ถอดรหัส ‘ดอลเชแอนด์แกบบานา’ เมื่อชาตินิยมจีนถูกปลุก เหยียดเชื้อชาติเรื่องล้อเล่นไม่ได้

เรียกว่าเป็นข่าวสะเทือนวงการแฟชั่นโลก เมื่อแบรนด์ยักษ์ใหญ่ของอิตาลี อย่าง “ดอลเช & แกบบานา” ซึ่งเตรียมจะไปจัดแฟชั่นโชว์ ดอลเช แอนด์ แกบบานา เดอะ เกรท โชว์ ที่นครเซี่ยงไฮ้ ประเทศจีน ต้องยกเลิกโชว์กะทันหัน

ชาตินิยมจีน – จุดเริ่มต้นเกิดจากคลิปวิดีโอที่แบรนด์ ดอลเช แอนด์ แกบบานา ทำโปรโมตงานดังกล่าว ฉายภาพสาวหมวยใช้ตะเกียบกินพิซซ่า และพาสต้า ในแบบเงอะๆ งะๆ สะกิดให้คนจีนรู้สึกไม่พอใจ และรู้สึกถูกเหยียดเชื้อชาติ ตอบโต้ว่า “คนจีนไม่ได้ใช้ตะเกียบกินอาหารทุกอย่าง” อย่างที่ฝรั่งคิด

Dolce and Gabana ภาพจาก Marketing Interactive
ตะเกียบกินอาหารอิตาเลี

ความคุกรุ่นทวีมากขึ้น เมื่อโลกออนไลน์เผยแพร่ข้อความแชตที่อ้างว่าเป็นของ สเตฟาโน แกบบานา 1 ในดีไซเนอร์ผู้ก่อตั้งแบรนด์ทางอินสตาแกรม ที่ไม่เพียงไม่ขอโทษ แต่ยังตอบกลับอย่างเผ็ดร้อนว่า หากเป็นตัวเขาคงจะไม่ลบคลิปวิดีโอนี้ การที่คนจีนรู้สึกไม่ดีกับการใช้ตะเกียบกินพิซซ่าหรือพาสต้า ก็เป็นปมของคนจีนเอง อย่างที่ทุกคนรู้ คนจีนใช้ตะเกียบ แต่ตะวันตกใช้ส้อมและมีดกินอาหาร

เหน็บเบาๆ ว่า จีนเป็นประเทศมาเฟีย และดีแอนด์จีก็อยู่ได้โดยไม่ต้องมีจีน

ความเดือดดาลยิ่งกระพือมากขึ้นทันที

เริ่มจากโมเดลลิ่งจีนออกมาประกาศถอนนางแบบ 24 คน ที่จะเดินโชว์ครั้งนี้ รวมไปถึง จางซิยี่ นักแสดงจีนที่ดังไกลถึงฮอลลีวู้ด ก็ประกาศว่า นอกจากจะไม่ไปดูโชว์ และจะไม่ใช้เสื้อผ้าของแบรนด์นี้อีกต่อไป ยิ่งกับโซเชียลเน็ตเวิร์กของจีนยิ่งทวีความร้อนแรง นำมาสู่การยกเลิกโชว์ในที่สุด

shanghai.ist

ไม่นานหลังจากนั้น ดีไซเนอร์ของแบรนด์ออกมาให้เหตุผลว่า อินสตาแกรมถูกแฮก แน่นอนว่า “ฟังไม่ขึ้น” สำหรับชาวเน็ต จึงต่างพรินต์ข้อความว่า Not Me เลียนแบบสเตฟาโน แกบบานา ไปแปะตามร้าน แถมยังนำเอาเสื้อผ้ามาทำลาย เว็บออนไลน์ช้อปปิ้งใหญ่ๆ รวมถึงเครือของ อาลีบาบา ก็ออกมายกเลิกการขาย ดอลเช แอนด์ แกบบานาตามไปเช่นกัน

เรื่องนี้สื่อทั่วโลกก็ต่างตีข่าวนี้ออกไป รวมถึงสำนักข่าว ซีซีทีวีของจีน ที่ตอบโต้ด้วยการนำคลิปวิดีโอ “คุณเข้าใจตะเกียบจริงๆ หรือเปล่า” มาเผยแพร่อีกครั้ง บอกเล่าเรียบง่าย สะท้อนว่าตะเกียบนั้นสื่อถึงความมีมารยาท ความห่วงใย และสายสัมพันธ์ในครอบครัวอีกด้วย

ในที่สุด ดีไซเนอร์ทั้ง 2 คน ก็ต้องออกมาอัดคลิปวิดีโอ “ตุ้ยปู้ฉี่” ขอโทษชาวจีน ที่เข้าใจผิดพลาดไป หวังอย่างยิ่งว่าคนจีนจะให้อภัย

แต่กระแสความไม่พอใจก็ยังไม่สร่างลงสักเท่าไหร่ ยังคงเรียกดีแอนด์จี ว่า Dead and Gone แทนชื่อจริง

คลิปวิดีโอจาก ซีซีทีวี

ลุกลาม! เว็บขายของออนไลน์จีน ถอดสินค้า ‘ดีแอนด์จี’ เกลี้ยงหลังดราม่าโฆษณาเหยียด


ตุ้ยปู้ฉี่! ผู้ก่อตั้ง ‘ดีแอนด์จี’ โพสต์คลิปกล่าวขอโทษชาวจีนเป็นภาษาจีน

นี่ไม่ใช่ครั้งแรกที่เกิดเหตุความไม่พอใจกับแบรนด์ ดอลเช แอนด์ แกบบานา รวมถึงวงการแฟชั่น เพราะเมื่อเดือนเมษายนที่ผ่านมา บาเลนเซียก้า แบรนด์สเปนชื่อดัง ก็เพิ่งถูกชาวจีนบอยคอตหลังมีคลิปวิดีโอชาวจีนถูกเลือกปฏิบัติในร้านที่ปารีส ทำให้แบรนด์ถูกถล่มจนต้องออกมาขอโทษ

แน่นอนว่าผลกระทบที่เกิดขึ้นกับแบรนด์ในประเทศที่มีกำลังซื้อมหาศาล ชนิดที่ว่า วันคนโสด 11 เดือน 11 ที่ผ่านมา อาลีบาบามียอดขายถึง 1 ล้านล้านบาท มากกว่าจีดีพีของหลายประเทศเสียด้วยซ้ำ

เป็นสิ่งที่มองข้ามไม่ได้

ดีไซเนอร์ออกมาแก้ตัว
กรณี บาเลนเซียก้า shanghai.ist

เข้าใจปัญหา เหยียดเชื้อชาติ ไม่ใช่เรื่องเล่นๆ

เพื่อให้เข้าใจมากขึ้น ผศ.วรศักดิ์ มหัทธโนบล อาจารย์ประจำภาคความสัมพันธ์ระหว่างประเทศ คณะรัฐศาสตร์ จุฬาฯ อธิบายว่า แม้ว่าหลายคนจะมองว่าคลิปอาจไม่มีอะไร และเข้าใจได้ว่าอาจเป็นการพยายามเล่นมุข แต่สำหรับคนจีนแล้ว เป็นชาติที่มีความอ่อนไหวเรื่องสำนึกชาตินิยมมากกว่าหลายๆ ชาติ จากประวัติศาสตร์นับร้อยปี จีนถูกตะวันตกคุกคาม รุกรานเอาผลประโยชน์ไป จริงอยู่แต่ก่อนเขาอ่อนแอจนถูกรังแก แต่เมื่อตอนนี้เขาแข็งแกร่งก็จะไม่ยอม เป็นสำนึกชาตินิยมที่ไม่เคยจางหายไป

แต่ ผศ.วรศักดิ์ ก็บอกว่าการยกเลิกโชว์และไม่สนับสนุนแบรนด์ในเชิงสัญลักษณ์ ยังถือว่าเบาบางเมื่อเทียบกับหลายกรณีที่ผ่านมา

“2-3 ปีก่อน ชาวจีนเดินประท้วงญี่ปุ่น ไม่ใช้สินค้า เกินไปถึงขนาดทุบรถสัญชาติญี่ปุ่นที่เจ้าของเป็นคนจีน หรือการประท้วงเกาหลีใต้ ที่ให้สหรัฐฯใช้พื้นที่ติดตั้งขีปนาวุธ ทำให้คนจีนไม่ไปเที่ยวเกาหลี ตัวเลขลดลงมาก ห้างของเกาหลีที่ไปเปิดที่จีนหลายสาขาก็ไม่มีคนเข้า จนล่าสุดมีข่าวว่าเตรียมถอนกิจการออกจากจีนไปด้วย”

“ครั้งนี้ แบรนด์ ดอลเช แอนด์ แกบบานา คงต้องเจอกับผลกระทบเฉพาะหน้าอยู่มาก และอยู่ที่ว่าจะทำเช่นไรจึงจะดีขึ้น”

นั่นเป็นเหตุผลให้ ผศ.วรศักดิ์ แนะนำว่า การจะทำธุรกิจกับใคร ก็ต้องรู้จักเขาให้ดี

“การจะทำธุรกิจกับจีนก็ต้องรู้จักเขาดีมากๆ เข้าใจถึงวัฒนธรรมของคนจีนปัจจุบัน เช่น คนจีนเป็นชนชาติที่รักหน้าตัวเองมาก ต้องไม่ทำให้เขาอับอายหรือเป็นตัวตลก นั่นเป็นเหตุผลให้แม้คนต่างชาติไม่คิดว่าคลิปนี้ล้อเลียน แต่คนจีนก็รู้ว่ามีไม่กี่ประเทศในโลกที่ใช้ตะเกียบกินข้าว สำนึกชาตินิยมนี้รัฐบาลไม่ต้องทำอะไร คนจีนก็จะสามัคคีคิดพร้อมๆ กัน ออกมาพูดพร้อมๆ กัน”

“ปัญหาที่เกิดขึ้นในแต่ละชาติกับจีน ไม่เหมือนกัน จึงไม่อาจนำปัญหามาเปรียบเทียบกันได้”

“คนจีนอาจไม่พอใจไทยเรื่องเรือล่ม ทำนักท่องเที่ยวลดลง แต่ทั้งนี้ เราต้องเข้าใจว่าตัวเลขของนักท่องเที่ยวจีนทั่วโลกลดลงเช่นกัน นั่นเพราะเศรษฐกิจจีนชะลอตัว ทั้งนี้ไม่ใช่เพราะเขาจนลง แต่เพราะเขาระมัดระวังในการใช้เงินมากขึ้น เรื่องบางเรื่องคนไทยก็ต้องเข้าใจในวัฒนธรรมของเขา อย่างที่คนจีนเอง เมื่อรู้ว่าคนไทยไม่พอใจอะไรเวลาที่เขามาเที่ยว เขาก็ปรับตัว นั่นเพราะเขาไม่รู้ ใช่เหยียดหยามเรา เทียบกันแล้ว ไทยเข้าใจจีนน้อยกว่าที่เขาเข้าใจเรา” ผศ.วรศักดิ์ย้ำ

ผศ.วรศักดิ์

สิ่งสำคัญคือ ต้องเข้าใจเขา เข้าใจเรา นั่นเอง

บทความก่อนหน้านี้‘เอนก’ โว รปช.นับหมื่นประชุม15 ธ.ค.นี้ แนะ”บิ๊กตู่”ควรชัดเจนทางการเมืองได้แล้ว
บทความถัดไปGC Thank you party 2018