จับตา ยูเอ็นจัดเลือกตั้ง 5 ผู้พิพากษา นั่งบัลลังก์ศาลโลก สิงคโปร์ส่ง เรนา ลี มือกม.ระหว่างปท. ลงชิงครั้งแรก

สิงคโปร์ ได้ส่ง เรนา ลี เอกอัครราชทูตด้านกฎหมายระหว่างประเทศ อายุ 57 ปี เป็นผู้สมัครลงชิงตำแหน่งผู้พิพากษาของศาลยุติธรรมระหว่างประเทศ(ICJ) หรือศาลโลก องค์กรตุลาการสูงสุดของสหประชาชาติซึ่งจะมีการเลือกตั้งผู้พิพากษาใหม่ 5 คน จากองค์คณะผู้พิพากษาที่มีทั้งสิ้น 15 ที่นั่งของ ICJ ซึ่งจะมีขึ้นในวันที่ 3 พฤศจิกายนตามเวลาท้องถิ่น ถือเป็นการส่งผู้สมัครลงแข่งขันในเวทีนี้เป็นครั้งแรกของสิงคโปร์ โดยการเลือกตั้งครั้งนี้มีผู้ลงสมัครทั้งสิ้น 10 คนจากภูมิภาคแอฟริกา เอเชีย ยุโรปและลาตินอเมริกา

สื่อสิงคโปร์อย่างสเตรทไทมส์รายงานว่า เรนา ลี เป็นผู้เชี่ยวชาญด้านกฎหมายระหว่างประเทศ ที่ปรึกษาด้านกฎหมายของรัฐบาลและนักการทูต เธอมีประสบการณ์ด้านกฎหมายทะเล กฎหมายสภาพภูมิอากาศและสิ่งแวดล้อม กฎหมายมนุษยธรรมระหว่างประเทศและกฎหมายสิทธิมนุษยชน เธอยังเคยดำรงตำแหน่งประธานการประชุมสหภาพประชาชาติที่สรุปการเจรจาสนธิสัญญาทะเลหลวง หรือมีชื่ออย่างเป็นทางการว่า ความตกลงภายใต้อนุสัญญาสหประชาชาติว่าด้วยกฎหมายทะเลว่าด้วยการอนุรักษ์และการใช้ประโยชน์อย่างยั่งยืนซึ่งความหลากหลายทางชีวภาพทางทะเลในพื้นที่นอกเขตอำนาจของรัฐ (Agreement under the United Nations Convention on the Law of the Sea on the Conservation and Sustainable Use of Marine Biological Diversity of Areas Beyond National Jurisdiction หรือ BBNJ)

หากได้รับเลือกตั้ง เรนา ลี จะกลายเป็นผู้พิพากษาหญิงคนแรกของ ICJ ที่มาจากภูมิภาคเอเชียตะวันออกเฉียงใต้และจากรัฐขนาดเล็ก จากคำกล่าวของนายเอ็ดวิน ตง รัฐมนตรีกระทรวงกฎหมายของสิงคโปร์บนเวทียูเอ็น เมื่อวันที่ 29 ตุลาคมที่ผ่านมา ขณะที่ผู้สมัครคนสุดท้ายจากภูมิภาคนี้ที่ได้รับเลือกตั้งเป็นผู้พิพากษาของ ICJ คือ เซซาร์ เบงซอน จากฟิลิปปินส์ เมื่อกว่า 5 ทศวรรษที่ผ่านมา

ICJ หรือศาลโลก ซึ่งตั้งอยู่ในกรุงเฮก ประเทศเนเธอร์แลนด์ เป็นศาลที่มีหน้าที่และอำนาจหลักในการพิจารณาและพิพากษาคดีที่เป็นข้อพิพาททางกฎหมายระหว่างรัฐ เช่น ข้อพิพาทเรื่องพรมแดน ดินแดนอาณาเขต และการละเมิดกฎหมายระหว่างประเทศ รวมถึงการให้ความเห็นทางกฎหมายแก่องค์กรต่างๆ ของยูเอ็น

ทั้งนี้ ICJ จะจัดให้มีการเลือกตั้งทุกๆ 3 ปี เพื่อสรรหาผู้พิพากษาเข้ามาดำรงตำแหน่งในที่นั่งว่างจำนวน 5 ที่นั่งจากจำนวนผู้พิพากษาทั้งหมด 15 คน โดยการเลือกตั้งจะใช้วิธีลงคะแนนลับผ่านสมัชชาใหญ่สหประชาชาติที่มีรัฐสมาชิกทั้งสิ้น 193 ชาติ และคณะมนตรีความมั่นคงยูเอ็นที่มีสมาชิกรวมทั้งสิ้น 15 ชาติ ซึ่งการลงคะแนนเสียงจะดำเนินการแยกกันและจัดขึ้นในเวลาเดียวกัน

ผู้สมัครที่จะได้รับการเลือกตั้งจะต้องได้รับคะแนนเสียงข้างมากเด็ดขาด คืออย่างน้อย 97 เสียงในสมัชชาใหญ่ยูเอ็น และ 8 เสียงในคณะมนตรีความมั่นคงยูเอ็น

เมื่อมีผู้สมัคร 5 คนได้รับคะแนนเสียงข้างมากตามเกณฑ์ที่กำหนดจากทั้งสององค์กรดังกล่าวแล้ว รายชื่อดังกล่าวจะถูกนำมาเปรียบเทียบกัน โดยผู้ที่จะได้รับการคัดเลือกให้ดำรงตำแหน่งจะต้องเป็นผู้ที่ได้รับคะแนนเสียงข้างมากจากทั้งสององค์กรข้างต้นเท่านั้น การลงคะแนนจะดำเนินต่อไปจนกว่ารายชื่อทั้งสองชุดจะปรากฏชื่อบุคคลเดียวกันครบทั้ง 5 คน ซึ่งกระบวนการนี้อาจต้องใช้การลงคะแนนหลายรอบกว่าจะสามารถได้ครบทั้ง 5 ตำแหน่ง

ในอดีตการลงคะแนนอาจใช้เวลาตั้งแต่หนึ่งวันไปจนถึงมากกว่าหนึ่งสัปดาห์ โดยการเลือกตั้งเมื่อปี 2017 ถือเป็นหนึ่งในครั้งที่ใช้เวลานานที่สุดและมีการแข่งขันกันอย่างดุเดือดที่สุดซึ่งต้องดำเนินการลงคะแนนพร้อมกันถึง 11 รอบตลอดระยะเวลา 11 วัน

สำหรับผู้ที่ได้รับเลือกเป็นตุลาการ ICJ ในการเลือกตั้งครั้งนี้จะดำรงตำแหน่งเป็นเวลา 9 ปี ตั้งแต่ปี 2027 ถึง 2036

นอกจาก เรนา ลี ผู้สมัครจากสิงคโปร์แล้ว ยังมีผู้ลงสมัครในการสรรหาผู้พิพากษา ICJ รวม 5 ที่นั่งครั้งนี้อีก 9 ราย ได้แก่ ดาโป อากันเด จากสหราชอาณาจักร, ฟรองซัวส์ อาลาบรูน จากฝรั่งเศส, ฟีบี เอ็น. โอกาวา จากเคนยา, จิน ฮยอยเป็ก จากเกาหลีใต้, มาห์มูด ไดฟัลลาห์ ฮมูด จากจอร์แดน, ชาร์ลส์ เชอร์นอร์ จัลโลห์ จากเซียร์ราลีโอน, มาร์เซโล วาซเกวซ-เบอร์มิวเดซ จากเอกวาดอร์, ลุยส์ เดล การ์เมน อิบาเญซ การ์รันซา จากเปรู และ ทาฮีด โอลูเฟมี เอเลียส จากไนจีเรีย