นิทานสุภาษิตจีนที่ “เรียนไทยได้จีน” จะนำเสนอในฉบับนี้คือ 南辕北辙/南轅北轍 Nán yuán běi zhé (หนาน หยวน เป่ย์ เจ๋อ) โดย คำว่า 南nán (หนาน) แปลว่าทิศใต้ ทางใต้ 辕/轅yuán (หยวน) แปลว่า แอกรถม้า หรือรถม้าจากทางใต้ 北 běi (เป่ย์) แปลว่า ทิศเหนือ 辙/轍zhé (เจ๋อ) แปลว่า รอยล้อรถ รอยล้อเกวียน นำมารวมกันแปลตรงๆ หมายถึง รถเทียมม้าจากทางใต้แต่ทิ้งรอยล้อที่มุ่งสู่ทางทิศเหนือ ในความหมายแฝงก็จะหมายถึง มีจุดประสงค์ที่จะไปทางใต้ แต่แสดงให้คนอื่นเห็นว่ากำลังไปทางเหนือ หรือก็คือทำอย่างนี้แต่หวังผลอย่างนั้น การกระทำกับเป้าหมายมันคนละทางกัน รายละเอียดดูตัวอย่างจากนิทานสุภาษิตนี้
จีนในยุคปลายสมัยรัฐศึก战国后期/戰國後期Zhàn Guó hòuqī (จ้าน กั๋ว โห้วชี) รัฐบางรัฐที่เคยเข้มแข็งยิ่งใหญ่ ก็เริ่มอ่อนแอลงหรือล่มสลายตัวไป บางรัฐที่แต่ก่อนหน้านี้อ่อนแอ ก็กลับเข้มแข็งขึ้นมา มีรัฐหนึ่งชื่อรัฐเว่ย์ 魏国/魏國 Wèi Guó (เว่ย์กั๋ว) ซึ่งเคยเป็นรัฐที่ยิ่งใหญ่ในอดีต เมื่อถึงตอนนี้เริ่มถดถอยจนใกล้จะล่มสลายเลยทีเดียว ด้วยเหตุนี้ เจ้าผู้ครองนครรัฐเว่ย์จึงคิดเตรียมส่งกำลังทหารเข้าบุกโจมตีรัฐเล็กรัฐหนึ่งชื่อรัฐหันตัน 邯郸 Hándɑn ปัจจุบันคือบริเวณมณฑลเหอเป่ย์ ในระหว่างที่จะสร้างความยิ่งใหญ่ให้รัฐของตน ข่าวลือนี้ก็แพร่ออกไป ขุนนางคนหนึ่งชื่อจี้เหลียง 季梁 Jì Liánɡ ซึ่งตอนนั้นได้รับคำสั่งให้เป็นทูตสัน ถวไมตรี เดินทางไปเชื่อมสัมพันธ์กับรัฐต่างๆ ในระหว่างปฏิบัติภารกิจอยู่ จี้เหลียงได้ทราบข่าวเรื่องการเตรียมก่อสงครามของเจ้านาย จึงรีบเร่งเดินทางกลับรัฐเว่ย์ เพื่อขอเข้าเฝ้าเจ้านครรัฐทันที เมื่อได้พบเจ้านครรัฐเว่ย์แล้ว จี้เหลียงก็พูดว่า ในระหว่างทางที่เดินทางกลับมานี้ ข้าพเจ้าได้พบคนเดินทางคนหนึ่งบอกว่า กำลังจะเดินทางไปรัฐฉู่ ข้าพเจ้าก็บอกกว่า รัฐฉู่อยู่ทางใต้ แต่ท่านกำลังควบรถเทียมม้าไปทางเหนือ คนนั้นก็ตอบว่า ไม่เป็นไร ม้าของเขาเป็นม้าดี ข้าพเจ้าก็พูดอีกว่า ม้าของท่านแม้นเป็นม้าดี แต่ทิศทางของท่านไม่ใช่ทางที่จะไปรัฐฉู่ ชายคนนั้นก็ตอบว่า ไม่เป็นไรเขามีเงินทุนเดินทางเยอะ ข้าพเจ้าก็พูดว่าเงินของท่านแม้นจะเยอะ แต่ทิศทางของทางไม่ใช่ทางที่จะไปรัฐฉู่ ชายคนนั้นก็ตอบว่า ไม่เป็นไรคนขับรถม้าของเขามีฝีมือดี ดังนั้นด้วยเหตุผลการเดินทางผิดทิศทางของเขาต่างๆ นานาเหล่านี้ มีแต่จะทำให้เขาเดินทางไปจะยิ่งห่างจากรัฐฉู่อันเป็นเป้าหมายของเขามากยิ่งขึ้นเรื่อยๆ มันก็เหมือนกับที่ข้าพเจ้าได้ทราบมาว่า ท่านอ๋องกำลังเตรียมทัพเพื่อไปบุกโจมตีรัฐหันตัน อันการกระทำของท่านนั้น แม้นเป้าหมายของท่านก็คืออยากจะฟื้นฟูความยิ่งใหญ่ของรัฐเว่ย์ให้กลับคืนมา อยากสร้างชื่อเสียงให้โด่งดังขึ้นมา แต่ผลของมันจะทำให้ท่านมีศัตรูมากยิ่งขึ้น เมื่อเป็นเช่นนั้นแล้ว เป้าหมายของท่านก็จะห่างไกลจากความเป็นจริงมากยิ่งๆ ขึ้น
ข้อคิดจากประโยคสุภาษิตนี้
成语比喻：行动和目的正好相反。
成語比喻：行動和目的正好相反。
Chénɡyǔ bǐyù：Xínɡdònɡ hé mùdì zhènɡhǎo xiānɡfǎn.
เฉิงยหวี่ ปี่ยวี่ : สิงโต้ง เหอ มู่ตี้ เจิ้งห่าว เซียงฝั่น
สุภาษิตเปรียบว่า การกระทำและวัตถุประสงค์เป็นสิ่งที่ตรงกันข้าม
ประโยคตัวอย่างที่ใช้สำนวนสุภาษิตนี้ เช่น
关于这件事，我和他的想法南辕北辙，根本谈不拢。
關於這件事，我和他的想法南轅北轍，根本談不攏。
Guānyú zhè jiàn shì, wǒ hé tā de xiǎnɡfǎ nán yuán běi zhé, ɡēnběn tán bù lǒnɡ.
กวานยหวี เจ้อ เจี้ยน ฉื้อ, หวั่ว เหอ ทา เตอะ เสียงฝ่า หนาน หยวน เป่ย์ เจ๋อ, เกินเปิ่น ถาน ปู้ โหล่ง
ในเรื่องนี้ ฉันกับเขาต่างมีความคิดเห็นที่แตกต่างกัน จึงยากที่จะเจรจากันได้
ศูนย์ภาษาและวัฒนธรรมจีนสิรินธร
มหาวิทยาลัยแม่ฟ้าหลวง
