เตือนภัย! คนชอบกินดิบ ผู้ป่วย ‘พยาธิขึ้นตา’ เล่าหมอเอาออกยากมาก ชอบผลุบๆ โผล่ๆ
เมื่อวันที่ 16 มิถุนายน เฟซบุ๊ก Drama-addict ซึ่งมีผู้ติดตามกว่า 3.5 ล้านคน ได้โพสต์เรื่องราวเตือนภัยคนชอบกินดิบ จากลูกเพจเป็นอุทาหรณ์ด้านสุขภาพ ต่อเนื่องจากโพสต์เรื่องพยาธิขึ้นตาวันก่อน ว่า
“สืบเนื่องจากโพสพยาธิขึ้นตาวันก่อน ลูกเพจฝากมาเป็นอุทาหรณ์เพราะพ่อเขาเคยเป็นโรคนี้มาก่อน เตือนพ่อแม่พี่น้องที่ชอบแดกอะไรแปลกๆ ดิบๆ ระวังให้ดีเถอะ จ่า เคสพยาธิขึ้นตา พ่อผมเคยเป็นเมื่อ 5-6 ปีก่อน เพราะชอบกินนกดิบ ปลาดิบ มารักษาที่ รพ.จุฬา นอนอยู่เกือบเป็นอาทิตย์ก็ยังเอาออกไม่ได้ เพราะมัน(พยาธิ)โผล่มาให้เห็นไม่เป็นเวลา ปวดตาและกลัวมันจะขึ้นสมอง จนวันก่อนกลับมันโผล่มากลางตาเลย เลยเอาออกได้ อันนี้รูปครับ” ซึ่งได้มีผู้เข้าไปแชร์ประสบการณ์และเตือนกันในคอมเมนต์จำนวนมาก
ขณะเดียวกัน เพจ เอฟเอ็มซีคลินิกเวชกรรม ได้อ้างกรณีตัวอย่างจากเคสรายงานทางการแพทย์เกี่ยวกับ พยาธิตัวจี๊ดไปที่ตา เป็นข้อมูลว่า “เคสผู้ป่วยชายอายุ 35 ปี ชาวอินเดีย ไปพบแพทย์ที่คลินิกจักษุด้วยอาการตาแดงและการมองเห็นพร่าที่ตาซ้ายเป็นเวลา 8 เดือน
แพทย์ตรวจร่างกายพบว่าตาซ้ายมีเส้นเลือดฝอยที่เยื่อบุตาขยาย (conjunctival injection) และรูม่านตาขยายคงที่ การตรวจวัดสายตาพบว่าตาซ้ายมีค่า 20/80 และการตรวจด้วย slit-lamp examination พบอาการ panuveitis เมื่อตรวจจอประสาทตา (funduscopy) ก็พบพยาธิตัวกลมเคลื่อนไหวอย่างเชื่องช้าอยู่ในส่วนหลังของลูกตา
แพทย์ได้ทำการผ่าตัด pars plana vitrectomy เพื่อนำพยาธิออกมา เมื่อนำมาตรวจวินิด้วยกล้องจุลทรรศน์ชนิดแสง พบว่าเป็นตัวอ่อนของพยาธิ Gnathostoma spinigerum ที่มีส่วนหัวเป็นปุ่ม (cephalic bulb) ผิวหนังหนา (thick cuticle) และลำไส้พัฒนาเต็มที่ (well-developed intestine)
ผู้ป่วยได้รับการวินิจฉัยว่าเป็น พยาธิตัวจี๊ดในตา (ocular gnathostomiasis)
โรคนี้ติดต่อจากการรับประทานเนื้อปลาน้ำจืด ไก่ งู หรือกบ ที่ปรุงไม่สุก ในพื้นที่ที่โรคนี้ชุกชุม — ผู้ป่วยเคยรับประทานเนื้อปลาน้ำจืดและไก่ที่ปรุงไม่สุก
ผู้ป่วยได้รับการรักษาด้วยยาสเตียรอยด์ชนิดรับประทานและหยอดตาเนื่องจากอาการอักเสบของพานูเวียรุนแรง และให้ยาถ่ายพยาธิ albendazole เพิ่มเติม หลังติดตามอาการ 8 สัปดาห์ อาการของผู้ป่วยดีขึ้นทั้งหมด แต่สายตาตาซ้ายยังคงอยู่ที่ 20/40 เนื่องจากมีภาวะต้อกระจกเกิดขึ้น
อ่านเพิ่มเติมได้ที่ Samendra Karkhur and AyushGupta. Ocular Gnathostomiasis. N Engl J Med 2025;393: e9 DOI: 10.1056/NEJMicm2502742
