เมื่อเวลา 17.00 น. วันที่ 24 มิถุนายน มีการจัดเสวนา อวสานคณะราษฎร จัดโดยกลุ่มประชาธิปไตยใหม่ ณ ห้องประกอบ หุตะสิงห์ อาคารอเนกประสงค์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ ท่าพระจันทร์
นายไชยันต์ รัชชกูล อาจารย์คณะรัฐศาสตร์และสังคมศาสตร์ ม.พะเยา กล่าวว่า การเปลี่ยนแปลงการปกครอง 2475 ช่วยในการพัฒนาของรัฐไปสู่รัฐสมัยใหม่ เช่น การยกเลิกระบบการปกครองมณฑลอย่างสมบูรณ์, การตั้งเทศบาล คณะราษฎรให้ความสำคัญกับการปกครองส่วนท้องถิ่นมาก และการพัฒนารัฐสมัยใหม่ต้องรวมไปกับบุคลากรรัฐ การเปลี่ยนแปลงการปกครองใช้คุณวุฒิเป็นเกณฑ์มากกว่าชาติกำเนิด เน้นความรู้ความสามารถของคนทำงานมากขึ้นโดยไม่ขึ้นอยู่กับดีเอ็นเอ มีการสถาบันการปกครองขึ้นโดยเฉพาะรัฐสภา
“คณะราษฎรได้เปลี่ยนแปลงและกำหนดทิศทางของรัฐ ก่อนหน้านี้การดำเนินการของรัฐเป็นไปเพื่อชนชั้นนำ คณะราษฎรได้ประกาศว่าปวงชนชาวไทยเป็นเจ้าของแผ่นดิน เป็นการเปลี่ยนหลักคิดอย่างสิ้นเชิง” นายไชยันต์กล่าว
และว่าคณะราษฎรพยายามสร้างโรงเรียนเพื่อผลิตครูมาส่งเสริมการศึกษาให้ประชาชน ดังนั้นการเปลี่ยนแปลงการปกครองของคณะราษฎรมีคุณูปการใหญ่หลวงเพราะไม่มีการเสียเลือดเสียเนื้อใดๆ นับเป็นเรื่องสำคัญ เป็นความสามารถของคณะราษฎรที่เปลี่ยนแปลงการปกครองโดยไม่มีใครเสียชีวิตหรือได้รับบาดเจ็บ
“84 ปีผ่านไป ถ้าวิญญาณของอ.ปรีดียังอยู่แล้วยังเห็นว่าคนตื่นตัวเรื่องประชาธิปไตยทั่วประเทศ ก็นับเป็นความสำเร็จอันยิ่งใหญ่แล้ว” นายไชยันต์กล่าว
นายเดชรัตช สุขกำเนิด อาจารย์คณะเศรษฐศาสตร์ มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ กล่าวว่า การเปลี่ยนแปลงล้วนเกิดขึ้นภายใต้เทคโนโลยีของสังคมในเวลานั้น อยากให้มองทุกอย่างด้วยความเป็นธรรม ทั้งนี้ ในด้านเศรษฐกิจ จนถึงวันนี้โอกาสของคนรวยก็มากกว่าคนจน ดังนั้น สิ่งที่คณะราษฎรหวังไว้ก็ยังเป็นภารกิจของประชาชนปัจจุบันอยู่
โดยเศรษฐกิจเองก็เป็นประเด็นหนึ่งในการเปลี่ยนแปลงการปกครองเพราะระยะเวลานั้นประเทศชาติเผชิญปัญหายากจน เศรษฐกิจจึงเป็นส่วนหนึ่งสำคัญของการเปลี่ยนแปลงการปกครอง มีการทำเอกสารเค้าโครงเศรษฐกิจที่ร่างโดยนายปรีดี พนมยงค์ ซึ่งถูกวิจารณ์จากฝ่ายอนุรักษ์นิยมว่าเข้าข่ายเปลี่ยนแปลงว่านำไปสู่การเป็นคอมมิวนิสต์
“ส่วนตัวมองว่าคณะราษฎรไม่มีการต่อสู้เรื่องเค้าโครงเศรษฐกิจอย่างจริงจัง แต่ปล่อยให้เป็นเครื่องมือทางการเมือง แต่ก็มีอีกปัจจัยที่ทำให้ยากลำบากเพราะประเทศเข้าสู่สงครามโลกครั้งที่สอง ประเทศต้องจ่ายค่าเสียหายจากการทำสงครามให้รัฐบาลอังกฤษ กล่าวได้ง่ายๆ ว่า ไทยเจอตอเรื่องเศรษฐกิจเสมอมา เป็นเหตุให้การเปลี่ยนแปลงด้านเศรษฐกิจไม่สำเร็จเป็นรูปธรรมมากนัก” นายเดชรัตกล่าว และว่า ท้ายที่สุด คณะราษฎรไม่อาจเปลี่ยนแปลงโครงสร้างทางเศรษฐกิจในช่วงเวลานั้นได้ จนไปไม่ถึงจุดหมายที่ตั้งใจ
“ในยุคนี้ การเปลี่ยนแปลงทางเศรษฐกิจหากจะให้เกิดขึ้นได้ก็ต้องพูดคุย โดยประชาชนมีส่วนร่วมอย่างจริงจัง ตั้งคำถามว่าทำอย่างไรให้ความเป็นอยู่ของประชาชนดีขึ้น” นายเดชรัตกล่าว
ด้านนายปูนเทพ ศิรินุพงศ์ จากคณะนิติศาสตร์ ม.ธรรมศาสตร์ กลุ่มนิติราษฎร์ กล่าวว่า การรัฐประหารปี 2490 สะท้อนการเปลี่ยนแปลงหลักการของคณะราษฎร กล่าวคือ รัฐธรรมนูญ 10 ธันวาคม เกิดจากการประนีประนอมความขัดแย้งกับกลุ่มอำนาจเก่า
