รศ.ดร.สุรพจน์ วงศ์ใหญ่
วิทยาลัยการแพทย์แผนตะวันออก ม.รังสิต
อายุเป็นเพียงตัวเลขคงจะจริงอย่างที่เขาว่ากัน เพราะปัจจุบันผู้ใหญ่วัยเกษียณหลายคนไม่ใช่แค่สวย หล่อ และดูอ่อนกว่าวัยเท่านั้น หากแต่ยังก็มีความทันสมัยและสามารถทำกิจกรรมต่างๆ ไม่ต่างจากวัยรุ่นเช่น ปีนเขา ดำน้ำ ต่อยมวย ขี่จักรยาน หรือแม้แต่การไปเรียนเต้นรำ นอกเหนือจากนี้ยังมีความสามารถในการใช้สื่ออิเล็กทรอนิกส์อย่าง คอมพิวเตอรหรือสมาร์ทโฟนได้ดี เรียกว่า 60 ยังแจ๋วไม่ต่างจากคนหนุ่มสาวเลยทีเดียว
ปัจจัยที่ช่วยเสริมสร้างสุขภาพที่เข้ามามีบทบาทกับคนยุคนี้ก็คือ การเน้นเรื่องความสมดุลและแข็งแรงของร่างกายทั้งภายนอกและภายใน คือหมั่นออกกำลังกายและฝึกหายใจเพื่อให้ปอดแข็งแรง รวมไปถึงการเลือกรับประทานอาหารที่มีประโยชน์จากธรรมชาติที่ช่วยบำรุงร่างกายจากภายในให้แข็งแรง ซึ่งเป็นจุดสำคัญของความแข็งแรงและความอ่อนเยาว์ ส่งผลให้มีการใช้อาหารและสมุนไพรเป็นยาเพื่อบำบัดโรคและบำรุงร่างกายในด้านต่างๆ เพิ่มมากขึ้น สำหรับในเอเซียมีสมุนไพรและอาหารจากธรรมชาติหลายอย่างที่มีความเชื่อในเรื่องการบำรุงปอดและเป็นยาอายุวัฒนะ แต่ถ้าพูดถึงยาอายุวัฒนะที่ช่วยในเรื่องของความอ่อนเยาว์และการบำรุงกำลังให้แข็งแรง ก็คงต้องยกให้ รังนกและโสม รังนก (แอ่นกินรัง) นับเป็นอาหารฟังก์ชั่นที่มีคุณค่ามาก ได้รับความนิยมนำมารับประทานเพื่อบำรุงสุขภาพเป็นเวลายาวนานนับพันปี โดยเริ่มจากในราชสำนักจีน และแพร่หลายมาถึงชนชั้นสูง จนถึงคนทั่วไป แพทย์แผนจีนใช้รังนกเป็นอาหารฟื้นฟูสุขภาพจากการเจ็บป่วย เพราะรังนกช่วยบำรุงปอด ทำให้ร่างกายแข็งแรง ช่วยให้ผิวพรรณอ่อนเยาว์และส่งเสริมระบบภูมิคุ้มกันอีกด้วย จึงมักมีการใช้เป็นส่วนผสมในตำรับยามากมาย และในปัจจุบันนี้ยังมีงานวิจัยทางวิทยาศาสตร์พบว่า รังนกมีโปรตีนแบบพิเศษที่มีโครงสร้างเหมือนกับ Epidermal Growth Factor (EGF) ที่มีอยู่ในคน ซึ่งตามธรรมชาติแล้ว EGF จะมีประโยชน์ในการช่วยเสริมสร้างและซ่อมแซมเซลล์ผิว นอกจากนี้ยังพบว่าในรังนกยังมีประโยชน์ช่วยบำรุงปอด ช่วยเพิ่มภูมิคุ้มกันของร่างกาย ในการช่วยป้องกันเชื้อไข้หวัดใหญ่ โดยไกลโคโปรตีนในรังนกจะทำหน้าที่จับกับเชื้อไวรัสไข้หวัดใหญ่ จึงช่วยป้องกันไม่ให้เชื้อไข้หวัดใหญ่ เข้าจับกับเซลล์ในร่างกายได้ ทำให้ร่างกายแข็งแรง รังนกจึงถือเป็นยาอายุวัฒนะที่มีความเชื่ออย่างยาวนานและมีการวิจัยทางวิทยาศาสตร์ศึกษาถึงคุณประโยชน์
สมุนไพรอีกชนิดหนึ่งคือ โสม ซึ่งถือว่าเป็นราชาแห่งสมุนไพรที่มีประวัติการใช้มายาวนานและมีงานวิจัยเพื่อพิสูจน์สรรพคุณเป็นจำนวนมาก โดยโสมมีส่วนช่วยให้เลือดไหลเวียนไปเลี้ยงส่วนต่างๆ ของร่างกายได้ดี มีคุณสมบัติในการบำรุงอวัยวะภายใน ช่วยบำรุงสมองและลดการกระหายน้ำ ซึ่งแพทย์แผนตะวันออกจะนำไปใช้บรรเทาอาการต่างๆ ที่สืบเนื่องมาจากการขาดพลังชี่ เช่น ภาวะหลงลืม ร่างกายอ่อนเพลีย ไม่เจริญอาหาร ชีพจรอ่อนกำลัง เหงื่อออกผิดปกติ เป็นต้น จากคุณสมบัตินี้เองที่ทำให้โสมได้รับความนิยมนำมาใช้บำรุงกำลังให้มีแรงและทำให้ร่างกายแข็งแรง กระฉับกระเฉง จึงใช้กันอย่างกว้างขวาง การนำเอาราชาแห่งสมุนไพรอย่างโสมเข้ามาผสานรวมกับรังนกซึ่งเป็นยาอายุวัฒนะจึงอาจนับว่าเป็นสุดยอดอาหารเพื่อใช้ในการดูแลร่างกายให้แข็งแรงและดูอ่อนเยาว์ โดยเฉพาะผู้ที่อายุมากขึ้น การบำรุงกำลังจากโสมและการบำรุงผิวพรรณให้อ่อนเยาว์จากรังนกในคราวเดียวกัน ถือเป็นสูตรที่ดีในการดูแลตัวเองเพื่อให้ยังคงความแข็งแรง มีกำลัง และดูอ่อนเยาว์อยู่เสมอ โดยเฉพาะผู้ที่อายุ 40 ปีขึ้นไป ที่ร่างกายเริ่มส่งสัญญาณแห่งวัย ทั้งเหนื่อยง่าย อ่อนเพลีย เริ่มมีริ้วรอยต่างๆ จึงต้องการการบำรุงที่มากขึ้น อาหารและสมุนไพรจึงอาจเป็นคำตอบในการดูแลตัวเอง
หากอยากให้อายุ 60 แล้วแต่ยังแข็งแรงและดูอ่อนกว่าวัย เราก็ต้องเริ่มดูแลตัวเองตั้งแต่วันนี้ ด้วยการดูแลร่างกายทั้งภายนอกและภายใน รับประทานอาหารให้หลากหลายและเหมาะสมครบทุกหมวดหมู่ รวมไปถึงพักผ่อนให้เพียงพอ ทำจิตใจให้แจ่มใส หมั่นออกกำลังกายอย่างสมํ่าเสมอ และหลีกเลี่ยงปัจจัยเสี่ยงต่างๆ ที่ทำร้ายร่างกายและหมั่นรับประทานอาหารเสริมจากธรรมชาติอยู่เสมอ
