คนยุคก่อนประวัติศาสตร์ เมื่อไม่น้อยกว่า 3,000 ปีมาแล้ว ไม่ใช่คนไทย แต่เป็นบรรพชนคนไทย
เพราะคนไทยเป็นลูกผสม (นักปราชญ์นักวิชาการและครูบาอาจารย์ บอกว่าลูกผสม “ร้อยพ่อพันแม่”) มีขึ้นจากการผสมผสานทางเผ่าพันธุ์และวัฒนธรรมเมื่อหลายพันปีมาแล้ว (หรือหลายหมื่นหลายแสนปีก็ได้)
เช่น ลูกผสมระหว่างคนพูดตระกูลภาษามอญ-เขมร, ม้ง-เมี่ยน, ทิเบต-พม่า, ชวา-มลายู, ไทย-กะได ฯลฯ หลังจากนั้นยังผสม จีน, อินเดีย, เปอร์เซีย, อาหรับ ฯลฯ ไม่รู้จบ
ความเป็นคนมีก่อน ส่วนความเป็นไทยมีหลัง
ความเป็นคน มีก่อนตั้งแต่หลายพันหลายหมื่นหลายแสนปีมาแล้ว แต่ไม่พบชื่อเรียกตัวเองว่าอะไร?
ความเป็นไทย แล้วเรียกตัวเองว่าไทย มีครั้งแรกบริเวณลุ่มน้ำเจ้าพระยา ราวหลัง พ.ศ.1800 (ก่อนหน้านั้นไม่พบหลักฐานเรียกตัวเองว่าไทย) โดยกลุ่มคนหลายเผ่าพันธุ์ที่อยู่มาก่อนสืบเนื่องหลายพันปีมาแล้วผสมกับคนกลุ่มใหม่ ปรับเปลี่ยนเรียกตัวเองด้วยคำว่าไทย ด้วยเหตุผลทางเศรษฐกิจการเมืองของช่วงเวลานั้น แล้วเรียกต่อมาสืบถึงทุกวันนี้
ไทยมีประวัติศาสตร์ทั้งของผู้คนและดินแดน เป็นส่วนหนึ่งของสุวรรณภูมิในอุษาคเนย์อย่างแยกออกจากกันมิได้ ดังนั้นบรรพชนคนสุวรรณภูมิในอุษาคเนย์ ย่อมเป็นบรรพชนคนไทยด้วย
ถ้ายอมรับได้ โดยมีหลักฐานประวัติศาสตร์โบราณคดีสนับสนุนแข็งแรง ความขัดแย้งที่เคยมีก็ลดลง หรืออาจจืดจางไปก็ได้ในอนาคต
ปัญหาอยู่ที่คนส่วนมาก และนักประวัติศาสตร์โบราณคดีจำนวนหนึ่ง ยังมีเยื่อใยห่วงหาอาวรณ์แนวคิดทฤษฎียุคอาณานิคม ว่ามีคนไทยเชื้อชาติไทยแท้อยู่ทางทิศเหนือ และต้องอพยพถอนรากถอนโคนจากที่อื่นลงมาอยู่ในไทย
ดังนั้น ทุกคราวเมื่อผมเขียนว่าคนยุคก่อนประวัติศาสตร์ “ไม่ใช่คนไทย แต่เป็นบรรพชนคนไทย” ก็ถูกลากไปจนได้ว่าผมบังคับคนยุคก่อนประวัติศาสตร์เป็นคนไทย ทั้งๆ ไม่ได้ทำอย่างนั้น

