SCATH ชี้ต้นทุนคาเฟ่ปี 69 พุ่ง 8-12% ค่าเช่าบีบร้านปรับไซซ์ ผู้บริโภคหันชงเอง จับตาเทรนด์ Home-use พลิกตลาดกาแฟ
เมื่อวันที่ 13 พฤศจิกายน ผู้สื่อข่าวรายงานว่า นายพงษ์ศิลา คำมาก เลขาธิการ สมาคมกาแฟพิเศษไทย (SCATH) กล่าวว่า ภาพรวมธุรกิจคาเฟ่ได้รับผลกระทบจากภาวะเศรษฐกิจโดยรวม ทั้งสถานการณ์ในตะวันออกกลาง ราคาน้ำมัน ค่าครองชีพ และสถานการณ์น้ำท่วมในประเทศ ส่งผลให้ผู้บริโภคระมัดระวังการใช้จ่ายมากขึ้น ทุกภาคส่วนกำลังเผชิญความยากลำบาก ปัจจุบันต้นทุนธุรกิจร้านกาแฟปรับเพิ่มขึ้นหลายด้าน ทั้งเมล็ดกาแฟที่ได้รับผลกระทบจากสภาพอากาศแปรปรวน ทำให้ผลผลิตลดลงและราคาสูงขึ้น รวมถึงค่าเช่าพื้นที่ โดยเฉพาะในกรุงเทพฯ ที่บางทำเลมีค่าเช่าสูงจนร้านกาแฟที่มีพื้นที่นั่งขนาดใหญ่เริ่มแบกรับต้นทุนไม่ไหว ทั้งนี้ ต้นทุนดำเนินงานโดยรวม อาทิ ทั้งค่านม ค่าไฟฟ้า ค่าพนักงาน และต้นทุนกาแฟ เพิ่มขึ้นประมาณ 8-12% จากปี 2568 ร้านที่ไม่กล้าปรับราคาขายต้องยอมลดมาร์จิ้นหรือกำไรของตัวเองลง เนื่องจากกังวลว่าผู้บริโภคจะอ่อนไหวต่อราคา
นายพงษ์ศิลา กล่าวว่า ค่าเช่าที่สูงขึ้นทำให้ร้านกาแฟบางแห่งต้องปรับโมเดลธุรกิจให้มีขนาดเล็กลง โดยเฉพาะย่านสำนักงานที่มีกำลังซื้อ ซึ่งอาจปรับจากร้านขนาดใหญ่เป็นคีออส (Kiosk) เพื่อลดภาระค่าเช่า ขณะที่ร้านกาแฟทั่วไปต้องสร้างคาแรกเตอร์ให้ชัดเจน ไม่จำเป็นต้องสวยเวอร์ แต่ต้องทำให้ลูกค้ารู้สึกว่าเป็นอีกประสบการณ์หนึ่ง มากกว่าการไปแค่ร้านสวย ๆ ที่มีพื้นที่นั่งและมุมถ่ายรูป เพราะปัจจุบันร้านกาแฟมีเยอะและมีรูปแบบคล้ายกัน ซึ่งร้านที่สวยแต่ไม่มีคาแรกเตอร์เริ่มไม่สามารถตอบโจทย์ผู้บริโภคได้เหมือนเดิม ตัวอย่างร้านที่มีคาแรกเตอร์ อาทิ Miner Brew ย่านงามวงศ์วาน ซึ่งเจ้าของเป็นนักดนตรีแจ๊สที่ผันตัวมาเปิดร้านกาแฟ และใช้ตัวตนด้านดนตรีสร้างเอกลักษณ์ให้ร้าน รวมถึงร้าน นักเลงบาร์ จังหวัดนนทบุรี ที่นำบ้านจริงมาทำเป็นร้านกาแฟ ทำให้ลูกค้าเกิดประสบการณ์ที่แตกต่างจากร้านกาแฟทั่วไป
นายพงษ์ศิลา กล่าวว่า นอกจากนี้ ผู้บริโภคยังมีแนวโน้มหันมาชงกาแฟกินเองที่บ้านและสำนักงานมากขึ้น จากราคากาแฟต่อแก้วที่สูงขึ้น โดยเฉพาะกลุ่มที่บริโภคกาแฟวันละ 2-3 แก้ว เริ่มมองหาทางเลือกในการซื้อเครื่องชงกาแฟขนาดเล็ก รวมถึงเครื่องกาแฟแคปซูลที่มีราคาย่อมเยากว่า ซึ่งสะท้อนให้เห็นแนวโน้มการเปลี่ยนพฤติกรรมของผู้บริโภค โดยเครื่องชงกาแฟ Home-use ของบางแบรนด์มีราคาสูงถึง 3 แสนบาทเมื่อรวมเครื่องบด ทำให้ผู้บริโภคบางส่วนเลือกใช้เครื่องแคปซูลแทน ซึ่งแบรนด์กาแฟไทยหลายรายเริ่มพัฒนาผลิตภัณฑ์และออกมาจำหน่ายแล้ว
“ถ้าผู้บริโภคปรับตัว ร้านกาแฟก็ต้องปรับตัวตาม บางร้านอาจเปลี่ยนมาขายเมล็ดกาแฟให้ลูกค้านำไปชงเอง หรือทำกาแฟแคปซูล เพราะตลาดไม่ได้มีแค่การขายกาแฟพร้อมดื่มอย่างเดียว” นายพงษ์ศิลากล่าว
นายพงษ์ศิลา กล่าวว่า สำหรับทิศทางร้านกาแฟในระยะต่อไปมีแนวโน้มเป็น One Stop มากขึ้น ไม่ได้ขายเฉพาะกาแฟ แต่มีบริการอาหารและเครื่องดื่มอื่นควบคู่กัน เนื่องจากมาตรฐานกาแฟไทยพัฒนาขึ้นมาก จนกาแฟคุณภาพดีเริ่มกลายเป็นเรื่องปกติของตลาด
ส่วนความเคลื่อนไหวของอุตสาหกรรมกาแฟพิเศษไทย มีแนวคิดจัดทำ 100 Best Cafe of Thailand ร่วมกับทีมงานจากกรุงมาดริด ประเทศสเปน ผู้จัดทำ World 100 Best Cafe เพื่อเป็นแนวทางให้นักท่องเที่ยวและผู้บริโภคใช้ค้นหาร้านกาแฟที่น่าสนใจในประเทศไทย
นายพงษ์ศิลา กล่าวทิ้งท้ายว่า ผู้ประกอบการต้องติดตามพฤติกรรมผู้บริโภคและปรับตัวให้ทันกับการเปลี่ยนแปลง เพราะตลาดกาแฟยังมีผู้บริโภคอย่างต่อเนื่อง แต่รูปแบบการบริโภคเปลี่ยนไป ผู้ประกอบการที่อยู่รอดจึงต้องไม่ยึดติดกับความสำเร็จหรือรูปแบบธุรกิจเดิม
“คนกินกาแฟยังไงก็กิน ไม่กินไม่ได้ แต่อยู่ที่ว่าพฤติกรรมผู้บริโภคเปลี่ยนไป เราจะรู้ตลาดและจับการเปลี่ยนแปลงได้มากแค่ไหน คนที่รอดคือคนที่พร้อมปรับตัวจริง ๆ อะไรที่เปลี่ยนแปลง เราก็อย่ายึดติดกับของเดิม เราต้องปรับตาม”นายพงษ์ศิลากล่าว
