วันที่ 28 มีนาคม นายสมศักดิ์ เทพตุ่น ประธานเครือข่ายประมงพื้นบ้านกว๊านพะเยา เปิดเผยว่า ปีนี้สถานการณ์น้ำในกว๊านพะเยาแล้งจัดเป็นประวัติการณ์ตั้งแต่มีการก่อสร้างเขื่อนกั้นน้ำอิง ในปี พ.ศ.2482 ที่ผ่านมา ถือว่าขณะนี้แล้งอย่างรุนแรง น้ำในกว๊านพะเยาลดลงอย่างต่อเนื่อง มีเพียงหน่วยงานเดียวที่ใช้น้ำในกว๊านพะเยาได้ในขณะนี้คือ สำนักงานการประปาส่วนภูมิภาคสาขาพะเยา ที่จำเป็นต้องสูบน้ำเพื่อผลิตน้ำประปาให้บริการประชาชนในพื้นที่เขตชุมชนเมือง ดอกคำใต้ และภูกามยาว แต่สิ่งที่เป็นประเด็นความกังวลทางความเชื่อที่มากับภาวะน้ำแล้งของกว๊านพะเยาในขณะนี้ คือ เชื่อว่าเกิดจากขึด ความไม่เป็นสิริมงคล เนื่องจากว่าการปั้นพญานาคหรือนาคีสองตัวที่ตั้งอยู่ริมกว๊านพะเยา บริเวณตรงข้ามกับอนุสาวรีย์พญางำเมือง อ.เมือง จ.พะเยา พบว่าพญานาคมีเกล็ดเพียงด้านเดียว คือด้านที่หันออกไปทางอนุสาวรีย์พญางำเมือง และพระธาตุจอมทองจำลอง ทาสีทองเพียงสามด้าน ด้านในกว๊านพะเยาเป็นสีขาวเท่านั้น
ปธ.เครือข่ายประมงพื้นบ้านฯ กล่าวต่อว่า ตนไม่ทราบว่าโครงการปั้นพญานาคคู่ดังกล่าวเป็นความรับผิดชอบของหน่วยงานใด เหตุใดถึงไม่ตรวจสอบก่อนตรวจรับงานว่างานปั้นมีความเรียบร้อยหรือไม่ โดยเฉพาะทั้งพญานาคเป็นสิ่งที่ประชาชนมีความเชื่อสูงสุดว่าเป็นพญานาคที่ปกป้องหนองเอี้ยงในสมัยโบราณซึ่งคือกว๊านพะเยาในปัจจุบัน ส่วนพระธาตุจอมทองนั้นเป็นพระธาตุศักดิ์สิทธิ์คู่เมืองพะเยา ทั้งสองสิ่งนี้เป็นสิ่งที่คนพะเยาให้ความเคารพเชื่อว่าทำให้กว๊านพะเยามีน้ำเลี้ยงผู้คนมาช้านานแล้ว พญานาคคือผู้ให้น้ำ แต่เมื่อพญานาคที่ปั้นมามีเกล็ดไม่ครบทั่วตัว จึงทำให้เกิดความเชื่อว่าขึดเป็นเหตุให้เกิดอาเพศทำให้เกิดภัยแล้งดังกล่าว
“ผมไม่มีความคิดหรือข้อเสนอแนะว่าผู้ที่มีส่วนเกี่ยวข้องเรื่องนี้ควรทำเช่นไร เพราะขึ้นอยู่กับเจ้าของงบประมาณและผู้ที่ออกแบบพญานาคทั้งหมด ว่าต้องการให้ผู้ที่มีส่วนเกี่ยวข้องตั้งแต่ต้นออกมารับผิดชอบกับการกระทำที่เกิดขึ้น เบื้องต้นทราบว่าเป็นโครงการระดับจังหวัดผ่านมา 2-3 ปี แล้ว โดยใช้งบประมาณกว่า 3 ล้านบาท อย่างไรก็ตามมีคนพะเยาส่วนหนึ่งที่ต้องการจะออกมารวมพลังซ่อมแซมพระธาตุจอมทองจำลองให้ทาสีเหลืองหรือปิดทองครบทั้ง 4 ด้าน แต่การปั้นแต่งเกล็ดพญานาคให้ครบทั้งสองด้านนั้นเป็นเรื่องใหญ่ จึงฝากถึงผู้ใหญ่ของจังหวัดช่วยตรวจสอบผู้ที่เกี่ยวข้องต่อไปด้วย” นายสมศักดิ์ กล่าวและว่า นอกจากนี้ในโซเชียลมีเดีย เช่น ผู้ใช้เฟซบุ๊กของคนพะเยาจำนวนมากตั้งข้อสังเกตและตามเกล็ดนาคกันอย่างมากมาย ทั้งสงสัยว่าทำไมพระธาตุจอมทองจำลองถึงมีเพียง 3 ด้าน ยิ่งทำให้ตอกย้ำความเป็นอาเพศตามความเชื่อโบราณยิ่งขึ้นไปอีก
