กรุงเทพมหานคร (กทม.) จะบูรณะซ่อมแซมเสาชิงช้า ที่หน้าศาลาว่าการ กทม. (หน้าวัดสุทัศน์) ราวเดือนกุมภาพันธ์ 2560
เสาชิงช้าเคยได้รับการบูรณะซ่อมแซมครั้งใหญ่ เมื่อ พ.ศ. 2549 หรือ 10 ปีที่แล้ว
พจนานุกรม ฉบับมติชน พ.ศ. 2547 อธิบายว่า
เสา หมายถึง ไม้โครงสร้างทำหน้าที่รับน้ำหนัก หรือเป็นที่ยึดโยงของสิ่งอื่น (หน้า 887)
ชิงช้า หมายถึง เครื่องแขวนสำหรับนั่งไกว (หน้า 273)
โล้ชิงช้า
เสาชิงช้า ตั้งอยู่หน้าเทวสถานที่ชาวบ้านเรียกโบสถ์พราหมณ์ เป็นที่รู้ทั่วกันว่าเสาชิงช้ามีไว้โล้ชิงช้าในศาสนาพราหมณ์
แต่นักวิชาการรุ่นใหม่ทางโบราณคดีและประวัติศาสตร์ศิลป์ วิจัยพบว่าพราหมณ์ในอินเดียไม่มีพิธีโล้ชิงช้าเหมือนที่มีในไทย ดังนั้น โล้ชิงช้าจึงเป็นประเพณีพื้นเมืองที่ถูกผนวกเข้าเป็นพิธีพราหมณ์
ยุคอยุธยา เดือนอ้าย โล้ชิงช้า
เล่นชิงช้าเดือนอ้าย น่าจะมีในทุกกลุ่มชาติพันธุ์อุษาคเนย์ นักมานุษยวิทยาจดคำให้การของบางชนเผ่าพบว่าเล่นชิงช้าเพื่อขอขมาฟ้าดิน กับขอลมพัดบ่มพืชพันธุ์ให้สุกเร็วๆ จะได้เก็บเกี่ยวพืชผลเหล่านั้นไปกิน
พราหมณ์จากอินเดียใต้ เมื่อเข้ามาตั้งเทวสถานในสุวรรณภูมิจนถึงสยามตั้งแต่ยุคก่อนอยุธยา พบคนพื้นเมืองให้ความสำคัญการเล่นชิงช้าในพิธีกรรมเดือนอ้าย จึงผนวกเข้าเป็นส่วนหนึ่งของพิธีพราหมณ์
พบร่องรอยสำคัญในทวาทศมาส วรรณกรรมยุคต้นอยุธยา มีโล้ชิงช้าเดือนอ้าย บอกเป็นโคลงดั้นว่า
ปางทวิชเริ่มแรกตั้ง แขวนขดาน
ขดานดั่งขดานดือ ดอกไม้
หมายความว่าพราหมณ์เริ่มตั้งพิธีแขวนแผ่นกระดานราบเรียบ ที่มีรูเหมือนดวงสะดืออันงามดังดอกไม้ของคน
(ทวิช หมายถึง พราหมณ์, ขดาน ตรงกับ กระดาน, ดือ คือ สะดือ)
น่าสังเกตว่ากระดานมีรูเหมือนสะดือ น่าจะอย่างเดียวกับกระดานอยู่ไฟของแม่หลังคลอดลูกซึ่งมีรูด้วย
ชิงช้า
ร่องรอยสำคัญที่แสดงว่าโล้ชิงช้า เป็นประเพณีพื้นเมืองอุษาคเนย์ ซึ่งนอกจากกลุ่มชาติพันธุ์ยังเล่นชิงช้าในพิธีกรรมจนถึงทุกวันนี้แล้ว
คำว่า ชิงช้า ยังพบร่องรอยในภาษากะเหรี่ยงแถบทิวเขาด้านตะวันตกของไทย (ติดพรมแดนพม่า) ด้วย มีบอกในหนังสือ สมุดราชบุรี พิมพ์ครั้งแรก พ.ศ. 2468 (สมัย ร.6)
ชิงช้า มีในภาษากะเหรี่ยงว่า ลาชิงช้า แปลว่า เดือนอ้าย
ลา ภาษากะเหรี่ยง แปลว่า พระจันทร์, เดือน
[หนังสือ สมุดราชบุรี พ.ศ. 2468 ได้รับแจกจาก อ. ฉลอง สุนทราวณิชย์ (อดีตอาจารย์ประจำคณะอักษรศาสตร์ จุฬาฯ) ที่พิมพ์ซ้ำตามต้นฉบับเดิมทุกอย่างขึ้นมาใหม่ (เมื่อ พ.ศ. 2550) ผมยังเก็บไว้ใช้งานด้วยสำนึกในพระคุณจนถึงวันนี้]
กะเหรี่ยงราชบุรีทุกวันนี้ ส่วนหนึ่งอาจไม่ได้เล่นชิงช้าแล้ว หรือลืมความหมายหมดแล้ว แต่ผมเคยขอความรู้จากกะเหรี่ยงหนุ่มใหญ่จากราชบุรีเกือบ 10 ปีมาแล้ว ว่ากะเหรี่ยงราชบุรีเคยเล่นโล้ชิงช้า ขอให้พืชพันธุ์สุกงอมเร็วๆ
คำว่า ชิงช้า ในภาษากะเหรี่ยง เกี่ยวข้องกับเดือนอ้าย จะเห็นว่าตรงกับประเพณียุคต้นอยุธยา มีโล้ชิงช้าเดือนอ้าย
ผมไม่ขอยืนยันว่าที่เขียนเล่ามานี้ถูกต้องทั้งหมด เพราะไม่มีศักยภาพทางสติปัญญาค้นคว้าวิจัยเป็นระบบแบบนักวิชาการอาชีพ จึงไม่ได้ค้นพบอะไรใหม่ๆ ทางวิชาการ มีแต่เก็บตกจากนักวิชาการครูบาอาจารย์รุ่นเก่าๆ และรุ่นใหม่ๆ มาเล่าอย่างง่ายๆ เท่านั้น
