หน้าแรก Uncategorized สุจิตต์ วงษ์เ...

สุจิตต์ วงษ์เทศ : รื้อวัดพญากง ขายอิฐเก่า ได้รับอนุญาตจากกรมการศาสนา

21.03.16 | 14:07 น.
(ซ้าย) วัดพญากง อยุธยา เมื่อ พ.ศ. 2510 ถูกรื้อเกือบหมดวัด ขายอิฐเก่า โดยได้รับอนุญาตจากกรมการศาสนายุคนั้น (ขวา) ผังวัดพญากง โดยกรมศิลปากร (จากหนังสือเรื่องพระพุทธรูปศิลาขาวฯ กรมศิลปากรพิมพ์แจก พ.ศ. 2510)

วัดพญากง มีอายุเก่าแก่ขนาดไหน? ไม่พบหลักฐานบอกตรงๆ ได้แต่คาดเดา (ถ้าพูดภาษานักวิชาการคือสันนิษฐาน) ว่าเก่าแก่ก่อนอยุธยา โดยพิจารณาจากบริบทแวดล้อมด้านอื่นๆ

ครั้นจะศึกษาจากซากศิลปะสถาปัตยกรรมก็ทำไม่ได้ เพราะถูกทำลายหมดแล้ว โดยได้รับอนุญาตถูกต้องตามกฎหมายจากกรมการศาสนาให้รื้อวัดเก่า เอาอิฐขาย

[วัดพญากง อยุธยา (อยู่นอกเกาะเมือง ด้านทิศใต้ ใกล้บ้านโปรตุเกส) เคยมีพระทวารวดีขนาดใหญ่ 2 องค์ นั่งห้อยพระบาท จากนครปฐม ปัจจุบันกรมศิลปากร จัดแสดงในพิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ ทั้งที่กรุงเทพฯ และอยุธยา]

“กรมการศาสนาได้ทำสัญญาอนุญาตให้พ่อค้าขุดรื้อเอาอิฐขึ้นจำหน่ายหาผลประโยชน์ วัดนี้จึงถูกทำลายไปเสียสิ้น” นายธนิต อยู่โพธิ์ (อดีตอธิบดีกรมศิลปากร) เขียนบอกไว้เมื่อ พ.ศ. 2510 ในหนังสือเรื่องพระพุทธรูปศิลาขาวฯ มีรายละเอียดดังนี้

“การพิจารณาแบบอย่างศิลปและสิ่งก่อสร้างทางสถาปัตยกรรม บัดนี้ก็เป็นอันหมดทางที่จะพิจารณากันได้ เพราะที่วัดพระยากง รวมทั้งวัดพระยาพาน ซึ่งตั้งอยู่ไม่ห่างไกลกันนักนั้นด้วย กรมการศาสนาได้ทำสัญญาอนุญาตให้พ่อค้าขุดรื้อเอาอิฐขึ้นจำหน่ายหาผลประโยชน์ วัดนี้จึงถูกรื้อทำลายไปเสียสิ้น แม้แต่พระเศียรพระพุทธรูปศิลาขาว ยังถูกทุบทำลายและนำมาขายไว้ในเวิ้งนาครเขษม”

Advertisement

[จากหนังสือ พระพุทธรูปศิลาขาว สมัยทวารวดี โดย ธนิต อยู่โพธิ์ กรมศิลปากรพิมพ์แจก พ.ศ. 2510 หน้า 16]

วัดร้างเป็นที่ธรณีสงฆ์ยุคนั้นอยู่ในอำนาจตามกฎหมายของกรมการศาสนา (สังกัดกระทรวงศึกษาธิการ) (ยุคนี้มีผู้บอกว่าโอนไปอยู่กับสำนักพุทธฯ) แต่โบราณสถานในวัดร้างอยู่ในกำกับของกรมศิลปากร (สังกัดกระทรวงศึกษาธิการเดียวกัน)

ฉะนั้น เห็นวัดร้างมีอาคารบ้านเรือนตึกแถวล้อมรอบ หรือมีผู้เช่าที่วัดร้างประกอบกิจการ ล้วนเป็นงานกรมอื่น สำนักอื่น ไม่ใช่กรมศิลป์