วันนี้เมื่อ 84 ปีที่แล้ว ประเทศไทยครั้งที่ใช้ว่า “สยาม” คณะราษฎรประกาศยึดอำนาจการปกครองประเทศ เปลี่ยนแปลงการปกครองจากระบอบสมบูรณาญาสิทธิราชย์ เป็นระบอบประชาธิปไตยอันมีพระมหากษัตริย์ทรงเป็นประมุข
ทั้งนี้ พระราชบัญญัติธรรมนูญการปกครองแผ่นดินสยามชั่วคราว พุทธศักราช 2475 ตราไว้ ณ วันที่ 27 มิถุนายน พุทธศักราช 2475 ว่า
พระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาประชาธิปก พระปกเกล้าเจ้าอยู่หัว มีพระบรมราชโองการดำรัสเหนือเกล้าฯ สั่งว่า
โดยที่คณะราษฎรได้ขอร้องให้อยู่ใต้ธรรมนูญการปกครองแผ่นดินสยาม เพื่อบ้านเมืองจะได้เจริญขึ้น
จากนั้น วันที่ 10 ธันวาคม พุทธศักราช 2475 จึงมีรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรสยาม พุทธศักราช 2475 เป็นรัฐธรรมนูญฉบับถาวร
ถึงวันนี้ ประเทศไทยมีทั้งธรรมนูญการปกครองประเทศฉบับชั่วคราว ฉบับถาวร ทั้งธรรมนูญการปกครองประเทศ ที่รัฐบาลประกาศใช้เพื่อเป็นหลักการและแนวทางการปกครองประเทศเป็นการชั่วคราว 8 ฉบับ และที่รัฐบาลประกาศใช้เป็นหลักการและแนวทางในการปกครองประเทศอย่างถาวร 10 ฉบับ
รัฐธรรมนูญหลังจากคณะรักษาความสงบแห่งชาติยึดอำนาจเมื่อวันที่ 22 พฤษภาคม 2557 ยกร่างและไม่ได้ประกาศใช้ 1 ฉบับ ส่วนฉบับที่อยู่ระหว่างการจัดส่งให้คนไทย เพื่อลงประชามติ หากประกาศใช้จะเป็นรัฐธรรมนูญฉบับถาวรฉบับที่ 19
ขณะนี้ คณะกรรมการการเลือกตั้งอยู่ระหว่างการจัดส่งร่างรัฐธรรมนูญให้ประชาชนได้มีโอกาสอ่านเพื่อตัดสินใจลงประชามติว่าจะรับหรือไม่รับในวันที่ 7 สิงหาคม 2559
แม้ว่าการลงมติรับหรือไม่รับร่างรัฐธรรมนูญครั้งนี้ จะมี “คำถามพ่วง” เรื่องการแต่งตั้งนายกรัฐมนตรี เข้ามาด้วยก็ตาม เป็นคนละ “เรื่องเดียวกัน” กับการรับหรือไม่รับร่างรัฐธรรมนูญ
ที่พยายามเน้นย้ำการลงมติรับหรือไม่รับร่างรัฐธรรมนูญเป็นประเด็นหลัก เพื่อให้ประชาชนผู้มีสิทธิออกเสียงลงประชามติไม่สนใจกับคำถามพ่วงนั้น หากไม่ลงมติในคำถามพ่วง ไม่น่าจะมีความหมายแต่อย่างใด
หลังคณะกรรมการการเลือกตั้งจัดส่งร่างรัฐธรรมนูญให้กับผู้มีสิทธิออกเสียงลงประชามติ คือผู้ที่มีอายุ 18 ปีบริบูรณ์ในวันลงประชามติ (หมายความว่าผู้มีสิทธิออกเสียงลงประชามติต้องมีอายุ 18 ปีบริบูรณ์ในวันที่ 6 สิงหาคม 2559 – ใช่หรือใม่ ขอให้ผู้อายุ 18 ปีบริบูรณ์โปรดตรวจสอบอีกครั้งหนึ่ง) ขอโปรดพิจารณาว่า
ร่างรัฐธรรมนูญฉบับนี้มีข้อความหลากหลายที่วิพากษ์วิจารณ์กัน อาทิ เรื่องสิทธิเสรีภาพของประชาชนเรื่องการเลือกตั้งสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรที่มีรูปแบบผิดไปจากเมื่อการเลือกตั้งครั้งก่อน การไม่ให้สิทธิเลือกตั้งสมาชิกวุฒิสภา รวมทั้งการกำหนดให้ผู้เข้ารับการศึกษาอย่างน้อย 12 ปี แต่รัฐบาลใช้มาตรา 44 กำหนดให้เข้ารับการศึกษา 15 ปี เป็นต้น
ไม่ว่าในตัวบทร่างรัฐธรรมนูญจะมีประเด็นใดบ้าง ขอให้ผู้มีสิทธิออกเสียงลงประชามติช่วยกันอ่านและพินิจพิจารณาให้ถ่องแท้ว่า มีมาตราใดบ้างที่ขัดต่อสิทธิ เสรีภาพของประชาชน มีมาตราใดบ้างที่จำกัดเสรีภาพของประชาชน และมีมาตราใดบ้างที่รัฐบาลชุดต่อไปดำเนินการไม่ได้ตามรัฐธรรมนูญ
เพราะรัฐธรรมนูญเป็นกฎหมายสูงสุดของประเทศที่คนไทยต้องปฏิบัติตาม ทั้งบทบัญญัติใดของกฎหมาย กฎ หรือข้อบังคับขัดหรือแย้งต่อรัฐธรรมนูญ บทบัญญัตินั้นเป็นอันใช้บังคับมิได้
เมื่อคณะรักษาความสงบแห่งชาติ และรัฐบาลกำหนดให้ลงมติรับหรือไม่รับร่างรัฐะรรมนูญ ประชาชนที่มีสิทธิออกเสียงลงประชามติจึงต้องอ่าน และพินิจพิจารณาร่างรัฐธรรมนูญฉบับนี้ให้ถ่องแท้ และพิจารณาถึงข้อดีข้อด้อย ข้อจำกัด และข้ออื่นๆ ว่ามีผลอย่างไรกับเราหรือไม่ ก่อนลงประชามติ
เมื่อเข้าคูหากาบัตร โปรดตัดสินใจด้วยตัวเอง เพราะเป็นสิทธิและเสรีภาพของเราโดยแท้
