หน้าแรก Uncategorized สุจิตต์ วงษ์เ...

สุจิตต์ วงษ์เทศ : กระทบไม้ มีต้นตอจากสากตำข้าว

13.06.16 | 20:13 น.
ผู้หญิงชาวแสก (พูดภาษาตระกูลมอญ-เขมร) เมืองนครพนม กำลังเล่นรำกระทบไม้ ในพิธีถวายต้อนรับสมเด็จฯ กรมพระยาดำรงราชานุภาพ คราวเสด็จตรวจราชการมณฑลอีสาน พ.ศ. 2449 (ภาพเก่าจาก หอจดหมายเหตุแห่งชาติ)

กระทบไม้เป็นการร่ายรำข้ามลำไม้ไผ่ที่ตีกระทบกัน โดยใช้ลำไม้ไผ่ยาวเป็นคู่วางราบกับพื้นมาตีกระทบกัน แล้วให้ผู้รำทำท่าร่ายรำข้ามไปตามจังหวะ ไม่ให้ถูกไม้ตีกระหนาบตาตุ่มข้อเท้า เรียกรำกระทบไม้
มีที่มาจากพิธีกรรมขอความอุดมสมบูรณ์ในข้าวปลาอาหารให้ชุมชน เป็นพิธีกรรมของบรรพชนคนดั้งเดิมทุกเผ่าพันธุ์ของอุษาคเนย์ยุคแรก ใช้สากตำข้าวสองอันมาตีกระทบกัน แล้วร่ายรำ
ต่อมามีผู้แต่งทำนองกระทบไม้เป็นเพลงกระทบไม้ แล้วใส่หน้าทับกลองจังหวะแบบลาว เลยเรียกเพลงลาวกระทบไม้ แต่แท้จริงมีทุกเผ่าพันธุ์ ไม่จำเพาะลาว

กระทบไม้ - น.ส.ยิ่งลักษณ์ ชินวัตร อดีตนายกฯ ร่วมเล่นลาวกระทบไม้กับชาวบ้าน อ. ลอง จ. แพร่ ระหว่างเดินทางไปพบปะแฟนเพจ พร้อมแวะชมพิพิธภัณฑ์ผ้าทอ กินขนมเส้นน้ำย้อย อาหารขึ้นชื่อประจำท้องถิ่น เมื่อวันที่ 11 มิ.ย. (ภาพและคำบรรยายจาก ข่าวสด ฉบับวันอาทิตย์ที่ 12 มิถุนายน 2559 หน้า 1)
กระทบไม้ – น.ส.ยิ่งลักษณ์ ชินวัตร อดีตนายกฯ ร่วมเล่นลาวกระทบไม้กับชาวบ้าน อ. ลอง จ. แพร่ ระหว่างเดินทางไปพบปะแฟนเพจ พร้อมแวะชมพิพิธภัณฑ์ผ้าทอ กินขนมเส้นน้ำย้อย อาหารขึ้นชื่อประจำท้องถิ่น เมื่อวันที่ 11 มิ.ย. (ภาพและคำบรรยายจาก ข่าวสด ฉบับวันอาทิตย์ที่ 12 มิถุนายน 2559 หน้า 1)

 

ผู้หญิงชาวแสก (พูดภาษาตระกูลมอญ-เขมร) เมืองนครพนม กำลังเล่นรำกระทบไม้ ในพิธีถวายต้อนรับสมเด็จฯ กรมพระยาดำรงราชานุภาพ คราวเสด็จตรวจราชการมณฑลอีสาน พ.ศ. 2449 (ภาพเก่าจาก                   หอจดหมายเหตุแห่งชาติ)
ผู้หญิงชาวแสก (พูดภาษาตระกูลมอญ-เขมร) เมืองนครพนม กำลังเล่นรำกระทบไม้ ในพิธีถวายต้อนรับสมเด็จฯ กรมพระยาดำรงราชานุภาพ คราวเสด็จตรวจราชการมณฑลอีสาน พ.ศ. 2449 (ภาพเก่าจาก หอจดหมายเหตุแห่งชาติ)
เล่นรำกระทบไม้ในงานศพของละว้า  พูดภาษาตระกูลมอญ-เขมร (ภาพจาก MR. Don Schelattu จากหนังสือ ชาวเขาในไทย ของ บุญช่วย ศรีสวัสดิ์ พิมพ์ครั้งแรก พ.ศ. 2506)
เล่นรำกระทบไม้ในงานศพของละว้า พูดภาษาตระกูลมอญ-เขมร (ภาพจาก MR. Don Schelattu จากหนังสือ ชาวเขาในไทย ของ บุญช่วย ศรีสวัสดิ์ พิมพ์ครั้งแรก พ.ศ. 2506)
รำกระทบไม้ทุกวันนี้ มีต้นกระแสจากรำสาก หรือรำกระทบสากตำข้าว  สากตำข้าวของชาวละว้า (ภาพจากคุณสุชาติ ทินนะลักษณ์ จากหนังสือ ชาวเขาในไทย ของ บุญช่วย ศรีสวัสดิ์ พิมพ์ครั้งแรก พ.ศ. 2506)
รำกระทบไม้ทุกวันนี้ มีต้นกระแสจากรำสาก หรือรำกระทบสากตำข้าว สากตำข้าวของชาวละว้า (ภาพจากคุณสุชาติ ทินนะลักษณ์ จากหนังสือ ชาวเขาในไทย ของ บุญช่วย ศรีสวัสดิ์ พิมพ์ครั้งแรก พ.ศ. 2506)