เมื่อวันที่ 17 มีนาคม ที่วนอุทยานเขาสวาย ต.นาบัว อ.เมือง จ.สุรินทร์ นายพรพจน์ บัณฑิตยานุรักษ์ รองผู้ว่าราชการจังหวัดสุรินทร์ เป็นประธานเปิดงานประเพณีขึ้นเขาสวายประจำปี 2561 ซึ่งจังหวัดสุรินทร์ โดยองค์การบริหารส่วนจังหวัดสุรินทร์ และองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นในพื้นที่ ได้ร่วมกันจัดขึ้น โดยหลังจากทำพิธีลั่นฆ้องหน้าซุ้มประตู ประธานและแขกผู้มีเกียรติได้นั่งช้างนำขบวนแห่จำนวน 9 เชือก ขึ้นไปตามเส้นทางไปยังสถานที่ศักดิ์สิทธิ์ที่ชาวสุรินทร์เคารพนับถือและเดินขึ้นบันไดเพื่อเคาะระฆัง 1,080 ใบ ไปบนยอดเขาที่มีพระใหญ่ประดิษฐานอยู่ และร่วมกราบไหว้เพื่อความเป็นสิริมงคล
สำหรับประเพณีขึ้นเขาสวาย กราบไหว้สิ่งศักดิ์สิทธิ์ ถือเป็นสิ่งที่สำคัญของชาวจังหวัดสุรินทร์มาแต่โบราณ เมื่อถึงเดือนห้าของทุกปี บรรพบุรุษชาวสุรินทร์จะถือว่าเป็นงานประเพณีหยุดงาน ซึ่งประเพณีการหยุดงานตามช่วงระยะเวลาดังกล่าว ในทุกปีชาวจังหวัดสุรินทร์จะร่วมมือร่วมใจจัดงานบุญประเพณีขึ้นเขาสวาย ประกอบกับวันดังกล่าว ถือว่าเป็นวันขึ้นปีใหม่ทางจันทรคติ ดังนั้นชาวสุรินทร์จะหยุดงานและพากันเดินทางไปขึ้นเขาสวายเพื่อกราบไหว้สิ่งศักดิ์สิทธิ์เสริมสิริมงคลชีวิตต่อตนเองและครอบครัว โดยจะพากันประกอบกิจกรรมกราบไหว้สักการะสิ่งศักดิ์สิทธิ์บนเขาสวายหลัก ทั้ง 9 คือ พระใหญ่หรือพระพุทธสุรินทรมงคล รอยพระพุทธบาทจำลอง อัฐิหลวงปู่ดูลย์ อตุโล พระพุทธรูปองค์ดำ หลวงปู่สวน ปราสาทหินพนมสวาย ศาลเจ้าแม่กวนอิม เต่าหินศักดิ์สิทธิ์ สระน้ำศักดิ์สิทธิ์ และร่วมเคาะระฆัง 1,080 ใบ เพื่อเป็นสิริมงคลด้วย
ดังนั้น ชาวสุรินทร์จะหยุดงานและพากันเดินทางไปขึ้นเขาสวายเพื่อกราบไหว้สิ่งศักดิ์สิทธิ์เสริมสิริมงคลชีวิตต่อตนเองและครอบครัว สิ่งศักดิ์สิทธิ์บนเขาสวายประกอบด้วย พระใหญ่หรือพระพุทธสรินทรมงคล รอยพระพุทธบาทจำลอง อัฐิหลวงปู่ดุล อตุโล พระพุทธรูปองค์ดำ หลวงปู่สวน ปราสาทหินพนมสวาย ศาลเจ้าแม่กวนอิม เตาหินศักดิ์สิทธิ์ และสระน้ำศักดิ์สิทธิ์ ต่อมาปี 2551 จังหวัดสุรินทร์ ได้จัดทำโครงการส่งเสริมการท่องเที่ยวเชิงพุทธเฉลิมพระเกียรติ 80 พรรษามหาราช โดยได้ดำเนินการจัดหาระฆัง จำนวน 1,080 ใบ จากวัดทุกวัดในจังหวัดสุรินทร์ และวัดสำคัญอีก 10 วัดของไทย นำไปติดตั้งบริเวณทางขึ้นบันไดไปนมัสการพระพุทธสุรินทรมงคล และบริเวณรอบ ๆ สถูปบรรจุอัฐิหลวงปู่ดุล อตุโล ทั้งนี้ เพื่อให้นักท่องเที่ยวที่มาสักการะสิ่งศักดิ์สิทธิ์ ได้เคาะระฆังเพื่อความเป็นสิริมงคลแก่ตนเองและครอบครัวโดยในประเพณีขึ้นเขาสวายปีนี้ สภาพอากาศไม่ร้อนเหมือนทุกๆ ปี ทำให้ประชาชนชาวจังหวัดสุรินทร์และนักท่องเที่ยวต่างหลั่งไหลกันไปร่วมประเพณีและกราบไหว้สิ่งศักดิ์สิทธิ์ที่เคารพนับถือ บนวนอุทยานพนมสวายกันตลอดทั้งวันอย่างเนืองแน่น
ประเพณีขึ้นเขาสวายเป็นประเพณีที่ดีงามของท้องถิ่นที่ควรสืบสานให้คงอยู่ นอกจากนี้ยังเป็นการส่งเสริมให้เขาสวายเป็นสถานที่ท่องเที่ยวเชิงวัฒนธรรม ที่สามารถท่องเที่ยวได้ตลอดทั้งปี จึงขอเชิญชวนชาวสุรินทร์ตลอดจนนักท่องเที่ยว เข้าร่วมงานประเพณีขึ้นเขาสวาย ประจำปี 2561 ได้ตั้งแต่วันที่ 16-18 มีนาคม ณ บริเวณวนอุทยานพนมสวาย ตำบลนาบัว อำเภอเมือง จังหวัดสุรินทร์
