ยังอยู่ในกระแสดราม่าแฮชแท็ก ‘แอร์กราบ’ ซึ่งเป็นเรื่องราวจริงของแอร์โฮสเตสไทย บนเที่ยวบินหนึ่งของสายการบินไทยแอร์เอเชีย ที่ต้องก้มกราบเท้าผู้โดยสารพิเศษท่านหนึ่ง ในที่นี้หมายถึงผู้โดยสารสูงอายุ พิการ ตาบอด หูหนวก หรือผู้โดยสารที่ต้องใช้รถเข็นในการเคลื่อนย้าย จากการเข้าไปสอบถามว่า “น้องเป็นอะไรคะ” แต่ถูกตีความจากแม่ของเด็กที่โดยสารมาด้วยกันว่า เธอกำลังดูหมิ่นศักดิ์ศรีความเป็นมนุษย์ของลูกสาวตนเอง
ในส่วนความจริงเป็นอย่างไร ผู้บริหารไทยแอร์เอเชียกำลังตรวจสอบ แต่ในส่วนวิธีปฏิบัติต่อคนพิเศษที่ถูกต้องและเข้าใจ คนในสังคมสามารถรู้ร่วมกันและทำได้ทันที โดยมีผู้เชี่ยวชาญจะมาให้การแนะนำดังนี้
แพทย์หญิงอัมพร เบญจพลพิทักษ์ ผู้อำนวยการสถาบันราชานุกูล ซึ่งเป็นโรงพยาบาลเฉพาะทางพัฒนาผู้บกพร่องทางสติปัญญา กล่าวว่า ‘คนพิเศษ’ มีนัยยะความหมายที่ย่นย่อมาจากบุคคลที่มีความต้องการพิเศษ ที่ต้องส่งเสริมการสนับสนุนในรูปแบบต่างๆ เพื่อให้สามารถดำรงชีวิตได้อย่างมีความสุข มีคุณค่า เพื่อเป็นส่วนหนึ่งของสังคมอย่างภาคภูมิใจ ในที่นี้อาจหมายถึงคนพิการ คนบกพร่องทางการมองเห็น ได้ยิน เคลื่อนไหว สติปัญญา หรือบกพร่องทางอารมณ์และพฤติกรรม เช่น ผู้ป่วยจิตบางประเภท ซึ่งต้องการการดูแลเป็นพิเศษ
“โดยหลักการเป็นที่ยอมรับว่า กลุ่มคนพิเศษก็เป็นมนุษย์ มีคุณค่า มีศักดิ์ศรีเหมือนเราทุกคน การดูแลคือ ต้องพยายามส่งเสริมให้เขาสามารถใช้ชีวิตได้อย่างอิสระ ซึ่งหมายถึงการพึ่งตัวเอง ดูแลตัวเองให้มากที่สุดเท่าที่เขาจะทำได้ โดยเน้นความพร้อมทางร่างกาย จิตใจ และสังคม ขณะที่รายละเอียดในการดูแล อาจแตกต่างกันไปในข้อจำกัดของเขา คนที่มีข้อจำกัดมากอาจต้องการความช่วยเหลือมากเพื่อให้ชีวิตดีขึ้น แต่กับบางคนอาจไม่มีข้อจำกัดมาก ขอเพียงสิ่งแวดล้อมเอื้อก็สามารถทำให้ชีวิตมีความสุขแล้ว อย่างคนพิเศษที่สามารถเข้าไปในระบบการทำงาน”
พญ.อัมพรกล่าวอีกว่า ด้วยข้อจำกัดที่มีมากกว่าคนทั่วไป คนพิเศษหลายคนจำเป็นต้องได้รับการพัฒนาทักษะการดูแลตัวเองสูงมาก อาจทำให้เกิดความเครียดในการก้าวข้ามสิ่งยากๆ ความวิตกกังวลต่อการเปลี่ยนแปลงตัวเอง และท่าทีของคนรอบข้างที่มีต่อเขา คนพิเศษและคนรอบข้างที่ดูแลจึงต้องได้รับการดูแลพิเศษทางด้านจิตใจอีกด้วยเป็นสำคัญ
ในส่วนกรณีดราม่า ‘แอร์กราบ’ พญ.อัมพรมองว่า เนื่องจากยังไม่รู้ความจริงว่าคืออะไร การวิพากษ์บนพื้นฐานความจริงที่ไม่ครบถ้วน อาจทำให้เกิดความเสียหายทั้ง 2 ฝ่าย แต่ถ้ามองโดยสถานการณ์ทั่วไป คิดว่าการให้เกียรติกันและกัน การมีท่าทีการสื่อสารที่เป็นบวก ยังเป็นหัวใจของการอยู่ร่วมกันทั้งคนพิเศษและคนทั่วไป ซึ่งทุกๆ ฝ่ายจะต้องเรียนรู้ที่จะให้ และรับเกียรติ เคารพในกันและกัน เห็นใจ ไม่ละเมิดกันและกันด้วย
อย่างไรก็ตาม สังคมที่ซับซ้อนอาจมีความผิดพลาดบางอย่างเกิดขึ้น อาจเกิดความพลั้งเผลอ ความไม่ลงตัวเกิดขึ้นได้ ซึ่งเมื่อเกิดขึ้นแล้ว ต่างฝ่ายต่างต้องสำรวจจิตใจตัวเอง ปรับตัว ขอโทษ และให้อภัยกันและกัน เติบโตไปด้วยกันได้ ไม่สร้างความแบ่งแยกระหว่างกัน ทั้งนี้ ความเป็นคนพิเศษไม่ได้แปลว่าจะก้าวร้าวไม่เป็น โมโหไม่เป็น หรือมีความคิดที่ไม่เหมาะสมไม่เป็น เรื่องนี้คนทั่วไปก็เป็นได้ เพียงแต่คนพิเศษมีความเครียดสะสมมากกว่าคนอื่น
“ฉะนั้นวิธีการที่ดีที่สุดคือ การดูแลจิตใจตัวเอง ปรับตัว และอยู่ให้ได้ อย่างบางครอบครัวที่เข้มแข็ง เขามีความเข้าใจในความพิเศษของตัวเอง เข้าใจในการยอมรับหรือไม่ยอมรับของคนรอบข้าง เขายังมีเจตคติที่ดีที่จะพิสูจน์ตัวเองด้วยท่าทีที่เป็นมิตร เมื่อนั้นสังคมก็จะเรียนรู้ เข้าใจยอมรับ และเชิดชูเขา” พญ.อัมพรกล่าวทิ้งท้าย
