ระดับกูรูกฎหมาย วิษณุ เครืองาม ประสานเข้ากับมีชัย ฤชุพันธุ์ ยืนยันการวินิจฉัยของศาลรัฐธรรมนูญ ปมประเด็นรับคำร้องจากผู้ตรวจการแผ่นดิน
ไม่ว่าผลออกมาอย่างไร โดยเฉพาะหากชี้ว่า มาตรา 61 วรรคสอง ของ พ.ร.บ.ว่าด้วยการออกเสียงประชามติ ขัดต่อรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย 2557 ฉบับชั่วคราว มาตรา 4
ผลตัดสิน ไม่ส่งผลกระทบใดๆ ทั้งสิ้น การลงประชามติร่างรัฐธรรมนูญ 7 สิงหาคม ยังดำเนินการต่อไปได้ตามปกติ
“หากถามว่า อะไรที่เป็นเหตุจำเป็นต้องเลื่อนวันประชามติได้นั้น ผมคิดว่าอาจจะเป็นเหตุการณ์ระเบิดจากนิวเคลียร์ หรือเกิดสงครามโลก”
ประธานคณะกรรมการร่างรัฐธรรมนูญ ที่ปรึกษาใหญ่ คสช.พูดเปรียบเปรย
เมื่อเซียนกฎหมาย ให้ความมั่นใจถึงเพียงนี้ การทำประชามติที่ดูมีความเสี่ยงมากขึ้น อาจเลื่อนออกไป กระทั่งไม่มีการทำประชามติ ก็ดูจะมีความแน่นอนระดับหนึ่ง
มีความโน้มเอียงไปในทาง ทำประชามติมีมากกว่าเป็นอื่น
แต่ตามตัวบทกฎหมาย และในทางการเมือง ไม่มีอะไรแน่นอนทั้งสิ้น
ความไม่แน่นอนต่างหากคือความแน่นอน
ถึงเปอร์เซ็นต์เสี่ยง ความเป็นไปได้จากเหตุการณ์ระเบิดนิวเคลียร์ สงครามโลกจะมีน้อยมาก ไปจนถึงไม่ปรากฏขึ้นเลย
แต่ระเบิดนิวเคลียร์ สงครามโลก ในนิยามความหมาย ของการเป็นเหตุสุดวิสัย
ใช่ว่าจะเกิดขึ้นไม่ได้
ทั้งการเลื่อนวัน-การพับแผนทำประชามติ
หากไม่นับรวมการใช้อำนาจพิเศษ เนื่องจากกระทบภาพลักษณ์
อำนาจหน้าที่ของ กกต.ก็มีอยู่
มีชัย ฤชุพันธุ์ บอกว่า หากมีความจำเป็น ขึ้นอยู่กับการพิจารณาของ กกต.
และเมื่อพูดถึง กกต.
ทุกคนคงจดจำ วันที่ 2 กุมภาฯ 2557 (ที่เคยถูกตั้งคำถาม ถึงความกระตือรือร้น พยายามใช้กระบวนการเลือกตั้งทั่วไป เป็นทางออก แก้ไขปัญหาการเมือง) ได้ขึ้นใจ
นั่นแสดงให้เห็นว่า แนวโน้มความเป็นไปได้ในการเลื่อนวันมีอยู่และทำได้
ยิ่งอยู่ในอำนาจ กกต. ยิ่งไม่ยาก
ไม่ยากเหมือนปรมาณูถล่ม สงครามโลกครั้งใหม่ ที่ยกขึ้นเปรียบเทียบ
การส่งเรื่องให้ศาลรัฐธรรมนูญวินิจฉัย มาตรา 61 วรรคสอง กฎหมายประชามติ มีความชอบด้วยรัฐธรรมนูญหรือไม่
ด้านหนึ่งถือเป็นผลดี
อย่างน้อยที่สุด น่าจะขจัดความคลุมเครือ สับสน มีแนวทางปฏิบัติชัดเจนขึ้น จากแต่เดิมที่ประชาชนไม่กล้าขยับ เนื่องจากมีคำ มีเนื้อหากฎหมาย เปิดช่องให้นำไปตีความเอาผิดได้อย่างกว้างขวาง
กระทบต่อสิทธิ เสรีภาพพื้นฐาน ในการแสดงออกซึ่งความคิดความเห็น ของประชาชนที่มีต่อร่างรัฐธรรมนูญ
และยังส่งผลดี ต่อฝ่ายกุมอำนาจด้วย
เนื่องจาก เงื่อนไขจากเรื่องนี้ อาจทำให้มีเครื่องมือใหม่ มาเป็นทางเลือกเพิ่ม ในการบริหารจัดการสถานการณ์การเมือง
กรณีประเมิน-หยั่งเสียงแล้วพบว่า ร่างรัฐธรรมนูญจะผ่าน หรือไม่ผ่าน
อาจตัดสินใจ อย่างใดอย่างหนึ่ง จะเดินหน้าหรือถอยหลัง
บางทีกรณีนี้ อาจทำได้ง่ายๆ เนียนๆ
ยืมมือยืมไม้ บริหารจัดการผ่านองค์กรอิสระ ไม่อิสระทั้งหลาย
