ในแผ่นดินพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว มีเอกสารและภาพถ่ายจำนวนมากที่เกี่ยวเนื่องกับชาวต่างชาติ ซึ่งเดินทางเข้ามาร่วมเป็นส่วนหนึ่งของพระราชพิธีบรมราชาภิเษก เนื่องจากมีการเชิญผู้แทนจากนานาอารยประเทศ “ดินแดนแห่งแสงตะวัน: บันทึกและความทรงจำจากการเดินทางในดินแดนตะวันออก” หรือ The Coronation Ceremonies at Bangkok คือบทหนึ่งในบันทึกสำคัญของเจ้าชายวิลเลียม แห่งสวีเดน (H.R.H. Prince William of Sweden) เมื่อครั้งเสด็จเข้าร่วมพระราชพิธีบรมราชาภิเษกสมโภชเมื่อ พ.ศ.2454
ในห้วงเวลาเดียวกัน อีวาน เดอ เชค (Ivan de Schaeck) นายทหารราชองครักษ์คนหนึ่ง ได้บันทึกเรื่องราวในคราวตามเสด็จแกรนด์ ดยุค บอริส วลาดิมีโรวิช มกุฎราชกุมารแห่งรัสเซีย ในฐานะผู้แทนสมเด็จพระจักรพรรดินิโคลัสที่ 2 แห่งรัสเซีย
ฟากฝั่งมหาอำนาจอย่างอเมริกาก็มีงานเขียนของ พันเอก ลี เฟบิเกอร์ (Col. Lea Febiger) ผู้แทนฝ่ายทหารที่บันทึกประสบการณ์และสิ่งที่ได้พบเห็นไว้ในหนังสือชื่อ The Coronation of His Majesty King Maha Vajiravudh of Siam นอกจากนี้ หนังสือพิมพ์ระดับโลกอย่าง นิวยอร์ค ไทมส์ ก็รายงานความยิ่งใหญ่ของพระราชพิธีอันตระการตา รวมถึงการเข้าร่วมของพระราชวงศ์จากประเทศต่างๆ ด้วย
และนี่คือ นาทีสำคัญ ที่ต้องบันทึกไว้ในหน้าหนึ่งของประวัติศาสตร์ไทย
ที่มาภาพและข้อมูล: พระราชพิธีบรมราชาภิเษกในเอกสารต่างประเทศ โดยสำนักวรรณกรรมและประวัติศาสตร์ กรมศิลปากร
