วันที่ 16 พฤษภาคม จังหวัดสระแก้วมีการจัดงานประเพณีสู่ขวัญควาย ระหว่างวันที่ 14-16 พฤษภาคม 2561 ที่บริเวณโรงเรียนกาสรกสิวิทย์ ต.ศาลาลำดวน อ.เมืองสระแก้ว จ.สระแก้ว นายไชยนันท์ แสงทอง วัฒนธรรมจังหวัดสระแก้ว กล่าวว่า โรงเรียนกาสรกสิวิทย์ เป็นโรงเรียนฝึกสอนการใช้กระบือหรือควายไทยในการทำนา และเพื่อนุรักษ์ประเพณีสู่ขวัญควาย ซึ่งเป็นประเพณีโบราณที่อนุรักษ์สืบทอดต่อๆ กันมา ในงานมี การประกวดธิดากาสร มีผู้เข้าประกวด 20 คน และผู้ที่ได้รับคัดเลือกเป็นธิดากาสร ประจำปี 2561 คือ น.ส.ณัฏฐา มหาศักดิ์ศิริ หรือ น้องปอย ส่วนรองอันดับ 1 น.ส.ปิยาภรณ์ เตยหอม และรองอันดับ 2 น.ส.นกจุฑามาศ สังข์ว่อง ซึ่งจะทำหน้าที่ประชาสัมพันธ์งานกิจกรรมของโรงเรียนและกิจกรรมด้านวัฒนธรรมของจังหวัดสระแก้ว
ทั้งนี้ สมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้มูลนิธิชัยพัฒนา จัดตั้งโรงเรียนกาสรกสิวิทย์ ขึ้นที่จังหวัดสระแก้ว โดยมีวัตถุประสงค์เพื่อเป็นโรงเรียนสำหรับฝึกกระบือ ให้สามารถไถนาและทำงานด้านเกษตรกรรม และสอนผู้ที่ต้องการใช้กระบือทำการเกษตร ให้สามารถทำงานร่วมกับกระบือได้อย่างมีประสิทธิภาพ สามารถดูแลกระบือให้มีสุขภาพแข็งแรง เนื่องจากกระบือเป็นสัตว์ที่อยู่คู่กับชาวนามาช้านาน ตั้งแต่อดีตกาล เป็นสัตว์ให้คุณ เป็นกำลังหลักของชาวนาในการปลูกข้าวเลี้ยงผู้คนมาโดยตลอด ซึ่งปัจจุบันกระบือถูกใช้งานน้อยลง เพราะวิถีเกษตรกรเปลี่ยนไปจากใช้แรงงานกระบือ เป็นใช้แรงงานจากเครื่องจักรกลแทน
“ประเพณีสู่ขวัญควาย เป็นการเตือนสติ เตือนใจ ให้คนมีความกตัญญูกตเวที รำลึกถึงบุญคุณของผู้ที่ได้ช่วยเหลือเกื้อกูลแก่ตนเอง ได้แสดงการตอบแทนบุญคุณผู้ที่ได้กระทำแก่ตน อย่างเช่น กระบือได้ใช้แรงงานในการไถคราด พลิกแผ่นดิน อันเป็นของหนัก เพื่อหว่านข้าว เพาะปลูกข้าว ปลูกพืชผัก จนได้รับผลประโยชน์จากแรงงานของกระบือ คือได้ข้าวสำหรับบริโภคเลี้ยงชีวิต ซึ่งในขณะที่คนได้ไถคราด บางครั้งดุด่า เฆี่ยนตีกระบือ ซึ่งอาจจะกระทำโดยตั้งใจหรือไม่ก็ตาม ทั้งที่กำลังมีแอกต่างคออยู่ หนักแสนหนัก เหนื่อยแสนเหนื่อย เมื่อคนระลึกบุญคุณของกระบือซึ่งเป็นสัตว์ที่มีบุญคุณ ชาวนาจึงมีการหาวิธีที่จะตอบแทนบุญคุณของกระบือ และอโหสิกรรมต่อกระบือโดยวิธีสู่ขวัญกระบือ และเพื่อเป็นการอนุรักษ์สืบสานประเพณีการสู่ขวัญควาย ให้คงอยู่สืบต่อไป” นายไชยนันท์กล่าว
