ใ ครที่ได้เห็นภาพสื่อมวลชนที่ไปรุมล้อมท่าน เจ้าพระคุณสมเด็จพระมหามุนีวงศ์ เพื่อบันทึกภาพและเสียงของท่านเมื่อวันศุกร์ที่ 10 กุมภาพันธ์ที่ผ่านไปนี้ ที่วัดราชบพิธสถิตมหาสีมาราม คงมีความรู้สึกคล้ายๆ กับผม คือรู้สึกว่าเป็นภาพที่น่าทุเรศที่สุดภาพหนึ่ง เป็นที่เข้าใจว่าสื่อมวลชนย่อมรู้สึกกระตือรือร้นที่จะได้ภาพและเสียงของท่านเพื่อจะนำไปเผยแพร่ตามหน้าที่และอาชีพของตน เพราะท่าน เจ้าพระคุณสมเด็จฯกำลังจะได้รับการสถาปนาเป็นสมเด็จพระสังฆราช
แต่สื่อมวลชนซึ่งผมเดาว่าส่วนใหญ่หรือเกือบทั้งหมดเป็นพุทธศาสนิกชนนั้น น่าจะได้ตระหนักในกิริยามรรยาทและประเพณีนิยม โดยเฉพาะเมื่ออยู่ต่อหน้าพระภิกษุสงฆ์ ไม่ว่าจะทรงสมณศักดิ์หรือไม่ก็ตาม แต่จากภาพที่เห็นนั้น สื่อมวลชนเข้าไปใกล้ท่านเจ้าพระคุณสมเด็จฯ เกินไป จนผู้ที่ยืนอยู่ข้างหลังค้ำศีรษะท่าน ส่วนที่นั่งอยู่ข้างหน้าและใกล้ท่านที่สุดนั้นก็เป็นผู้หญิง ที่น่าเกลียดอย่างยิ่งอีกอย่างหนึ่งก็คือ พากันถือวิสาสะ (ทะลึ่ง) วาง ไมโครโฟนลงบนอาสนะของท่านเจ้าพระคุณสมเด็จฯ
ผมเดาว่าตามปกติทางวัดคงมีเจ้าหน้าที่คอยดูแลต้อนรับผู้ที่ไปกราบนมัสการท่านเจ้าพระคุณสมเด็จฯอยู่แล้ว แต่วันนั้นมีสื่อมวลชนเป็นจำนวนมากเข้าไปในวัดด้วย อาจเป็นประสบการณ์ใหม่ เจ้าหน้าที่จึงตั้งตัวไม่ทัน แต่จะอย่างไรก็ตามสื่อมวลชนเองน่าจะสำนึกในความควรและไม่ควรปฏิบัติเมื่อตนเข้าไปในปูชนียสถาน และต่อหน้าปูชนียบุคคล
วันนั้นท่านเจ้าพระคุณสมเด็จฯ ถึงกับต้องออกปากเตือนสื่อมวลชนว่า ผู้ที่มาร่วมภายในงานก็ดี นักข่าวหรือผู้สื่อข่าวก็ดี ควรเห็นใจซึ่งกันและกัน เพราะฉะนั้นเราต่างคนต่างรู้ ต่างคนต่างเข้าใจกันแล้ว ก็ควรที่จะประสานกันให้เป็นไปด้วยความงดงาม ดูดี ไม่ใช่ตุ้บตั้บๆ อย่างที่ทำกันทั่วไปอย่างทุกวันนี้ คิดว่างานนี้ครั้งนี้คงจะเป็นงานขั้นต้น ท่านทั้งหลายไม่ต้องแย่งกันจับภาพ เราจับภาพ ไปพร้อมๆ กัน แล้วมันจะสวยจะงาม
แล้วสถานที่นี้ เราก็นึกดูก็แล้วกัน เป็นพระอุโบสถที่พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว ผู้ทรงพระคุณอันประเสริฐทรงสร้างไว้ พวกเรารู้กันดีแล้ว ต่อจากนี้ก็ขอให้ท่านทั้งหลาย ไม่ว่าที่แห่งใดก็ตาม ก็ขอไม่ต้องยื้อแย่งกัน อาตมาจะนั่งให้ถ่ายอย่างดีๆ
สื่อมวลชนเป็นเหมือนอภิสิทธิชนพวกหนึ่ง เพราะมักได้รับอนุญาตให้เข้าไปในสถานที่หรือบริเวณที่คนทั่วไปไม่ได้รับอนุญาต เพื่อแพร่ข่าวและภาพกิจกรรมในสถานที่หรือบริเวณนั้น ก่อนที่จะไปทำหน้าที่ของตน สื่อ มวลชนควรจะเตรียมตัวเตรียมใจไปให้พร้อม ไม่เฉพาะแต่นำเครื่องไม้เครื่องมือไปเท่านั้น แต่ควรแต่งตัวให้สุภาพและประพฤติตนให้สอดคล้องกับสถานที่ด้วย
ในกรณีของวัดราชบพิธสถิตมหาสีมารามนั้น สื่อมวลชนควรจะรู้อยู่ก่อนแล้วว่าเป็นทั้งปูชนียสถานและโบราณสถาน และเป็นที่ประดิษฐานพระพุทธรูปและพระบรมอัฐิของพระมหากษัตริย์อันเป็นที่เคารพสักการะของคนไทยและชาวพุทธ
เมื่อไม่นานมานี้ หลังจากที่สภาขับเคลื่อนการปฏิรูปประเทศและคณะรัฐมนตรีได้เห็นพ้องต้องกันให้ตั้งคณะกรรมาธิการพิจารณาร่างกฎหมายคุ้มครองสิทธิเสรีภาพส่งเสริมจริยธรรมและมาตรฐานวิชาชีพสื่อมวลชน ปรากฏว่าองค์กรวิชาชีพสื่อมวลชน 30 องค์กรได้ออกแถลงการณ์คัดค้าน หาว่ากฎหมายฉบับที่จะออกนี้เน้นหลักการควบคุมสื่อมวลชน โดยใช้อำนาจรัฐเข้าไปแทรกแซงการทำหน้าที่โดยอิสระของสื่อมวลชน
และอ้างด้วยว่า องค์กรวิชาชีพสื่อมวลชนได้ พัฒนาระบบการกำกับดูแลกันเองด้าน จริยธรรมให้มีประสิทธิภาพมากขึ้น เพื่อยกระดับความรับผิดชอบของสื่อมวลชน และตอบสนองความเปลี่ยนแปลงของสังคม
ภาพที่เห็นที่วัดราชบพิธสถิตมหาสีมารามเมื่อวันศุกร์ที่ 10 กุมภาพันธ์นี้ คงจะเป็นประจักษ์พยานยืนยันว่า ระดับความรับผิดชอบของสื่อมวลชนอยู่ในระดับไหน และระบบการกำกับดูแลกันเองด้านจริยธรรมได้ พัฒนาไปแล้วเพียงใด
