เมื่อวันที่ 28 มีนาคม นพ.ธีระเกียรติ เจริญเศรษฐศิลป์ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงศึกษาธิการ (ศธ.) เปิดเผยถึงความคืบหน้าการตรวจสอบการทุจริตกองทุนเสมาพัฒนาชีวิต ซึ่งพบความเสียหายมูลค่าความเสียหายแล้วกว่า 100 ล้านบาท ล่าสุดศธ.มีมติไล่ออก นางรจนา สินที อดีตนักวิเคราะห์นโยบายและแผนชำนาญการพิเศษ สำนักกิจการการศึกษา รวมถึงให้ตรวจสอบเส้นทางการเงิน โดยเชื่อว่า นางรจนาไม่ได้ทำคนเดียว ขณะเดียวกันคณะกรรมการสืบสวนข้อเท็จจริง มีนายอรรถพล ตรึกตรอง ผู้ตรวจราชการศธ. เป็นประธาน เตรียมเชิญผู้เกี่ยวข้องทุกระดับตั้งแต่ปลัดศธ. รองปลัด ศธ. ผู้ช่วยปลัด ศธ. ผู้อำนวยการสำนักกิจการการศึกษาพิเศษ เจ้าหน้าที่การเงิน ตั้งแต่ปี 2550-ปัจจุบัน ประมาณ 50 คน มาให้ถ้อยคำและยืนยันเอกสาร นั้นว่า ตนได้เชิญนายอรรถพล ตรึกตรอง ผู้ตรวจราชการ ศธ. ในฐานะประธานคณะกรรมการสืบสวนข้อเท็จจริง มาสอบถามความคืบหน้าในเรื่องดังกล่าวแล้ว ซึ่งตัวเลขความเสียหายโดยรวมอยู่ที่ประมาณ 118 ล้านบาท แต่ต้องย้ำว่า ตัวเลขความเสียหายที่เกิดขึ้นยังไม่นิ่ง เพราะมีการหมุนเงิน ไปจ่ายให้กับคนที่ไม่ได้รับทุนบางส่วน ทั้งนี้สิ่งที่ตนให้ความมั่นใจได้ คือกระบวนการซึ่งศธ.ได้ดำเนินการตามมาตรการปราบปรามและป้องปรามการทุจริต ของคณะรักษาความสงบแห่งชาติ (คสช.) อย่างเคร่งครัด การที่นางรจนา ไม่ซัดทอดใคร ทำให้ศธ. ต้องหาหลักฐานว่า มีการเชื่อมโยงไปถึงใครบ้าง โดยขณะนี้ความคืบหน้าในการสอบสวนถือว่ามีความก้าวหน้าไปไกลมาก โดยนายอรรถพล คาดว่า จะสามารถสรุปผลการสืบสวนข้อเท็จจริงได้ไม่เกินช่วงสงกรานต์ หรือภายในเดือนเมษายน ซึ่งเท่ากับว่า เหลือเวลาอีกไม่ถึง 30 วัน ก็จะสามารถสรุปข้อเท็จจริงได้
นพ.ธีระเกียรติ กล่าวต่อว่า แม้ขณะนี้จะยังไม่สามารถสรุปได้ 100% แต่เห็นความหละหลวมของระบบชัดเจน โดยเห็นได้จาก ข้อมูลที่พบว่ามีการโอนเงินผ่านระบบจีโร่ (GIRO) ของธนาคารกรุงไทย ซึ่งไม่มีชื่อบัญชี มีแต่เลขที่บัญชี บางครั้งนางรจนา ส่งเอกสารการเบิกจ่ายเงินให้ปลัดศธ. หรือรองปลัดศธ. ที่รับผิดชอบเซ็นโดยตรง บางครั้งดำเนินการตามขั้นตอน การชงเรื่องเข้าที่ประชุม หรือส่งเรื่องให้ปลัดศธ. อนุมัติเบิกจ่ายเงินกองทุนฯ แต่ละคนก็เซ็นอนุมัติไม่เหมือนกัน ยกตัวอย่าง เช่น ปลัดศธ. อนุมัติเฉพาะการใช้วงเงินตามมติที่ประชุมคณะกรรมการกองทุนฯ แต่ไม่เซ็นอนุมติการเบิกจ่าย เพราะได้มอบอำนาจให้ผู้อำนวยการกองคลัง สป. แล้ว เรื่องนี้มีความหลากหลายของวิธีปฏิบัติ รวมทั้งผู้ที่ดูแลกองทุนฯนี้ 10 ปีมีหลายคน ดังนั้นการจะหาข้อมูลเชื่อมโยงจึงเป็นเรื่องยาก เพราะหากนางรจนาทำงานอยู่กับใครคนใดคนหนึ่งเป็นเวลานาน ถึงแม้ไม่ซัดทอด ก็อาจจะมีหลักฐาน ที่สามารถเชื่อมโยงไปได้บ้าง
ผู้สื่อข่าวถามว่า จะมีการตรวจสอบธนาคารกรุงไทย กรณีที่ให้มีการโอนเงินโดยที่ไม่ระบุชื่อบัญชี เพราะถือเป็นความหละหลวมหรือไม่ นพ.ธีระเกียรติ กล่าวว่า การโอนเงินดังกล่าวเป็นระบบที่ใช้ในราชการอยู่แล้ว เหมือนกับการโอนเงินเดือน ซึ่งก็ใช้ระบบนี้ แต่ก็ยอมรับว่า ธนาคารมีความหละหลวม เพราะปัญหาที่พบคือ ไม่มีระบบที่แจ้งกลับมาว่า เด็กได้รับเงินทุนหรือไม่ เด็กก็รอ พอไม่ได้รับเงินบางคนก็ร้องเรียน พอร้องเรียนก็มีการโอนเงินให้ แต่ยังไม่ทราบว่า เด็กร้องเรียนทางช่องทางใด และหัวหน้างานของนางรจนา รับรู้หรือไม่ ซึ่งที่ผ่านมาทราบว่า ปลัดศธ. บางท่านมีคำสั่งให้ตักเตือน โดยขณะนี้อยู่ระหว่างตรวจสอบว่า เชื่อมโยงไปถึงใครบ้าง
เมื่อถามว่า การสืบสวนความผิดทางละเมิด จะเชื่อมโยงไปถึง ธนาคารที่รับผิดชอบโอนเงินกองทุนฯ หรือไม่ นพ.ธีระเกียรติ กล่าวว่า กฎหมายละเมิด เป็นเรื่องของคำสั่งทางปกครอง ซึ่งใช้กับเจ้าหน้าที่รัฐ ซึ่งจะมีสัดส่วนการรับผิด ส่วนกรณีของธนาคาร คงใช้กฎหมายนี้ไม่ได้ แต่ถ้าธนาคารมีส่วนรู้เห็นกับเรื่องนี้ด้วย ก็ต้องว่ากันตามกฎหมาย แต่ตอนนี้จะไปบอกว่าธนาคารประมาทเลินเล่อคงไม่ได้ เพราะเขาดำเนินการตามที่ศธ. ส่งข้อมูล เท่ากับว่า ความประมาทเลินเล่อ เริ่มต้นมาจากคนในศธ. อย่างไรก็ตามทราบว่า นายอรรถพลได้ติดต่อขอข้อมูลจากทางธนาคารไปแล้ว
