เปิดมติที่ประชุมใหญ่ศาลฎีกา ติดป้ายน้ำแร่ ยี่ห้อเดียวเบียร์ดัง ผิดพรบ.ควบคุมแอลกอฮอล์ไหม
วันที่ 7 สิงหาคม ผู้สื่อข่าวรายงานว่า เพจ สรุปกฎหมายสอบกพ ระบุว่า #ติดตั้งป้ายไวนิลน้ำแร่ยี่ห้อหนึ่งซึ่งเป็นยี่ห้อเดียวกันกับเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ ซึ่งมีข้อความว่า “สดชื่นทุกวันกับเพื่อน”
จะถือเป็นการโฆษณาเครื่องดื่มแอลกอฮอล์หรือแสดงชื่อหรือเครื่องหมายของเครื่องดื่มแอลกอฮอล์อันเป็นการอวดอ้างสรรพคุณหรือชักจูงใจให้ผู้อื่นดื่มโดยตรงหรือโดยอ้อม ตามพระราชบัญญัติควบคุมเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ พ.ศ. 2551 หรือไม่ #ฎีกาเข้าที่ประชุมใหญ่
คำตอบ : (ย่อสั้น) ศาลฎีกาเห็นว่า เมื่อองค์ประกอบสำคัญของเครื่องหมายการค้านี้ คือ รูปช้างสองตัวและคำว่า “Chang” ส่วนข้อความอื่น เช่น “น้ำแร่” มีขนาดเล็กมากเมื่อเปรียบเทียบกับภาคส่วนสำคัญ แสดงให้เห็นโดยชัดเจนว่า คำดังกล่าวไม่ใช่ภาคส่วนสำคัญของเครื่องหมายการค้าที่ขอจดทะเบียน เช่นนี้จึงไม่พอรับฟังว่าเป็นการโฆษณาน้ำแร่ธรรมชาติ แต่เป็นการโฆษณาเครื่องดื่มแอลกอฮอล์โดยการแสดงชื่อและเครื่องหมายของเครื่องดื่ม แอลกอฮอล์ประเภทเบียร์ ยี่ห้อช้าง (Chang) อันเป็นการอ้างภาพสัญลักษณ์ของเครื่องดื่ม แอลกอฮอล์ประเภทเบียร์ ยี่ห้อข้าง (Chang)
.
.
นอกจากนี้ ข้อความว่า “สดชื่นทุกวันกับเพื่อน” ประกอบกับการที่ร้านของจำเลยมีเครื่องดื่มแอลกอฮอล์จำหน่าย ถือเป็นการชักจูงใจให้คนซื้อเครื่องดื่มแอลกอฮอล์โดยอ้อม จึงสรุปได้ว่าจำเลยมีความผิดฐานโฆษณาเครื่องดื่มแอลกอฮอล์
.
.
.
ถ้อยคำจากคำพิพากษาเต็ม
….คดีนี้ศาลฎีกาโดยมติที่ประชุมใหญ่ เห็นว่า โจทก์ฟ้องคดีนี้ โดยอ้างว่าจำเลยโฆษณาเครื่องดื่มแอลกอฮอล์โดยการแสดงชื่อและเครื่องหมายของเครื่องดื่ม แอลกอฮอล์ประเภทเบียร์ ยี่ห้อช้าง (Chang) อันเป็นการอ้างภาพสัญลักษณ์ของเครื่องดื่ม แอลกอฮอล์ประเภทเบียร์ ยี่ห้อข้าง (Chang) ตามเอกสารหมาย จ.5
สำหรับคำว่า “ภาพสัญลักษณ์” เป็นคำที่ปรากฏอยู่ในมาตรา 22 วรรคสอง แห่งพระราชบัญญัติ ควบคุมเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ พ.ศ. 2551 ซึ่งกฎกระทรวง กำหนดหลักเกณฑ์และเงื่อนไข ศาลฎีกา การแสดงภาพสัญลักษณ์เพื่อประกอบการโฆษณาหรือประชาสัมพันธ์เครื่องดื่มแอลกอฮอล์ พ.ศ. 2553 ข้อ 1 ให้ความหมายของคำว่า “ภาพสัญลักษณ์ของเครื่องดื่มแอลกอฮอล์” หมายความว่า ภาพเครื่องหมายการค้าของเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ที่ได้จดทะเบียนเครื่องหมาย การค้าตามกฎหมายว่าด้วยเครื่องหมายการค้า
ประกอบกับจำเลยอ้างว่า รูปภาพที่ปรากฏ บนป้ายไวนิลพิพาทเป็นไปตามเอกสารหมาย ล.1. ซึ่งเป็นประกาศโฆษณาคำขอจดทะเบียน เครื่องหมายการค้า/เครื่องหมายบริการ จึงเห็นควรนำพระราชบัญญัติเครื่องหมายการค้า พ.ศ. 2534 มาพิจารณาประกอบ โดยถือว่าภาพสัญลักษณ์ของเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ ประเภทเบียร์ ยี่ห้อช้าง (Chang) ตามเอกสารหมาย จ.8 แผ่นที่ 5 ถึง แผ่นที่ 9 เป็นภาพเครื่องหมายการค้าของเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ที่ได้จดทะเบียนเครื่องหมายการค้า ตามกฎหมายว่าด้วยเครื่องหมายการค้า
สำหรับเครื่องหมายการค้าดังกล่าวมีสาระสำคัญคือ รูปช้างสีขาว 2 เชือก หันหน้าเข้าหากันภายใต้น้ำ สีทอง ด้านบนและด้านล่างของน้ำพุ จะมีส่วนของน้ำ สีแดงประกอบอยู่ กับมีคำภาษาอังกฤษตัวใหญ่และหนาว่า “Chang” อยู่ด้านล่าง นอกจากนี้ มีข้อความภาษาอังกฤษตัวเล็กเป็นวงโค้งว่า “PRODUCT OF THAILAND” กับมีข้อความภาษาอังกฤษตัวเล็กเหนือคำว่า “Chang” ว่า “LAGER BEER” ดังนี้ ภาคส่วนสำคัญของเครื่องหมายการค้าจึงอยู่ที่รูปข้างสีขาว 2 เชือก หันหน้าเข้าหากัน ภายใต้น้ำพุสีทอง ด้านบนและด้านล่างของน้ำพุจะมีส่วนของน้ำพุสีแดงประกอบอยู่ กับคำภาษาอังกฤษตัวใหญ่และหนาว่า “Chang” อยู่ด้านล่าง อันเป็นภาพสัญลักษณ์ของ เครื่องดื่มแอลกอฮอล์ประเภท เบียร์ยี่ห้อข้าง
สำหรับภาคส่วนคำว่า “PRODUCT OF THAILAND” และคำว่า “LAGER BEER” มีขนาดเล็กมากเมื่อเปรียบเทียบกับภาคส่วนสำคัญ ของเครื่องหมายการค้าดังกล่าวเบื้องต้น นับเป็นเพียงส่วนประกอบของเครื่องหมายการค้า เท่านั้น หรือกล่าวอีกนัยหนึ่งคือ ลำพังคำว่า “PRODUCT OF THAILAND” และคำว่า “LAGER BEER” ยังไม่อาจทำให้เครื่องหมายการค้าได้รับการจดทะเบียนได้
เมื่อพิจารณา เปรียบเทียบกับรูปภาพที่ปรากฏบนป้ายไวนิลพิพาทแล้ว จะเห็นได้แต่ภาคส่วนสำคัญ ของเครื่องหมายการค้านี้เช่นกัน หากไม่ตั้งใจพิจารณาแล้วจะไม่สังเกตเห็นคำว่า “น้ำแร่ธรรมชาติตราช้าง” และภาษาอังกฤษคำว่า “MINERAL” อีกทั้งเอกสารหมาย ล.1 ก็ปรากฏว่ามีการไม่ขอถือเป็นสิทธิแต่ผู้เดียวที่จะใช้อักษรไทย คำว่า “น้ำแร่ธรรมชาติตรา และอักษรโรมัน “MINERAL” แสดงให้เห็นโดยชัดเจนว่า คำดังกล่าวไม่ใช่ภาคส่วนสำคัญ ของเครื่องหมายการค้าที่ขอจดทะเบียน
เมื่อเอกสารดังกล่าวเป็นประกาศโฆษณาคำขอ ศาลฎีกา จดทะเบียนเครื่องหมายการค้าที่มีการนำภาพสัญลักษณ์ของเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ประเภท เบียร์ ยี่ห้อช้าง (Chang) มาใช้ โดยเพิ่มเติมคำที่ไม่ใช่ภาคส่วนสำคัญและใช้คำที่ไม่อาจถือ เป็นสิทธิแต่ผู้เดียวได้ เช่นนี้ จึงไม่พอรับฟังว่าเป็นการโฆษณาน้ำแร่ธรรมชาติตามที่จำเลย อ้างได้
นอกจากนี้ข้อความที่ว่า “สดชื่นทุกวันกับเพื่อน” นั้น อาจมีส่วนเป็นการชักจูงใจ ให้กลุ่มคนที่เห็นป้ายไวนิลพิพาทซื้อเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ไปดื่มสังสรรค์ อันเป็นการชักจูงใจให้ผู้อื่นดื่มโดยอ้อม ประกอบกับร้านค้าของจำเลยมีเครื่องดื่มแอลกอฮอล์จำหน่ายด้วย นับเป็นมูลเหตุจูงใจให้จำเลยโฆษณาเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ซึ่งเป็นสินค้าในร้านค้าของจำเลย พยานหลักฐานของโจทก์เท่าที่นำสืบมาจึงฟังได้ว่าจำเลยโฆษณาเครื่องหมายของเครื่องดื่ม แอลกอฮอล์อันเป็นการชักจูงใจให้ผู้อื่นดื่มโดยอ้อม (คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 3139/2568 ป.)
