นับถอยหลังงานพระราชพิธีถวายพระเพลิงพระบรมศพพระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช พร้อมกับที่ช่างเร่งฝีมือกันอย่างเต็มที่
ล่าสุดในส่วนของ “คุณทองแดง” และ “คุณโจโฉ” 2 ประติมากรรมสุนัขทรงเลี้ยงประดับด้านซ้ายและด้านขวาของพระจิตกาธานพระเมรุมาศ รับผิดชอบโดย ชิน ประสงค์ ข้าราชการบำนาญ อดีตผู้อำนวยการส่วนประติมากรรม กรมศิลปากร ได้มีการเขียนสีใกล้เสร็จแล้ว
“ลงสีคืบหน้า 70% แล้วทีมงานซึ่งเป็นสมาชิกในครอบครัวอยู่ระหว่างเก็บรายละเอียด พร้อมที่จะส่งมอบให้สำนักช่างสิบหมู่ กรมศิลปากรภายในปลายกันยายนหรือต้นตุลาคม แล้วแต่ที่สำนักช่างสิบหมู่กำหนด” ชิน ระบุ
คุณทองแดงอยู่ในท่านั่ง 4 เท้า ประติมากรปั้นให้ยืดขึ้นเล็กน้อยเพื่อให้สง่า ความสูงอยู่ที่ 86 เซนติเมตร มีสีน้ำตาลเข้มแซมด้วยสีผสมอื่นๆ โดยมีลักษณะโดดเด่นตรงตามที่ในหลวงรัชกาลที่ 9 เคยตรัสไว้ คือ จมูกแด่น(ด่างที่จมูก) ปลายหางดอกสีขาว มีถุงเท้าขาวทั้ง 4 เท้า มีสายสร้อยรอบคอครึ่งเส้น ส่วนคุณโจโฉอยู่ในท่านั่ง 4 เท้า คาบไปป์ ประติมากรปั้นให้ยืดขึ้นเล็กน้อยเช่นกันเพื่อให้สง่า ความสูง 94 เซนติเมตร อยู่ในท่านั่งเชิดๆ
“ลักษณะโดดเด่นของคุณทองแดงและคุณโจโฉ มีความแตกต่างที่ตรงกันข้าม คุณทองแดงเป็นสุนัขทางตะวันออก เป็นสุนัขพันธุ์ไทยลูกผสมที่เรียกว่าสุนัขพันทาง เพศเมียหรือเพศแม่ วางประดับอยู่ด้านซ้ายของพระจิตกาธาน ขณะที่คุณโจโฉ เป็นสุนัขพันธุ์ทางตะวันตก(บ็อกเซอร์) เพศผู้ วางประดับอยู่ด้านขวาของพระจิตกาธาน เมื่อคุณทองแดงเป็นสุนัขพันธุ์ตะวันออก ผมเลยนำศิลปะทางตะวันออกมาใช้ในการสร้างสรรค์ คือ ไม่ได้เหมือนจริงแต่ตัดทอนรูปแบบให้เหลือน้อยที่สุดแต่ยังคงอาศัยเค้าโครงที่มาจากธรรมชาติบ้าง และเสริมบางอย่างให้ดูดีขึ้นเพื่อช่วยให้งานมีคุณค่าและมีความหมายทางศิลปะ ถือเป็นการสร้างงานในเชิงอุดมคติหรือสัญลักษณ์ โดยผมนำเรื่องความดีงามของคุณทองแดงมาสร้างเป็นประติมากรรม คุณทองแดงเป็นสุนัขซื่อสัตย์ จงรักภักดี ฉลาด มีความกตัญญู นอบน้อม รูปร่างสวยงาม ผมนำข้อมูลเหล่านี้มาประมวล มาตีความและสร้างออกมาเป็นงานประติมากรรมซึ่งผมใช้เวลาในการปั้นต้นแบบดินเหนียว 3 เดือน จากนั้นทำพิมพ์ทุบ หล่อเป็นปูนปลาสเตอร์ แต่งต้นแบบปูนปลาสเตอร์ ทำพิมพ์ยาง หล่อด้วยไฟเบอร์กลาส แต่งไฟเบอร์กลาสแล้วจึงตามด้วยการเขียนสี โดยขั้นตอนของการเขียนสีทั้งของคุณทองแดงและคุณโจโฉ ผมมอบหมายให้ทีมงานซึ่งคือสมาชิกในครอบครัวเป็นผู้รับผิดชอบ”
“คุณทองแดงนอกจากมีลักษณะโดดเด่นตรงตามที่ในหลวงรัชกาลที่ 9 เคยตรัสไว้แล้ว ผมยังได้เพิ่มลูกเล่น คือ ดอกมะลิที่อกซ้ายตรงตำแหน่งของหัวใจ ได้แรงบันดาลใจมาจากการเห็นต้นมะลิที่บริเวณหน้าโรงปั้นออกดอกบานสะพรั่ง เลยได้แนวคิดว่าน่าจะนำมาสื่อถึงความเป็นแม่ของคุณทองแดง คือมุมมองของผม คุณทองแดงเป็นเพศเมียเป็นแม่ของลูกสุนัข 9 สุนัข เป็นแม่ดีเด่นแห่งชาติก็ยังได้ เพราะเปรียบไปก็เหมือนนางฟ้าที่จุติลงมาเกิดในโลกมนุษย์เพื่อถวายงานแด่ในหลวง รัชกาลที่ 9 ประกอบกับมีแม่นมชื่อคุณมะลิ และในหลวงรัชกาลที่ 9 ทรงเคยมีรับสั่งว่าคุณทองแดงแม้เป็นสุนัขพิเศษแล้วแต่ก็ยังนอบน้อมถ่อมตน เวลาเข้าหาคุณมะลิจะนอบน้อม ผมเลยนำดอกมะลิทั้งขณะตูม บานและโรยรา มาประดับอยู่บนอกซ้ายเรื่อยไปจนถึงท้องเพื่อสื่อถึงความเป็นแม่ของลูกสุนัข 9 สุนัขที่มีแม่นมชื่อคุณมะลิ และดอกมะลิที่มีทั้งตูม บานและโรยรา สื่อถึงความหมายว่าทุกอย่างไม่เที่ยง เปรียบดั่งสังขารที่ย่อมโรยรา”
“ส่วนคุณโจโฉ ผมสร้างงานประติมากรรมโดยตีความจากรูปถ่ายที่ได้มาจากในวังซึ่งในรูปถ่ายมีข้อมูลน้อยมาก ไม่เหมือนคุณทองแดงที่มีข้อมูลเยอะมาก ประกอบกับเหลือเวลาจำกัด ผมเลยตีความจากรูปถ่ายที่มีคำกลอนที่ว่า “บัดนั้น โจโฉท่าทีมีสง่า นั่งทอดอารมณ์ อมกล้องยา…” ผมนำคำกลอนนี้มาสร้างเป็นประติมากรรมคุณโจโฉ เพราะคุณโจโฉเป็นสุนัขพันธุ์ตะวันตก ใช้เวลาปั้นต้นแบบดินเหนียว 1 เดือน ผมนำเทคนิคการสร้างงานทางศิลปะตะวันตกคือเรื่องเหมือนจริงมาใช้ เรียกว่าคุณโจโฉมีความเหมือนจริงและมีอารมณ์เป็นธรรมชาติมากกว่าคุณทองแดง มีท่าทางออกไปทางตะวันตกเล็กน้อย ไม่ได้เรียบง่ายเหมือนตะวันออก ส่วนการดีไซน์ ผมออกแบบโดยยืดขึ้นมาเกินจริงเล็กน้อยเพื่อให้สง่าขึ้น วางท่าโก้หรู หยิ่งนิดๆ เรียกว่าวางท่าแมนๆ อย่างผู้ชาย ต่างกับคุณทองแดงที่เป็นสุนัขเพศเมีย จึงมีลักษณะของความนุ่มนวล ลายเส้นของงานปั้นจะอ่อนช้อยมากกว่า คุณโจโฉได้ชื่อว่าเป็นสุนัขที่ฉลาด ให้ทำอะไรก็ทำได้ทุกอย่าง ให้คาบไปป์ก็คาบได้ ทั้งคุณทองแดงและคุณโจโฉ จะมีโบสีดำที่ปลอกคอเพื่อสื่อถึงงานพระราชพิธีถวายพระเพลิงพระบรมศพในหลวง รัชกาลที่ 9″
ชิน ได้ชื่อว่าเป็นผู้ปั้นสุนัขทรงเลี้ยงถวายในหลวง รัชกาลที่ 9 มากชิ้นที่สุด โดยได้รับพระกรุณาฯ โปรดเกล้าให้ปั้นคุณทองหลางและครอบครัวของคุณทองแดงมาแล้วรวมทั้งหมด 12 ชิ้น ตั้งแต่ปี 2553-2559 โดย “ทองนพคุณ” ลูกสุนัขตัวสุดท้องของคุณทองแดง ชินปั้นเสร็จเมื่อวันที่ 12 ตุลาคม 2559 ก่อนที่ในหลวงรัชกาลที่ 9 เสด็จสวรรคตแค่หนึ่งวัน และ “คุณทองแดงและคุณโจโฉ” 2 ประติมากรรมประดับพระเมรุมาศครั้งนี้ ถือเป็นประติมากรรมชิ้นที่ 13 และ 14 ที่ชินถวายงานโดยไม่คิดค่าใช้จ่ายใดๆ เหมือนเช่นเคย และยังคงปวารณาตัวเองว่าจากนี้จะถวายงานต่อไปจวบจนชีวิตจะหาไม่ เพราะเคยขอพระบรมราชานุญาตจากพระองค์ท่านไว้แล้วว่าจะขอสานงานต่อเพื่อถวายงานต่อไปเพื่อทดแทนพระมหากรุณาธิคุณอันหาที่สุดไม่ได้
และจะน้อมนำหลักคำสอนของพระองค์ท่านมาใช้เป็นแนวทางในการสร้างสรรค์ผลงาน โดยเฉพาะหลักคำสอนที่ว่า “เรียนให้รู้ เข้าให้ถึงและพัฒนา” และ “ความพอเพียง” ซึ่งความพอเพียงไม่ได้เกี่ยวกับการเกษตรอย่างเดียว แต่สามารถนำมาใช้กับงานประติมากรรมได้
ความพอเพียงในแง่ของศิลปะคือความพอดี ถ้าเกินไปก็เสีย ถ้าน้อยไปก็จะไม่ถึง เราต้องรู้จักตัด รู้จักจบ…
