สุจิตต์ วงษ์เทศ : อารมณ์ความรู้สึก ในความทรงจำ

ความทรงจำ มีพลังให้คนเรามีอารมณ์ความรู้สึกเยี่ยงมนุษย์ หรือ ความรู้สึกเยี่ยงมนุษย์มีขึ้นจากความทรงจำ มีครูบาอาจารย์หลายท่านบอกไว้ ผมจำได้กระท่อนกระแท่น จะทบทวนยกมาอีกดังนี้

อารมณ์ความรู้สึกมีในคนทุกคน มีทั้งเหมือนๆ กัน และต่างๆ กัน ซึ่งเป็นพื้นฐานสำคัญทำให้มองเห็นมิติอะไรบางอย่างในความจริงที่คนไม่มีความรู้สึกมองไม่เห็น

วรรณกรรม เป็นเอกสารบันทึกความทรงจำ และบันทึกอารมณ์ความรู้สึกของคนแต่ละยุคสมัยของวรรณกรรมแต่ละเล่มแต่ละเรื่องนั้นๆ

เหตุการณ์ทางการเมืองของทุกยุคสมัย เช่น เหตุการณ์ 14 ตุลาคม 2516 กับ 6 ตุลาคม 2519 นอกจากมีในเอกสารทั่วไปแล้ว ยังมีในวรรณกรรมบันทึกอารมณ์ความรู้สึกไว้อย่างเต็มเปี่ยม

อนาคตมีต้นตอจากอดีตก็จริง แต่อนาคตก็ไม่จำเป็นต้องเกิดซ้ำๆ เหมือนอดีต ดังนั้น 14 ตุลาคม และ 6 ตุลาคม ไม่ควรมีซ้ำอีกในสังคมไทย

แต่พวกต่อต้านประชาธิปไตยพยายามทำทุกอย่างซ้ำอดีต เช่น คนไม่เท่ากัน, บิดเบือนข่าวสาร, คุกคามเสรีภาพ ฯลฯ