เอเอฟพีรายงานว่า รัฐมนตรีต่างประเทศอาเซียนได้ออกแถลงการณ์แสดงความวิตกกังวลอย่างร้ายแรงต่อพัฒนาการในทะเลจีนใต้ ซึ่งบ่อนทำลายความไว้ใจและความเชื่อมั่น สร้างความตึงเครียด ซึ่งอาจทำให้เกิดความเป็นไปได้ที่จะบ่อนทำลายสันติภาพ เสถียรภาพ และความมั่นคงในทะเลจีนใต้
รัฐมนตรีอาเซียนเน้นย้ำถึงความสำคัญของการธำรงไว้ซึ่งสันติภาพ เสถียรภาพ ความมั่นคง ความปลอดภัย และเสรีภาพในการเดินเรือและการบินเหนือทะเลจีนใต้ ซึ่งเป็นไปตามหลักการของกฎหมายระหว่างประเทศ รวมถึงอนุสัญญาสหประชาชาติว่าด้วยกฎหมายทะเล
รัฐมนตรีต่างประเทศอาเซียนยังย้ำชัดถึงพันธกรณีของอาเซียนที่จะส่งเสริมสันติภาพ เสถียรภาพ และความมั่นคงในภูมิภาค ควบคู่ไปกับการหาทางออกต่อข้อขัดแย้งโดยสันติวิธี รวมถึงการเคารพต่อกระบวนการทางกฎหมายและทางการทูต โดยปราศจากการข่มขู่หรือการใช้กำลังซึ่งเป็นไปตามหลักกฎหมายระหว่างประเทศที่เกี่ยวข้อง
แถลงการณ์ดังกล่าวถูกเผยแพร่ระหว่างการประชุมรัฐมนตรีต่างประเทศอาเซียน-จีนที่นครคุนหมิง มณฑลยูนนาน เมื่อวันที่ 14 มิถุนายน ซึ่งถูกมองว่าเป็นดังการตบหน้าจีนเนื่องจากมีการออกแถลงการณ์ดังกล่าวขึ้นขณะที่รัฐมนตรีต่างประเทศอาเซียนทั้งหมดร่วมประชุมอยู่ในจีน และเกิดขึ้นก่อนหน้าที่ศาลอนุญาโตตุลาการระหว่างประเทศจะมีคำตัดสินในกรณีที่ฟิลิปปินส์ได้ยื่นฟ้องจีนเกี่ยวกับข้อพิพาทในทะเลจีนใต้ดังกล่าว
อย่างไรก็ดีสื่อจีนรายงานว่าการประชุมรัฐมนตรีต่างประเทศอาเซียน-จีน สมัยพิเศษที่จัดขึ้นระหว่างวันที่ 13-14 มิถุนายน ได้มีการหารือในประเด็นต่างๆ ที่เป็นประโยชน์สำหรับความสัมพันธ์อาเซียน-จีนและการเพิ่มพูนความร่วมมือระหว่างกัน พร้อมกับหาทางรับมือกับสิ่งที่เป็นความท้าทายในความสัมพันธ์อาเซียน-จีน รวมถึงการหาทางออกในการแก้ไขปัญหาความขัดแย้งในทะเลจีนใต้ผ่านสันติวิธี ทั้งนี้การประชุมดังกล่าวยังมีขึ้นเพื่อเตรียมการสำหรับการประชุมผู้นำอาเซียน-จีน ที่สปป.ลาวในเดือนกันยายนนี้
โดยนายหวัง อี้ รัฐมนตรีต่างประเทศจีน กล่าวระหว่างร่วมงานเลี้ยงที่จัดขึ้นก่อนการประชุมเรียกร้องให้สมาชิกอาเซียนหวงแหนและยึดมั่นในสันติภาพที่ได้มาอย่างยากยิ่งและไม่ปล่อยให้กองกำลังภายในหรือปัญหาใดๆ เข้ามาบ่อนทำลายความร่วมมือระหว่างจีนกับอาเซียน รวมถึงรบกวนสันติภาพและความมั่นคงในทะเลจีนใต้
