผลกระทบ เป็นขั้นแรก ขั้นต่อไปอาจจะเป็นขั้นตอนรับฟังความคิดเห็นเพื่อประกอบการตัดสินใจ และเราต้องติดตามการศึกษาและสำรวจ มีส่วนไหนที่จะต้องดำเนินการขุดลอก คงไม่ใช้คำรุนแรงว่าระเบิดหิน แต่ในการดำเนินการก็คงมีแต่จะส่งให้ดูอีกที จะระเบิดอย่างไร ต้องมีการศึกษาให้รอบคอบ
นายสุเทพ ล้อศรีทอง ตัวแทนชมรมเชียงแสนเมืองน่าอยู่ กล่าวว่า วันนี้ประเด็นการนำเสนอข้อมูลโครงการเป็นสิ่งที่ดีหมด ตนเองอยากทราบว่าการการสำรวจแม่น้ำโขงในระดับ 10 เมตร เท่ากับตึกกี่ชั้น ท่านทราบระบบนิเวศแม่น้ำโขงหรือไม่ ถ้าขุดลอกลงไป 5 เมตรแล้ว มีแต่กรวดหินทราย ริมฝั่งน้ำจะไหลเข้ามาอย่างไร ระยะเวลา กระแสของน้ำจะมีปริมาณเท่าไหร่
“ผมอยู่เชียงแสนมา50ปี เราต้องคำนึงถึงประเทศไทยว่า แผ่นดินจะทรุดตัวไปมากเท่าไหร่ และเรื่องเศรษฐกิจ ขอขอบคุณกลุ่มรักษ์เชียงของ ที่ได้จุดประกายขึ้นมา เรื่องปลา มูลค่าของคนเชียงของ เชียงแสน เวียงแก่น มูลค่าของปลาแม่น้ำโขงไม่เกินร้อยล้าน ไม่มีคนสนใจ เศรษฐกิจทางการค้าชายแดนในปี 2559 ได้ดุลการค้า 12,000-15,000 ล้าน ประเทศไทยจะเสียตรงนี้ไปอย่างไร ตอนนี้จีนกำลังไปดำเนินการทางหลวงพระบางหมดแล้ว ทางรถไฟจากจีน แผนเดิมที่จะเลาะมาทางถนนหมายเลข R3A ไปเชื่อมที่หลวงพระบางออกทุ่งไหหิน และไปเชื่อมหนองคาย แต่เรื่องความมั่นคง เรือขนาด 500 ตันสามารถล่องลงมาได้ เรือขนาดใหญ่เข้ามา เรือกำลังพล เรือกองกำลังก็จะต้องเข้ามา เราจะเป็นอย่างไร” ตัวแทนชมรมเชียงแสน กล่าว
นายสมควร สุขวงศ์ อดีตนายกองค์การบริหารส่วนตำบล (อบต.) บ้านแซว กล่าวว่า ปัจจุบันนี้จีนสร้างเขื่อนแม่น้ำโขงไปแล้ว และระเบิดแก่งแม่น้ำโขงตอนบนไปแล้ว ผลกระทบกับพ่อแม่พี่น้องชัดมาก ตอนเป็นเด็กเคยไปว่ายน้ำไปเกาะกัน เพราะจีนระเบิดหิน เกาะกลางแม่น้ำโขงเหล่านั้นหายไปหมดเลย ผลกระทบเกิดขึ้นแล้ว เราร้องเรียนอะไรไม่ได้เลย ตลิ่งแถวบ้านแซวหายไป ก็ร้องเรียนไม่ได้ ต้องของบประมาณจากกรมโยธามาสร้างตลิ่งแทน สำหรับโครงการนี้เห็นการศึกษาเพียง 1 ปี ถือว่าไม่มีข้อมูลที่เพียงพอ ปัญหาการขึ้นลงของน้ำโขง ที่จีนเป็นผู้ควบคุม ปกติตามธรรมชาติแม่น้ำโขง ปลาอพยพจะว่ายขึ้นมาวางไข่ในช่วงเดือนสิงหาคน เมื่อจีนปล่อยน้ำจากเขื่อน ปลาก็ไม่ว่ายอพยพขึ้นมา ชาวประมงก็หาปลาไม่ได้เลย ผลกระทบหนักมาก ข้อดีข้อเสียของโครงการ ยังไม่ได้พูดให้ชัดเจน ในขณะนี้ไทยได้รับประโยชน์อะไรบ้าง ไทยเป็นแค่เมืองผ่าน ตอนนี้ภาษีอาจจะได้แค่การขนส่งสินค้า อยากให้อธิบายให้ได้ว่าหากเรือขนาด 500 ตันล่องลงมา เราจะได้ผลประโยชน์อะไร ภาษีเข้าประเทศจะได้กี่บาท ความเสียหายจะเป็นอย่างไร คิดว่าจีนจะต้องคิดแผนไว้ 50 ปีล่วงหน้า คิดไว้หมดเรื่องเส้นทางการค้า เส้นทางลำน้ำโขงหลวงพระบาง ออกทะเลแน่นอน
นายหลิว จี เสียน ประธานผู้บริษัท CCCC Second Harbor ซึ่งเป็นบริษัทจีนผู้ได้รับสัมปทานโครงการระเบิดแก่ง กล่าวว่า เป็นการรับฟังเสียงชาวบ้านริมฝั่งแม่น้ำโขง จะรวบรวมข้อมูลที่ได้รับฟังมาและจะนำไปสู่การออกแบบโครงการ ซึ่งเมื่อเดือนเมษายนที่ผ่านมา ได้ส่งเรือตรวจสภาพแม่น้ำโขงโดยรวม และสำรวจทางธรณีวิทยา ว่าเป็นอย่างไรบ้าง วิศวกรด้านการออกแบบ จะเอาข้อมูลการสำรวจและทำการออกแบบ หลังจากการสำรวจภาคสนาม และมีความคิดเริ่มต้นเพื่อดูแนวทางการเดินเรือในแม่น้ำโขง และหลังการประชุมครั้งนี้จะต้องเอาข้อมูลไปพิจารณา ต่อการประเมินผลกระทบทางสิ่งแวดล้อมและสังคม การรับฟังความคิดเห็นของประชาชน เป็นขั้นตอนแรก
นายหลิว กล่าวว่า หลังจากประชุมนี้ จะไปสำรวจหน้าพื้นที่งาน โดยว่าจ้างบริษัททีมฯ สำรวจอีกครั้ง หลังจากได้ข้อมูลสำรวจแล้ว จะนำข้อมูลนี้ไปปรับปรุงแผนงาให้สมบูรณ์ยิ่งขึ้น หลังจากได้รับฟังความคิดเห็นของประชาชนใน 15 วัน และมีความคิดเห็นส่วนตัวว่า ประทับใจว่าประเทศไทยเป็นประชาธิปไตย ทั้งหน่วยงานราชการและประชาชนมาแสดงความคิดเห็นต่อโครงการ มีสิทธิ์เต็มที่ แต่เนื่องจากว่าตรงนี้การดำเนินงานอยู่ในขั้นตอนแรก และยังมีข้อมูลจำกัด ไม่สมบูรณ์ แต่เชื่อว่า ขั้นตอนต่อไป หลังจากได้ข้อมูลและมีการวิเคราะห์ละเอียดมากขึ้น เพื่อให้ทุกคนเข้าใจว่า ทำไมต้องมีโครงการนี้และโครงการนี้จะมีผลกระทบอย่างไรบ้าง
ผู้สื่อข่าวรายงานว่าประเด็นที่ผู้เข้าร่วมในเวทีได้ระดมความคิดเห็นและมีข้อกังวลมากคือ ชาวบ้านริมฝั่งโขงโดยเฉพาะชาวประมงและคนปลูกผัก ได้รับผลกระทบจากการปล่อยน้ำของเขื่อนจีนที่ไม่แจ้งล่วงหน้า และการล่องเรือสินค้าของจีนและลาว ที่ความเร็วของเรือทำให้เกิดคลื่นน้ำ เรือหาปลาขนาดเล็กมีความเสี่ยงและเรือที่ผูกไว้ริมฝั่งแตกเสียหายเพราะกระทบกับหิน ปัญหาขยะ คราบน้ำมันจากเรือจีน เรือขนส่งสินค้ามีการจอดไว้แล้วปล่อยคราบน้ำมันทำให้ไหลไปตามแม่น้ำโขงยาวหลายสิบกิโล ก็มีผลกระทบต่อ “มอง” ซึ่งเป้นตาข่ายหาปลาที่มีราคาเป็นหมื่นบาท ทำให้สามารถใช้ได้ไม่ได้ถึงปี การสะสมกับสารพิษต่อลำน้ำโขง ทำให้สิ่งมีชีวิตเปลี่ยนไป ซึ่งทำให้น้ำโขงเกิดความเสียหาย การเก็บไก (สาหร่ายแม่น้ำโขง) ในแถบเชียงแสนได้หายไปแล้ว
