เจ้าฟ้าสิริวัณณวรีฯ พระวิสัยทัศน์แฟชั่นยั่งยืน ไม่ใช่ ‘เทรนด์’ แต่เป็น ‘วิถีชีวิต’ แห่งยุคสมัย

เจ้าฟ้าสิริวัณณวรีฯ พระวิสัยทัศน์แฟชั่นยั่งยืน ไม่ใช่ ‘เทรนด์’ แต่เป็น ‘วิถีชีวิต’ แห่งยุคสมัย Thai Textiles Trend Book Autumn/Winter 2025-2026

สมเด็จพระเจ้าลูกเธอ เจ้าฟ้าสิริวัณณวรี นารีรัตนราชกัญญา เสด็จฯไปทรงเป็นประธานในงานประชุมวิชาการ Symposium การพัฒนาองค์ความรู้เพื่อการพัฒนาผลิตภัณฑ์สู่สากล ประจำปี 2568 จัดโดย กรมการพัฒนาชุมชน กระทรวงมหาดไทย ทรงบรรยายในหัวข้อ “การส่งเสริมและพัฒนาภาพลักษณ์ผ้าไทยสู่สากล” พร้อมทอดพระเนตรนิทรรศการ การพัฒนาองค์ความรู้เพื่อการพัฒนาผลิตภัณฑ์สู่สากล ประจำปี 2568 “Thai Textiles Trend Book Autumn/Winter 2025-2026” ณ EMSKYE ชั้น 14 เอ็มสกาย ศูนย์การค้าเอ็มสเฟียร์

ในโอกาสนี้ สมเด็จพระเจ้าลูกเธอ เจ้าฟ้าสิริวัณณวรี นารีรัตนราชกัญญา ทรงร่วมบรรยายเนื้อหาเกี่ยวกับหนังสือ ซึ่งทรงรับหน้าที่เป็นบรรณาธิการบริหารต่อเนื่องเป็นเล่มที่ 6 ความว่า “ปีนี้ มาถึงเล่มที่ 6 แล้ว เป็นของ Autumn/Winter 2025-2026 โดยปีนี้เป็นปีที่ท้าทาย ด้วยเส้นใยต่างๆ เส้นใยธรรมชาติ เส้นใยรีไซเคิล ตลอดจนการทำสีต่างๆ ก็คงจะสนุกดี อาทิ เส้นใยบัว เส้นใยผักตบชวา เส้นใยดาหลา เส้นใยตะไคร้ อย่างเส้นใยไผ่เหมาะสำหรับเด็กอ่อน คนไข้ เครื่องนอนต่างๆ คนที่เป็นภูมิแพ้ ผู้สูงวัย ป้องกันเชื้อราต่างๆ หรือแบคทีเรีย มีความนิ่ม ซึ่งน่าจะมีการพัฒนาต่อในแง่การแพทย์ คนที่มีปัญหาภูมิแพ้ เป็นต้น

“ที่เรามาเน้นด้านเส้นใยธรรมชาติ เพราะเป็นเทรนด์ ที่ไม่ได้เพิ่งมี แต่มีมาแล้ว 6 ปี และจะยิ่งใหญ่ไปเรื่อยๆ บ้านเราสามารถเป็นแหล่งผลิตได้ ทำเป็นเศรษฐกิจได้ เช่น เส้นใยไผ่ เส้นใยสับปะรด และมีอีกหลายอย่าง ก็ต้องไปพัฒนากันต่อ เป็นจุดโฟกัสที่ดี สามารถไปพัฒนาต่อได้ดี ใช้ในอุตสาหกรรมต่างๆ สำหรับข้าพเจ้าชอบเส้นใยบัวหลวงที่สุด ใส่แล้วลักชัวรี่ เบากว่าเส้นใยอื่น ใส่แล้วเย็น ก็ได้คุยกับกรมพัฒนาชุมชน กระทรวงมหาดไทย เพราะเรามีผู้ประกอบการอยู่ แต่ยังปลูกน้อย เราควรทำต่อ ปลูกด้วย พัฒนาด้วย ทำออกมาแล้ว น่าสนใจดี”

“นอกจากนี้ ยังมีเส้นใยรีไซเคิล เป็นอีกหนึ่งเส้นใยที่น่าจับตามอง เพราะตอนนี้เรามีผลกระทบกับฟาสต์แฟชั่น และตอนนี้ยุโรปส่วนใหญ่ค่อนข้างแบนฟาสต์แฟชั่น และพวกนี้จะมีการเก็บภาษีมากขึ้น เป็นที่จับตามองมากขึ้น ลดการผลิตมากขึ้น นี่คือโลกตะวันตก เป็นสิ่งที่เกิดขึ้นในปัจจุบันนี้ โดยคอลเล็กชั่นใหม่ จะใช้คำพูดของนางโอเดรย์ อาซูเลย์ ผู้อำนวยการใหญ่ยูเนสโก ที่ว่า Bring the village to the world มาเป็นคีย์เวิร์ดทั้งปีนี้และปีหน้า”

ในการนี้ สมเด็จพระเจ้าลูกเธอ เจ้าฟ้าสิริวัณณวรี นารีรัตนราชกัญญา ทรงมีรับสั่งฝากคนรุ่นใหม่ในเรื่องการใช้สินค้าและผ้าไทยว่า “ฝากใช้สินค้าไทยให้มากที่สุดเท่าที่จะมากได้ ใช้ผ้าไทยในชีวิตประจำวัน ทั้งในประเทศและต่างประเทศ

“คนที่มีสตุ้งสตางค์อยากให้เปิดใจในการเอาสินค้าไทยเข้ามาผสมผสานเข้ามารองรับในชีวิตของเราด้วย จะได้ช่วยผู้ประกอบการ ชาวบ้านให้มีรายได้และต่อชีวิตต่อไป ยิ่งเรามีภาวะสงคราม อยากให้ช่วยเหลือกันต่อไป”

“สุดท้าย ฝากเรื่องชุดไทยพระราชนิยม 8 แบบ ไว้กับเด็กๆ สตรี ข้าราชการทุกท่าน สมเด็จพระพันปีหลวง พระองค์ทรงทำไว้อย่างดีเยี่ยมแล้ว เราก็ต้องใส่ให้เป็น ใส่ให้ชิค ใส่ให้ไม่เคอะเขิน ใส่ให้ถูกวาระโอกาสที่ถูกต้อง ใส่ให้ดูเบสิก ดูออริจินัลให้เป็นก่อน แล้วค่อยเปลี่ยนผ้า ดีเวลลอปเป็นสิ่งที่ถูกต้อง ถ้าเราทำชุดไทยแล้วไม่เข้าใจ และเก่งมาก แต่ไม่รู้ว่า คำว่าก๊อบปี้ทั้งดุ้น และไม่รู้จักสัมมาคารวะ ไม่รู้จักดีเวลลอป กาลเทศะ หรือเราไม่รู้จักว่าออริจินัล หรือคราฟต์ หรือสี”

“เมสเซจที่พระองค์ทรงวางไว้คืออะไร มันก็เท่ากับชุดแฟนซีชุดหนึ่ง และกลายเป็นว่าไม่ให้เกียรติพระองค์ท่าน เราควรใส่ให้ถูก เพราะว่าสมเด็จพระพันปีหลวง ทรงมีพระราชประสงค์ให้ชุดไทย 8 แบบ ยืนคู่กับชุดกิโมโน ยืนคู่กับกี่เพ้า ยืนคู่กับส่าหรี ให้คนได้รู้ว่านี่คือวัฒนธรรมของเรา เครื่องประดับต่างๆ ที่ทุกคนทำอยู่ปัจจุบันนี้ บ้านเรามีรากเหง้าและวัฒนธรรม ให้ศึกษา แล้วใส่ให้ถูกต้อง พระองค์จะทรงปลื้มใจมาก” สมเด็จพระเจ้าลูกเธอ เจ้าฟ้าสิริวัณณวรี นารีรัตนราชกัญญารับสั่ง

สำหรับหนังสือ “Thai Textiles Trend Book Autumn/Winter 2025-2026” พระองค์รับสั่งว่า “แฟชั่นเพื่อความยั่งยืนไม่ใช่เพียงแค่ ‘เทรนด์’ หากแต่เป็น ‘วิถีชีวิต’ แห่งยุคสมัย แฟชั่นในอนาคตจึงต้องเป็นมากกว่าการสร้างสรรค์สิ่งใหม่ และยังต้องการเรี่ยวแรงสำคัญในการมอบคืนสมดุลให้กับโลกใบนี้ ผ่านแนวทางการสร้างสรรค์ที่ผสมผสานระหว่างงานศิลปะ งานหัตถกรรม และเทคโนโลยี โดยจำเป็นอย่างยิ่งที่ต้องมีมุมมองหลอมรวมกันระหว่าง ‘ความงาม’ และ ‘ความรับผิดชอบ’ ซึ่งเราเรียนรู้ได้จากการย้อนกลับไปยังจุดเริ่มต้น และค้นหานวัตกรรมในงานหัตถกรรม จากอดีต โดยเฉพาะเส้นใยในท้องถิ่นของไทยที่มีการพัฒนาด้วยภูมิปัญญา มีกระบวนการสร้างสรรค์งานฝีมือก้าวไปไกลกว่าความเป็นเพียงมรดกทางวัฒนธรรม หากนำมาสร้างสรรค์เป็นงานหัตถกรรมชั้นเลิศจะกลายเป็นหัวใจสำคัญของอุตสาหกรรมแฟชั่นยุคใหม่

“เพราะการพัฒนาภูมิปัญญาด้านศิลปะและงานหัตถกรรมย่อมทำให้เกิดนวัตกรรมใหม่ งานหัตถกรรมที่เคยเป็นสัญลักษณ์ของความประณีตและภูมิปัญญาท้องถิ่นนั้น หากได้รับการพัฒนาและปรับเปลี่ยนให้ก้าวทันยุคสมัยจากเมืองหลอมรวมชนบท (Urban + Rural) ความสมดุลของวิถีชีวิตใหม่ (Work + Leisure) งานฝีมือดั้งเดิมผสานนวัตกรรมล้ำยุค (Traditional Craft + Future Craft) นำพลังวัยเยาว์จับมือต่อยอดผู้มากประสบการณ์ (Young + Old) งานหัตถกรรมที่ผ่านกระบวนการสร้างสรรค์นวัตกรรมในด้านต่างๆ เหล่านี้จะนำพาให้ช่างฝีมือสามารถสร้างสรรค์ผลงานที่ทั้งทันสมัยและรักษารากเหง้าของวัฒนธรรมเอาไว้ได้ หัตถกรรมที่ยั่งยืนนี้เองที่จะสร้างวิถีใหม่ของอุตสาหกรรมแฟชั่นโลก

“ข้าพเจ้าจึงกลั่นกรองแนวคิด ‘อนาคตแห่งแฟชั่น: สรรค์สร้างนวัตกรรมเพื่อโลกที่ยั่งยืน’ และสรุปรวมออกมาเป็นเทรนด์ 4 กลุ่ม ได้แก่ The Grounded Naturalist (พินิจ-ชีวิต), The Free Spirit Adventurer (อิสรชน-ผจญภัย), The Enigmatic Wanderer (รอนแรม-ลึกลับ) และ The Dynamic Trailblazer (กรุยทาง-สร้างฝัน) ซึ่งจะทำหน้าที่เป็นแรงบันดาลใจและเป็นแนวทางแก่ผู้ทำงานสร้างสรรค์ในอุตสาหกรรมต่างๆ ที่เกี่ยวข้องกับเส้นใย สิ่งทอ แฟชั่น ไลฟ์สไตล์ งานประณีตศิลป์ หรือแก่ผู้ที่ปรารถนาจะเรียนรู้เรื่อง ‘ความมหัศจรรย์ของเส้นใย’ ทุกสีสัน ทุกเทคนิคการทอ ทุกเส้นใย ใน Thai Textiles Trend Book ฉบับฤดูใบไม้ร่วง/ฤดูหนาว 2025-2026 เป็นดั่งคำขอบคุณแด่ธรรมชาติและสองมือของปราชญ์ชาวบ้าน ผู้อยู่เบื้องหลัง ‘แฟชั่นยั่งยืน’ และพลังสำคัญที่จะกลายเป็น ‘อนาคตแห่งแฟชั่น’ ”

จากนั้น พระราชทานสัมภาษณ์สื่อมวลชนว่า ทรงเห็นความเปลี่ยนแปลงในเรื่องศิลปหัตถกรรมไทยที่เป็นไปในทางที่ดีขึ้นอย่างน่าอัศจรรย์ มีความว่องไวและรวดเร็วมาก

“อย่างแรกคือต้องขอบคุณช่างทอผ้าทั่วประเทศ คือแบบพี่ๆ ป้าๆ น้าๆ อาๆ ทุกท่าน ที่เริ่มเข้าใจในสิ่งที่ท่านหญิงได้กล่าวมา เมสเซจต่างๆ ทั้งในแง่ของการพัฒนาต่างๆ หรือในแง่ของความตั้งใจที่เราไม่ได้จะเข้าไปทำลายความดั้งเดิม แต่เราเริ่มจากสิ่งดั้งเดิม และเอามาพัฒนาให้มีความทันสมัย ไปพร้อมๆ กับคนในยุคปัจจุบัน และเทคนิคใหม่ๆ ที่คนที่ซื้อมารับไปใช้ต่อ และเขาเข้าใจขึ้น ในมุมมองที่เราอยากจะสื่อ ว่าจะพัฒนายังไง การตลาดทำยังไง สีเป็นยังไงเพื่อให้เหมาะกับซีซั่น และขอบคุณเขาด้วยที่มีความอดทน และมีความตั้งใจทำงาน รู้ไหมว่ามันไม่ง่าย ไม่ง่ายในที่นี้ คือการเปิดใจ การเปิดใจมันไม่ง่าย และเมื่อทุกคนเปิดใจ และพอได้ลงมือทำแล้ว มันอัศจรรย์เหลือเกิน มันทำให้เกิดการต่อชีวิตผ้าไทย และอุตสาหกรรมไทย ที่เป็นเรื่องของศิลปะ มันเดิน และมันเดินแบบมีชีวิตมีจุดหมาย และเดินอย่างมีเกียรติ อย่างยั่งยืน และทั้งหมดทั้งมวลก็กลายเป็นอุตสาหกรรม หรืออะไรอีกมากมายที่ต่อชีวิตอุตสาหกรรมต่างๆ มันทำให้เรามีจุดยืนของความเป็นชาติ และมันเป็นการพัฒนาที่ไกลมาก ไกลกว่าที่เราคาดถึงมากๆ และมันเป็นการมาไกล ที่เราเจอทางกระแสลบ กระแสต่อต้าน โควิด กระแสดิฉันที่ทุกคนไม่ค่อยชอบนัก แต่ก็เป็นการพิสูจน์ตัวเอง ที่ไม่ต้องตะโกน และก็เป็นการทำให้ทุกคนได้เห็น”

อย่างไรก็ตาม ก่อนหน้านี้ สมเด็จพระเจ้าลูกเธอ เจ้าฟ้าสิริวัณณวรี นารีรัตนราชกัญญา ได้ทรงเคยรับสั่งว่า ต่อไปสินค้าแบรนด์เนมจะแพงขึ้น ซึ่งจุดนี้จะเป็นประโยชน์กับสินค้าไทยอย่างไรนั้น พระองค์รับสั่งว่า “ตัวท่านหญิงเป็นคนไม่ได้หยุดนิ่ง เราเสพศิลปะ แต่เราก็ต้องเสพสื่อว่าเกิดอะไรขึ้น ว่าประเทศเรามีอะไรหรือโลกมีอะไร ซึ่งตอนนี้มันมีความเปลี่ยนแปลง ทั้งโลกอุตสาหกรรมแฟชั่น ซึ่งในอุตสาหกรรมแฟชั่นเองก็มีตารางของเขา ถามว่าเราซื้อไหม เราก็ซื้อ แต่เราก็ซื้อน้อยลง เชื่อไหมปัจจุบัน ท่านหญิงใส่แบรนด์ของตัวเอง และใส่แบรนด์ฝรั่งที่ชอบจริงๆ อยู่ไม่กี่แบรนด์ และในส่วนชุดผ้าไทยก็เป็นชุดตัดของพี่ๆ ดีไซเนอร์ไทย ตัดแล้วก็ใส่วน แล้วก็เปลี่ยนไซซ์เอา เพราะเราคิดว่าต้องใส่ให้มันคุ้ม”

“ซึ่งตอนนี้เป็นเวลาที่ดีสำหรับผู้ประกอบการไทย คนไทยใช้สินค้าไทย มันเป็นการช่วยเหลือซึ่งกันและกัน มันเป็นการช่วยเหลือทั้งระบบ ไม่ว่าจะเป็นแฟชั่น การท่องเที่ยว มันคือช่องว่าง มันคือการช่วยซึ่งกันและกัน และสิ่งที่เราพัฒนาไปแล้วมันดี มันเทียบเท่าฝรั่ง ถึงแม้จะไปเมืองนอก แล้วอาจจะเจอการกันซีน ถ้าเราเข้าใจซึ่งกันและกัน มี identity เดียวกัน และเราใช้ให้มันถูกต้อง ใช้ให้มันชิน และเราเติมความทันสมัย กระเป๋า ตะกร้า ติดลาบูบู้ ติดการ์ตูน คุณมีแบรนด์เนมและเอามาประกบกับความเป็นบ้านเรา มันก็เป็นของเราแล้ว และมันเป็นเอกลักษณ์ของเราเอง และเราไม่ต้องตามโหยหาตลอด และของเราก็มีขึ้นเรื่อยๆ แต่ของเมืองนอกมันกลับกัน ถ้าเราซื้อของต่างชาติลดลง แต่เราสามารถช่วยเหลือคนไทยได้ทั้งประเทศ และช่วยเหลือได้ทั้งระบบ มันเป็นเวลาที่ดีของเอเชีย ถ้าทุกคนได้ติดตาม เป็นเวลาที่ประเทศเรามีจุดยืน”

ปิดท้าย สมเด็จพระเจ้าลูกเธอ เจ้าฟ้าสิริวัณณวรี นารีรัตนราชกัญญา รับสั่งถึง Color Of Life ในพระองค์ว่า

“เป็นสีกระดาษไข หรือ wax paper มันจะไม่ขาว มันจะไม่ครีม มันจะไม่ดำ แต่มันก็จะไม่บริสุทธิ์ ขาวจั๊วะ มันจะมีความเป็นขุ่นๆ จะมีความปนเทาๆ หมายความว่า ชีวิตตอนนี้ ก็ไม่น่าเบื่อเท่าปีก่อนๆ แต่ก็ไม่ได้แฮปปี้ที่สุด แต่ก็ไม่ได้สดใส แต่ก็ยังมี positive thinking บ้าง มันไม่สลัว มันไม่เศร้า”

ทั้งนี้ การจัดทำหนังสือเล่มดังกล่าวนับเป็นการสานต่อพระปณิธานและสะท้อนถึงพระวิสัยทัศน์อันกว้างไกลของสมเด็จพระเจ้าลูกเธอ เจ้าฟ้าสิริวัณณวรี นารีรัตนราชกัญญา ที่ทรงเล็งเห็นถึงความสำคัญของการสร้างสรรค์ผลิตภัณฑ์ไทยให้มีคุณภาพทัดเทียมนานาชาติในราคาที่เข้าถึงได้ ดังพระดำรัสว่า

“อีกอย่างหนึ่งคือที่ท่านหญิงรู้สึกมองอนาคตไว้ว่า อีกหน่อยสินค้าฝรั่งมันจะแพงขึ้นมาก ไม่ว่าจะเป็นแบรนด์เนม การ์เมนต์ หรืออะไรก็ตาม แล้วเรารู้ว่าคนกลุ่มใหญ่ในเมืองไทย ยังนิยมของเหล่านั้นอยู่ และคนในระดับชั้นกลาง หรือที่รองลงมา เขาจะอยู่กันยังไง เราก็เลยคิดว่า อยากให้ทุกท่านได้หันมามองว่า สินค้าไทยหลายชิ้น ผ้า การ์เมนต์ พอร์ซเลน หรืออื่นๆ เรายังมีของที่เทียบเท่าฝรั่ง แล้วเรายังจับต้องได้” พระดำรัสดังกล่าวจึงเป็นหัวใจสำคัญที่ขับเคลื่อนโครงการ ‘ผ้าไทยใส่ให้สนุก’ และการพัฒนาองค์ความรู้เพื่อยกระดับผลิตภัณฑ์ไทยสู่สากลในครั้งนี้

สำหรับหนังสือ “Thai Textiles Trend Book Autumn/Winter 2025-2026” สร้างสรรค์ขึ้นภายใต้แนวคิดหลัก “อนาคตแห่งแฟชั่น: สรรค์สร้างนวัตกรรมเพื่อโลกที่ยั่งยืน” (Future Fashion: Creative Innovation for Sustainability) โดยฤดูกาลนี้ยังตอกย้ำถึง “ความมหัศจรรย์แห่งเส้นใย” ทั้ง 12 ชนิด ตั้งแต่เส้นไหม จนถึงเส้นใยกัญชง ซึ่งธรรมชาติมอบให้เป็นของขวัญมาพร้อมกับพืชพรรณพื้นถิ่น กระทั่งกลายมาเป็นสีย้อมสื่ออารมณ์ความรู้สึกต่างๆ ผ่านโทนสีจาก 4 เทรนด์หลักได้อย่างน่าทึ่ง ไม่ว่าจะเป็นเฉดสีน้ำตาลที่พบได้เมื่อ “พินิจ-ชีวิต” (The Grounded Naturalist) เฉดสีน้ำเงินที่ชวนให้ “อิสรชน-ผจญภัย” (The Free Spirit Adventurer) เฉดสีแดงที่เชื้อเชิญไป “รอนแรม-ลึกลับ” (The Enigmatic Wanderer) และเฉดสีชมพู-เขียวของผู้มีใจอยาก “กรุยทาง-สร้างฝัน” (The Dynamic Trailblazer)

สำหรับนักเรียน นักศึกษา หรือบุคคลทั่วไปผู้สนใจหนังสือ Thai Textiles Trend Book Autumn/Winter 2025-2026 สามารถดาวน์โหลดในรูปแบบดิจิทัลได้ทาง https://online.fliphtml5.com/rnqjs/dbjs/#p=1