เมื่อวันที่ 21 ธันวาคม กรณีข่าว ความเห็นขัดแย้งเรื่องรถไฟลาว-จีน หลังสื่อรัฐบาลลาว Lao National Radio ทำคลิปวิจารณ์ยับสื่อไทย “บางคน” ไร้มารยาท-จรรยาบรรณ เสนอข่าวบิดเบือนเบือน ดูถูกคนลาวว่าไม่มีเงินซื้อตั๋ว ถามไม่ได้มาช่วยใช้หนี้แล้วเดือดร้อนอะไรด้วยถ้าลาวเป็นหนี้จีน แนะหัดใช้สมองส่วนที่ฉลาดที่สุดคิดก่อนถ้าจะวิจารณ์ประเทศอื่น
จากนั้นได้แนบคลิปคำสัมภาษณ์ของ “พันคำ วิพาวัน” นายกรัฐมนตรี สปป.ลาว กับสถานีวิทยุสากลแห่งประเทศจีน (CRI) ประจำลาวว่า ช่วงที่ผ่านมามีสื่อมวลชนบางประเทศ พยายามบิดเบือนความจริงเกี่ยวกับทางรถไฟลาว-จีน ซึ่งถือเป็นการไม่หวังดีต่อประชาชนลาวและรัฐบาลลาว
ในคลิปได้ย้ำว่า การที่นักข่าวไทยคนนี้วิเคราะห์ว่า คนลาวจะไม่สามารถขึ้นรถไฟลาว-จีนได้เพราะตั๋วแพงนั้น ถือเป็นการวิเคราะห์ที่ผิดพลาดที่สุด เพราะเป็นการนั่งมโนภาพของตนเองอยู่ในห้องทำงานคนเดียว โดยไม่ได้ออกมาเปิดหูเปิดตาดูโลกภายนอก จากรายงานของหัวหน้าสถานีรถไฟลาวจีนนครหลวงเวียงจันทน์พบว่า เพียง 5 วันหลังจากเปิดใช้ทางรถไฟ มีผู้ซื้อตั๋วรถไฟแล้วถึง 5,500 กว่าคน และมีผู้โดยสารซื้อตั๋วอย่างหนาแน่นในทุกวัน
การนำเสนอข่าวที่บิดเบือน ทำให้ชาวลาวและชาวไทยจำนวนหนึ่งมองว่า นักข่าวคนนี้ไร้จรรยาบรรณ มีความคิดคับแคบและเป็นการยุ่งเกี่ยวกับเรื่องภายในของประเทศอื่น ซึ่งไม่ใช่ครั้งแรกที่มีการนำเสนอข่าวเช่นนี้ในสื่อไทยบางสำนัก เมื่อถูกชาวลาวทักท้วงก็พากันไปเข้าไปขอโทษสถานทูตลาวประจำประเทศไทย หรือ ขอโทษผ่านรายการของตนเอง
แม้จะมีการขอโทษมาซ้ำแล้วซ้ำเล่า แต่สื่อไทยบางสำนักยังคงเสนอข่าวเกี่ยวกับประเทศลาวในลักษณะเดิมคือ วิพากษ์วิจารณ์และดูหมิ่นหรือบางทีปัญหานี้จะเป็นการเสี้ยมสอนกันจากรุ่นต่อรุ่นของสื่อไทยบางสำนัก ซึ่งเรื่องนี้ชาวไทยจำนวนไม่น้อยต่างรู้ดีและพากันเสียใจต่อการกระทำอัน “อัปรีย์” และ “จัญไร” ของสื่อเพียงหยิบมือเดียว
ดังนั้นจากการนำเสนอข่าวทางรถไฟลาว-จีนที่ผิดพลาดของนักข่าวคนหนึ่งซึ่งเป็นสถานีของรัฐในครั้งนี้ ขอให้เป็นบทเรียนสำคัญที่สุดสำหรับสื่อมวลชนไทยที่ยังมีแนวคิดอคติ มักวิพากษ์วิจารณ์ หรือบิดเบือนข่าวของประเทศอื่น
พร้อมปิดท้ายคลิปว่า การนำเสนอข่าวเกี่ยวกับประเทศอื่นต้องเกิดขึ้นจากการใช้สมองส่วนที่ฉลาดที่สุด มีความละเอียดรอบคอบและมีจรรยาบรรณ ถ้าคิดว่าประเทศที่ตนเองอาศัยอยู่นั้นพัฒนาแล้ว ตนเองก็ต้องพัฒนาไปด้วย เพราะว่าการนำเสนอข่าวแบบยกตนข่มท่าน ใส่ร้ายป้ายสีประเทศอื่น เป็นแนวคิดของคนโง่ ล้าหลัง ที่ไม่ได้เคยได้รับการพัฒนา และหากยังคงกระทำแบบนี้ต่อไป นับวันก็จะไร้ญาติขาดมิตร
ทั้งนี้ กรณีวิวาทะดังกล่าว เกิดขึ้นจากรายการ ‘ฟังชัดๆ ถนอมจัดให้’ วันจันทร์ที่ 6 ธันวาคม 2564 โดยนายถนอม อ่อนเกตุพล ทางสถานีวิทยุโทรทัศน์แห่งประเทศไทย (NBT) กรมประชาสัมพันธ์ วิพากษ์วิจารณ์กรณีรถไฟลาว-จีน ความตอนหนึ่งว่า
“ผมไม่ได้ดูแคลนพี่น้องคนลาวนะ ตรงไปตรงมาก็คือว่า ผมถามว่ารถไฟฟ้าสายนี้ จากเวียงจันทน์ไปบ่อเต็น 1,500 บาท จะมีพี่น้องคนลาวสักกี่คนที่นั่งรถไฟสายนี้ได้ เมื่อเทียบกับรายได้ของพี่น้องคนลาว เงินเดือนภาคเอกชน ประมาณ 3,800 บาท ต่อเดือน…..”
ชมคลิป
หลังเกิดกระแสจากฝั่งลาว นายถนอม ชี้แจงในรายการ “ฟังชัดๆ ถนอมจัดให้” เมื่อวันที่ 20 ธ.ค. ที่ผ่านมา ว่า พี่น้องคนลาวเตือนว่าให้ข้อมูลคลาดเคลื่อน กรณีเรื่องของรถไฟฟ้าจีน-ลาว ทั้งท้วงติง ทั้งต่อว่า ยินดีรับฟังแล้วและขออภัย
“พอไปดูข้อเท็จจริง เปิดมาตั้งแต่วันที่ 4 ธ.ค.ไหมครับ ปรากฏทั้งคนจีน คนลาว จองคิว เรียกว่าต้องเข้าคิวรอเลยครับกว่าจะได้ขึ้นรถไฟ รถไฟฟ้าความเร็วสูงของจีน-ลาวนี่นะครับ ซึ่งก็ถือว่าเป็นรถไฟฟ้าที่ใกล้กับประเทศไทยมาทุกขณะ ขนาดของเรายังไม่ถึงไหนเลยนะครับ ยังไม่ถึงไหนเลย ยังไม่ถึงโคราช โคราชยังไม่ถึงหนองคาย หนองคายยังไม่สามารถจะข้ามฝั่งไปทางเวียงจันทน์ได้นะครับ ดูคนลาวแล้วเขาขึ้นรถกันนี่นะครับ เศรษฐกิจก็ค่อนข้างจะคึกคักทีเดียวนะครับ เพราะว่าจีดีพีของลาวแต่ละปี เดี๋ยวนี้ 7-8 เปอร์เซ็นต์ต่อปีนะครับ เมืองขยายเร็วมากนะครับ ได้รถไฟฟ้ามา
นี่ล่าสุดเขาเปิดการท่องเที่ยวครับ ทางการลาวได้เปิดการท่องเที่ยวนะครับ ซึ่งข้อมูลจากลาวโพสต์เขาบอกว่า การเปิดรับนักท่องเที่ยวครั้งนี้จะแบ่งออกเป็น 3 ระยะนะครับ โดยระยะที่ 1 ตั้งแต่วันที่ 1 ม.ค. ถึง 30 มี.ค. ปีหน้า 65 ระยะที่สองตั้งแต่ 1 เม.ย. ถึง 30 มิ.ย. ระยะที่สามก็ 1 ก.ค. 65 เป็นต้นไปนะครับ” นายถนอมกล่าว
ทั้งนี้ กรณีวิวาทะในลักษณะดังกล่าว เคยเกิดมาแล้ว 1 ครั้ง เมื่อช่วงกลางเดือนมิถุนายน-กรกฎาคม 2564จากรายการ ‘คุยถึงแก่น’ ทางสถานี NBT เช่นกัน โดยกรมประชาสัมพันธ์ของไทยได้มีหนังสือแสดงความเสียใจและขออภัย ลงวันที่ 19 กรกฎาคม 2564
ความว่า
เรียน เอกอัครราชทูตสาธารณรัฐประชาธิปไตยประชาชนลาวประจำประเทศไทย ทั้งนี้ผู้สื่อข่าวพบว่า หนังสือดังกล่าวเป็นหนังสือที่เกิดขึ้นนานแล้ว ตั้งแต่กลางปีที่ผ่านมา โดยรายละเอียดของหนังสือ ระบุว่า
ด้วย สถานีวิทยุโทรทัศน์แห่งประเทศไทย (NBT) ได้ผลิตรายการ “คุยถึงแก่น” เป็นการ วิเคราะห์สถานการณ์ปัจจุบันในรูปแบบการเล่าข่าว แพร่ภาพออกอากาศ ทุกวันจันทร์ ถึง วันศุกร์ ซึ่งที่ผ่านมาประเทศไทยมีความขัดแย้งเกิดขึ้น โดยเฉพาะประเด็นทางการเมืองที่มีความเกี่ยวข้องกับทุกมิติของสังคม และมีผู้วิพากษ์วิจารณ์ว่า โครงการก่อสร้างรถไฟความเร็วสูงของประเทศไทยดำเนินการล่าช้า ซึ่งเมื่อวันที่ ๑๗ มิถุนายน ๒๕๖๔ ผู้ดำเนินรายการฯ ได้ขี้แจงรายละเอียดสาเหตุของ ความล่าช้า เนื่องจากรัฐบาลไทยต้องพิจารณาความรอบรอบในหลายประการ โดยหยิบยกข้อความ จากแหล่งที่มา ประกอบด้วย 1) Page ASEAN “มอง” ไทย 2) page China Report 3 ) page ASEAN Thaiand 4) facebook อาจารย์สมเกียรติ โอสถสภา อดีตอาจารย์ คณะเศรษฐศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย และบทความของ คอลัมนิสต์คนหนึ่ง ความยาวในการนำเสนอประมาณ ๑๔ นาที
นอกจากนี้ ยังมีการเปรียบเทียบโครงการรถไฟความเร็วสูงของสาธารณรัฐประชาธิปโตยประชาชนลาว เกิดความ เสียเปรียบทางสิทธิประโยชน์กับสาธารณรัฐประชาชนจีนค่อนข้างมาก ซึ่งข้อความเหล่านั้นบางส่วนตลาดเคลื่อนไปจากความเป็นจริง ประกอบกับ ผู้ดำเนินรายการอาจใช้น้ำเสียงและสีลาที่ทำให้ประชาชนหรือสาธารณรัฐประชาธิปไตยประชาชนลาวเกิดความไม่สบายใจต่อสิ่งที่เกิดขึ้น อีกทั้งยังมีบุคคลภายนอกซึ่งมีได้มีส่วนเกี่ยวข้องกับกรมประชาสัมพันธ์ และสถานีวิทยุโทรทัศน์แห่งประเทศไทย (NBT) ได้ตัดรายการบางช่วงบางต้อนไปนำเสนอใน Application TikTok มิได้นำไปทั้งหมด ทำให้ไม่มีรายละเอียดของข้อมูลที่เกี่ยวข้องกับสาธารณรัฐประชาธิปไตยประชาชนลาวอย่างครบถ้วน ส่งผลให้ผู้ที่ได้รับชมเกิดความเข้าใจผิด
ทั้งนี้กรมประชาสัมพันธ์ ในฐานะเป็นผู้กำกับดูแล NBT ขอน้อมรับความไม่รอบคอบ ในการนำเสนอข้อมูลมิได้คำนึงถึงความรู้สึกของประเทศที่มีมิตรไมตรีที่ดีต่อกันในโอกาสนี้ กระผมในฐานะหัวหน้าส่วนราชการที่มีความรับผิดชอบต่อการกำกับดูแลสถานีวิทยุโทรทัศน์แห่งประเทศไทย (NBT) รู้สึกเสียใจเป็นอย่างยิ่ง และขอน้อมรับความผิดพลาดที่เกิดขึ้นทั้งนี้ ได้กำชับให้มีการเพิ่มความระมัตระวังในการนำเสนอเนื้อหาของรายการให้มากยิ่งขึ้น พร้อมทั้ง จะแสดงความรับผิดขอบด้วยการกล่าวคำขอโทษอย่างจริงใจ ผ่านรายการ “คุยถึงแก่น” และรายการข่าวภาคหลัก
รวมถึงชี้แจงประเด็นความก้าวหน้าโครงการรถไฟความเร็วสูงลาว จีน ที่มีรายละเอียดและครบถ้วน ซึ่งจะมีการแพร่ภาพออกอากาศ ในวันจันทร์ที่ 19 กรกฎาคม 2564 เวลา 06.33 น. เป็นต้นไป
จึงเรียนมาเพื่อโปรดทราบขอแสดงความนับถือ พล.ท.สรรเสริญ แก้วกำเนิด อธิบตีกรมประชาสัมพันธ์
