ด้วยพระเมตตาของสมเด็จพระเจ้าลูกเธอ เจ้าฟ้าจุฬาภรณวลัยลักษณ์ อัครราชกุมารี ที่ทรงมีต่อชาวไทยและสรรพชีวิต ที่ทรงห่วงใยสุขภาพของปวงชน รวมไปถึงโรคพิษสุนัขบ้าซึ่งเป็นปัญหาสำคัญของชาติ นับตั้งแต่ทอดพระเนตรการดำเนินงานของศูนย์ดูแลสุนัขจรจัดของกองทัพเรือ อ.สัตหีบ จ.ชลบุรี เมื่อวันที่ 30 เมษายน 2559 ก็ทรงมีพระประสงค์ให้โรคพิษสุนัขบ้าหมดไปจากประเทศไทย ก่อให้เกิดโครงการ “สัตว์ปลอดโรค คนปลอดภัย จากโรคพิษสุนัขบ้า ตามพระปณิธานศาสตราจารย์ ดร.สมเด็จพระเจ้าลูกเธอ เจ้าฟ้าจุฬาภรณวลัยลักษณ์ อัครราชกุมารี”
โดยพระองค์ทรงรับเป็นประธาน และพระเจ้าหลานเธอ พระองค์เจ้าสิริภาจุฑาภรณ์ ทรงเป็นรองประธาน ร่วมกับหน่วยงานต่างๆ ที่เกี่ยวข้อง เพื่อขับเคลื่อนเรื่องดังกล่าวเพื่อสุขภาพของคนไทยและสรรพชีวิตต่างๆ ซึ่งทรงมีพระกรุณาธิคุณเสด็จไปทรงเป็นประธานการประชุมเพื่อติดตามความก้าวหน้าการดำเนินงานตามแผนยุทธศาสตร์อยู่เสมอ และยังเสด็จไปทรงเป็นประธานการออกหน่วยรักษาสุนัขป่วยและทำหมันสุนัขของประชาชน 2 ครั้ง โดยทรงวางยาสลบเพื่อการผ่าตัดสุนัขของประชาชนด้วยพระองค์เอง
เป็นที่มาให้องค์การอนามัยโลกพระราชทานกราบทูลขอให้พระองค์ ทรงเป็นผู้นำในการดำเนินการเพื่อขจัดโรคพิษสุนัขบ้า ไม่เพียงเฉพาะในประเทศไทย แต่ยังรวมถึงประเทศอื่นๆ ในเอเชีย ซึ่งทรงตั้งพระปณิธานช่วยเหลือให้ครบทุกด้าน รวมไปถึงด้านการประชาสัมพันธ์ ที่คณะการทำงานตระหนักดีว่าการให้ความรู้คนเป็นเรื่องสำคัญ จึงได้จัดการประกวดภาพวาดในโครงการ การนี้ สมเด็จพระเจ้าลูกเธอ เจ้าฟ้าจุฬาภรณวลัยลักษณ์ อัครราชกุมารี เสด็จไปพระราชทานรางวัลภาพวาดและเรียงความ รวมทั้งมอบตราสัญลักษณ์โครงการสัตว์ปลอดโรค คนปลอดภัย จากโรคพิษสุนัขบ้าฯ ณ โรงพยาบาลสัตว์ทิพย์พิมาน ต.โป่งตาลอง อ.ปากช่อง จ.นครราชสีมา
การนี้ ทอดพระเนตรการออกหน่วยตรวจสุนัขในโครงการฯ และห้องตรวจโรค และทรงตรวจ ทรงวางยาสลบ เพื่อผ่าตัดทำหมันให้สุนัข ร่วมกับสัตวแพทย์ในโครงการ ทั้งนี้ พระองค์ยังได้พระราชทานสัมภาษณ์สื่อมวลชนถึงที่มาของโครงการดังกล่าวว่า
“รู้สึกเองว่าพี่น้องคนไทยนี้ ปีหนึ่งจะต้องมีคน 7-8 คนต่อปีที่ตายเพราะพิษสุนัขบ้า ทำให้เราดูเหมือนเป็นประเทศที่ไม่เจริญ อย่างประเทศแถบยุโรปไม่มีพิษสุนัขบ้าแล้ว อีกอย่างหนึ่งองค์การอนามัยโลกเขาเรียกไป แล้วเขาบอกว่าเป็นกังวลเรื่องพิษสุนัขบ้า สัตว์ที่เป็นพิษสุนัขบ้ามีมากเหลือเกิน เขาตั้งให้เป็นหัวหน้า ก็ว่าไม่ค่อยมีความสามารถขนาดนั้น หากให้เป็นหัวหน้าขจัดโรคพิษสุนัขบ้า ไม่เฉพาะเมืองไทย แต่เป็นหัวหน้าการกำจัดพิษสุนัขบ้าของทวีปเอเชีย ถือว่าเขายกย่องเมืองไทย แต่เราก็ต้องทำงานหนักกันหน่อย”
โดยพระองค์ตรัสถึงการคาดหวังในการดำเนินงานโครงการนี้ว่า
“คาดหวังว่าเมืองไทยจะเป็นผู้นำได้ เขาเชื่อในศักยภาพของประเทศไทย เราก็เก็บความภูมิใจเอาไว้ในใจและก็ต้องทำให้เขาเหมือนกับทำประเทศอื่นๆ อย่างไรก็จะทำเมืองไทยให้ปลอดก่อน เมืองไทยนี้มีประเทศที่ติดต่อกัน อย่างพม่า มีสุนัขบ้าเต็มไปหมด ลาว เขมร เวียดนาม มาเลเซีย เพราะฉะนั้นตอนนี้เราต้องทำให้เมืองไทย ปลอดพิษภัยก่อน ต้องมีการช่วยกัน ไม่เกิน 3 ปี น่าจะเห็นผล”
ทั้งนี้ ยังทรงมีพระดำรัสว่าจะทรงขับเคลื่อนให้เร็วกว่านี้ และทรงย้ำว่าหากประชาชนคนใดพบสุนัขจรจัด สามารถแจ้งเข้ามาที่ศูนย์ เพื่อจะได้รับมาฉีดยา ทำหมัน ป้องกันโรคได้
ซึ่งนับเป็นเวลากว่า 1 ปี ที่คณะทำงานได้ร่วมกันขับเคลื่อนให้เป็นไปตามพระราชประสงค์อย่างเต็มที่ ผศ.นสพ.ดร.คงศักดิ์ เที่ยงธรรม คณบดีคณะแพทยศาสตร์ มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ กรรมการและเลขานุการโครงการ กล่าวว่า แม้ในปีหนึ่งมีผู้เสียชีวิตเพียงสิบกว่าราย แต่โรคนี้ถือเป็นโรคที่ป้องกันได้และร้ายแรง หากเป็นแล้วต้องเสียชีวิตอย่างเดียวเท่านั้น ประเทศที่เจริญแล้วจึงไม่มีผู้ป่วยโรคพิษสุนัขบ้า แต่คนไทยเมื่อโดนกัดมักไม่ไปพบแพทย์ คิดว่าเป็นสุนัขเพื่อน หรือไม่คิดว่าจะป่วยบ้าง แถมกว่าจะฟักตัวต้องใช้เวลาถึง 1 เดือนจึงออกอาการทำให้คนยังเป็นโรคนี้อยู่ พระองค์จึงมีพระปณิธานที่จะให้โรคนี้หมดไป
“ปัจจุบันถือได้ว่าเข้าสู่ปีที่ 2 ของการทำงานในโครงการจะมีสิ่งที่เป็นรูปธรรมมากขึ้น เช่น ศูนย์พักพิงสุนัขต้นแบบทั้ง 5 แห่ง ที่ได้มาตรฐานคือไม่แออัด แยกเลี้ยงเพศผู้-เมีย รวมถึงมีห้องผ่าตัดทำหมัน ได้แก่ จ.นครราชสีมา, นครศรีธรรมราช, อุดรธานี, เชียงใหม่ และอุทัยธานี ซึ่งสังกัด กทม. จะรองรับสุนัขได้ราว 5,000 ตัว รวมถึงการคิดค้นวิจัยชิปติดตามสุนัข รวมถึงการให้ความรู้เรื่องการเลี้ยงสัตว์ที่ถูกต้อง”
ผศ.นสพ.คงศักดิ์ทิ้งท้ายไว้ว่า สิ่งที่สำคัญที่สุดคือโครงการนี้จะช่วยยกระดับการเลี้ยงสัตว์ในประเทศไทย เมื่อคนเลี้ยงต้องลงทะเบียน ทำหมัน ผลที่ตามมาทำให้คนเลี้ยงรับผิดชอบมากขึ้น ต้องรู้ว่าต้องมีเวลา มีค่าใช้จ่ายที่ต้องเลี้ยง และเลี้ยงตลอดชีวิตของเขาไม่ใช่นำไปทิ้งวัด ซึ่งจริงๆ แล้วผิดกฎหมาย ในที่สุดปัญหารถชนหมาแมวจรจัดข้างถนนก็จะไม่มี ไทยจะมีอารยะมากขึ้นด้วย
เพื่อชีวิตปวงประชา
