แมสคอตซาวลา ‘ยูนิคอร์นแห่งเอเชีย’ จากสมอง-สองมือของคนพิการ
“ซาวลา” คือชื่อของสัญลักษณ์นำโชคในซีเกมส์ ครั้งที่ 31 ซึ่งถ้ามองดูแล้ว คงต้องบอกว่าเหมือนแพะหรือเลียงผา แต่จริงๆ แล้วมันคือ แอนทิโลปชนิดหนึ่ง มีขนตามลำตัวสั้นมีสีน้ำตาลเข้ม มีลักษณะเด่นคือ มีลายสีขาวบริเวณใบหน้า เขาโค้งยาวและแหลมคม อาจมีเขายาวมากกว่า 50 เซนติเมตร
ซาวลาเป็นสัตว์หายากที่เพิ่งถูกค้นพบในห้วงเวลา 50 ปีที่ผ่านมาเท่านั้น และจะเจอเฉพาะป่าทึบชายแดนลาวกับเวียดนามเท่านั้น เช่น เทือกเขาอันนัม, อุทยานแห่งชาติหวูกว่าง จนถูกเรียกว่า “วัวหวูกว่าง” เพราะถิ่นที่ค้นพบ ที่สำคัญได้สมญานามว่า “ยูนิคอร์นแห่งเอเชีย” เพราะลักษณะที่สวยงาม และคำว่าซาวลา แฝงความหมายที่อธิบายได้ว่า “ล้ำค่าดุจเดือนและดาว”
เวียดนามเลือกใช้ซาวลาเป็นแมสคอตในซีเกมส์ เเพราะอยากจะกระตุ้นเตือนการรักษาธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม และอยากจะบอกให้โลกรู้ว่า ยูนิคอร์นแห่งเอเชียมีความสวยงาม และประเทศของพวกเขาอุดมสมบูรณ์ขนาดไหน
อีกนัยหนึ่ง ซาวลาเป็นสัตว์ที่เป็นมิตร เคลื่อนที่ได้ว่องไว ไม่ต่างจากนักกีฬาในซีเกมส์
โหง่ ซวน คอย ศิลปินที่ออกแบบรูปแมสคอตซาวลา เล่าว่า แรงบันดาลใจในการเลือกวัวหวูกว่างตัวนี้มาออกแบบและใช้เป็นหนึ่งในตัวเลือกแมสคอต เพราะจำได้ว่า วันที่มีข่าวว่าพบสัตว์ชนิดใหม่ในเวียดนาม เป็นข่าวที่คนสนใจมากๆ และยิ่งค้นคว้าหาข้อมูลของสัตว์ตัวนี้ ก็ยิ่งมีเรื่องน่าสนใจมากขึ้นเรื่อยๆ การที่ซาวลาถูกเลือกเป็นแมสคอต เป็นความภูมิใจอย่างมากในชีวิต เพราะกว่าจะออกมาได้สมบูรณ์แบบอย่างที่เห็น ต้องถุกเถียงในการระดมสมองกับเพื่อนร่วมงานมาอย่างหนัก
ได้รับรู้ความน่าสนใจของเจ้าซาวลาที่เป็นตัวเป็นๆ (แต่หาดูได้ยาก) กันไปแล้ว แล้วรู้หรือไม่ว่า ซาวลาที่เป็นตุ๊กตาที่มอบให้นักกีฬาที่ได้เหรียญใน “ฮานอยเกมส์” ครั้งนี้ ก็สร้างคุณค่าและมูลค่าให้กับคนจำนวนหนึ่งได้มากมายทีเดียว
กระบวนการผลิตแมสคอตซาวลา มาจากการออกแบบและผลิตด้วยสมองและสองมือของผู้พิการชาวเวียดนาม
บริษัท คิม เวียด เป็นบริษัทของคนพิการ ในย่านฮาดอง ของกรุงฮานอย เริ่มก่อตั้งขึ้นในปี 2013 โดนกลุ่มคนในสมาคมคนพิการเขตฮาดอง เพื่อหางานและรายได้ให้คนพิการ และเพื่อสร้างการยอมรับจากสังคม
เล เวียด ควง ประธานสมาคมบอกว่า ช่วงแรกๆ ในการก่อตั้ง มีสมาชิกที่มาช่วยกันทำงานเพียง 3 คนเท่านั้น และเน้นไปที่งานผลิตของที่ระลึกต่างๆ โดยเฉพาะตุ๊กตา หลังจากั้นได้รับความนิยมมากขึ้นเรื่อยๆ มีสมาชิกเพิ่มมากขึ้น
“เราเป็นคนพิการ แต่เราไม่ได้สร้างผลงานออกมาด้วยความพิการ เราผลิตมันออกมาด้วยความสร้างสรรค์ ถ้าลูกค้าซื้อผลิตภัณฑ์ของเราเพราะความสงสาร พวกเขาจะซื้อมันแค่ครั้งเดียว และพวกเราก็จะไม่มีงานทำ” เล เวียด ควง กล่าว
ซีเกมส์ ครั้งที่ 31 มีสโลแกนในการแข่งขันครั้งนี้ว่า “เพื่ออาเซียนที่แข็งแรงกว่าเดิม” การที่คณะกรรมการจัดการแข่งขันได้เลือกบริษัท คิม เวียด ในการผลิตแมสคอตครั้งนี้ ก็ตรงกับสโลแกนของการแข่งขัน
ฟาม เวียด ฮวย ประธานบริษัท คิม เวียด เปิดเผยว่า บริษัทได้ออกแบบแมสคอตซาวลาจากรูปซาวลาตัวจริงๆ โดยใส่ความน่ารักและความสมบูรณ์ของสัตว์ชนิดนี้เข้าไป เพราะอยากจะให้ยูนิคอร์นแห่งเอเชียตัวนี้ ส่งข้อความไปให้ทุกคนช่วยกันดูแลธรรมชาติ อย่างไรก็ตามก่อนจะออกแบบก็ต้องดูรูปซาวลาเยอะมากๆ เพราะต้องให้มั่นใจว่า แมสคอตตัวนี้จะสื่อความหมายถึงซาวลาได้จริงๆ ไม่ใช่ออกมาเป็นแพะหรือเลียงผา
แมสคอตซาวลาถูกผลิตออกมา 60,000 ตัว เพื่อใช้ในซีเกมส์ครั้งนี้ และทุกตัวมาจากมือของผู้พิการ แน่นอนว่าด้วยความต้องการที่สูงมากในช่วงนี้ จะทำให้พนักงานมีงานต้องทำอย่างหนัก ซึ่งก็สร้างรายได้เป็นกอบเป็นกำสำหรับพวกเขาแน่ๆ
ถึงแม้ว่าซาวตัวเป็นๆ จะหาดูได้ยาก แต่ตอนนี้แมสคอตซาวลาอยู่ในกรุงฮานอยหลายหมื่นตัวแล้ว อีกไม่กี่วันก็จะเดินทางไปพร้อมกับนักกีฬาทั่วอาเซียนที่กลับบ้านหลังเสร็จภารกิจ
ซาวลาได้กลายเป็นสัตว์ของชาวอาเซียนไปอีกตัวแล้ว
