นิทานสุภาษิตจีนที่ “เรียนไทยได้จีน” จะนำเสนอในฉบับนี้คือ 百折不挠/百折不撓bǎi zhé bù náo (ไป่ เจ๋อ ปู้ เหนา) โดย คำว่า 百 bǎi (ไป่) แปลว่า ร้อย จำนวนร้อย 折 zhé (เจ๋อ) แปลว่าทำลาย หัก 不 bù (ปู้) แปลว่าไม่ ไม่ยอม 挠/撓 náo (เหนา) แปลว่า งอหรือยอมศิโรราบ แปลโดยรวมว่า ถูกทำลายนับร้อยครั้ง แต่ก็ไม่ยอม หรือไม่ระย่อท้อถอย เป็นภาษิตที่อธิบายถึงการทำความดีต้องมีความหนักแน่น แม้นต้องประสบพบกับอุปสรรคนานาประการ แต่ก็ยังตั้งมั่นในอุดมการณ์ ไม่ยอมก้มหัวให้กับความไม่ถูกต้องหรือยอมให้กับผู้มีอิทธิพลมืดทั้งหลาย
ราชวงศ์ฮั่น 汉/漢 Hàn (ฮั่น) ปกครองแผ่นดินจีนยาวนานหลายร้อยปี มีอิทธิพลต่อชนชาติจีนมากที่สุดราชวงศ์หนึ่ง คนจีนจึงเรียกตนเองว่าเป็นชนชาติฮั่น ซึ่งปัจจุบันชนชาติฮั่นเป็นชนส่วนมากของประเทศจีน มีประชากรนับพันล้านคน ราชวงศ์ฮั่นแบ่งได้เป็นฮั่นตะวันตกกับฮั่นตะวันออก โดยสุภาษิตคำนี้ได้เกิดขึ้นในยุคฮั่นตะวันออก 东汉/東漢Dōnɡ Hàn (ตงฮั่น) มีบันทึกไว้ว่ามีขุนนางตงฉินคนหนึ่งนามว่าเฉียวเสฺวียน 桥玄/橋玄Qiáo Xuán เขาเป็นคนที่ยึดมั่นในความถูกต้องยิ่งนักในการทำงานนั้น เขาจะไม่คำนึงถึงเรื่องผลประโยชน์ส่วนตน จึงเป็นที่ไว้วางพระทัยของจักรพรรดิ ในความถูกต้องของเฉียวเสฺวียนเป็นที่เลื่องลือไปทั่ว โดยเฉพาะหลังเกิดเหตุการณ์นี้ ในคืนหนึ่ง มีโจรผู้ร้ายสามคนแอบย่องเข้าปล้นบ้าน ขณะนั้นเขากำลังล้มป่วยนอนอยู่บนเตียง เมื่อเหล่าโจรเห็นเฉียวเสฺวียนนอนป่วยอยู่ก็ได้ใจกันใหญ่ ข่มขู่บังคับให้เขาเอาทรัพย์สมบัติออกมาให้ แต่เขาไม่ยอม เหล่าโจรจึงจับเอาตัวลูกชายตัวน้อยของเฉียวเสฺวียนมาเป็นตัวประกัน แต่เขากลับยิ่งโมโห ลุกขึ้นจากเตียงนอน พร้อมตวาดเสียงดังว่า ข้าเป็นถึงข้าราชการในสำนัก เจ้าบังอาจมาปล้น และจับตัวลูกชายมาข่มขู่ข้าอีก เช่นนี้แล้วจะปล่อยพวกเจ้าไว้ไม่ได้ เสียงของเฉียวเสฺวียนดังออกไปข้างนอก จนทหารยามได้ยินวิ่งกรูกันเข้ามา แต่เหล่าทหารก็ไม่กล้าทำอะไร เพราะกลัวลูกชายของเฉียวเสฺวียนจะเป็นอันตราย เฉียวเสฺวียนจึงตวาดสั่งทหารลงมือจับกุมเหล่าโจร โดยไม่ต้องสนใจความปลอดภัยของลูกชายตน เหล่าทหารจึงกรูกันไปจับโจร เหล่าโจรเห็นท่าไปไม่รอดแน่ จึงสังหารลูกชายเขาทันที แต่พวกโจรก็ถูกจับทั้งหมด และถูกนำไปประหารต่อหน้าสาธารณชน เพื่อไม่ให้ใครเอาเป็นเยี่ยงอย่าง เรื่องนี้ได้ยินไปถึงราชสำนัก จักรพรรดิชื่นชมเขายิ่งนัก ต่อมาเขาก็นำเสนอนโยบายปราบโจรผู้ร้ายแบบถอนรากถอนโคน ลงโทษอย่างหนัก จึงทำให้บ้านเมืองในยุคนั้นปราศจากโจรผู้ร้าย ต่อมาโจโฉ 曹操 Cáocāo (เฉาเชา) ได้ยกย่องเขาว่าเป็นคนดีที่ไม่ยอมศิโรราบต่อเหล่าผู้ร้าย
ข้อคิดจากประโยคสุภาษิตนี้
成语比喻：意志坚强，无论受到多少次挫折也不屈服。
成語比喻：意誌堅強，無論受到多少次挫折也不屈服。
Chénɡyǔ bǐyù：Yìzhì jiānqiánɡ, wúlùn shòudào duōshǎo cì cuòzhé yě bù qūfú.
เฉิงยหวี่ ปี่ยวี่: อี้จื้อ เจียนเฉียง, อู๋ลุ่น โฉ้วเต้า ตัวฉ่าว ชื่อ ชั่วเจ๋อ เหย่ ปู้ ชวีฝู
สุภาษิตเปรียบว่า อุดมการณ์แน่วแน่ ไม่ว่าจะพบเจออุปสรรคอันตรายมากมายก็ไม่ยอมโอนอ่อน
ประโยคตัวอย่างที่ใช้สำนวนสุภาษิตนี้ เช่น
当我们遇到困难时，应该百折不挠，不能畏缩不前。
當我們遇到困難時，應該百折不撓，不能畏縮不前。
Dānɡ wǒmen yù dào kùnnán shí, yīnɡɡāi bǎizhébùnáo, bùnénɡ wèisuō bù qián.
ตัง หวั่วเมิน ยวี่ เต้า คุ่นหนาน ฉือ, อิงไก ไป่ เจ๋อ ปู้ เหนา, ปู้เหนิง เว่ย์สัว ปู้ เฉียน
เมื่อเราเจอปัญหาอุปสรรค เราควรจะไม่ระย่อท้อถอย ไม่ควรกลัวจนหัวหดไม่กล้าที่จะก้าวไปข้างหน้า
ศูนย์ภาษาและวัฒนธรรมจีนสิรินธร
มหาวิทยาลัยแม่ฟ้าหลวง
