เปิดขั้นตอนเก็บ เส้นผมตรวจสารเสพติด หลังดราม่าปมร้อน เป๊ก ผลิตโชค ปฏิเสธตรวจเลือด

ทำไมถึงใช้เส้นผมตรวจสารเสพติด? ช่วงเวลาการตรวจจับที่ยาวนาน

เส้นผมเติบโตในอัตราประมาณ 1 เซนติเมตรต่อเดือน ทำให้การตรวจเส้นผมสามารถตรวจหาสารเสพติดที่ใช้มาในช่วง 90 วันที่ผ่านมาได้ (โดยปกติจะใช้เส้นผมยาว 3.9 เซนติเมตรจากโคนผม) ต่างจากการตรวจปัสสาวะที่มักจะตรวจจับสารได้เพียงไม่กี่วันหลังการใช้

ตรวจจับการใช้สารซ้ำๆ
เมื่อสารเสพติดเข้าสู่ร่างกาย มันจะถูกดูดซึมเข้าสู่รูขุมขนและถูกกักเก็บไว้ในเส้นผมที่กำลังเติบโต ทำให้สามารถตรวจพบการใช้สารเสพติดเป็นประจำหรือต่อเนื่องได้

ป้องกันการปลอมแปลง
การเก็บตัวอย่างเส้นผมทำได้ง่าย และยากต่อการปลอมแปลงผล

ไม่เจ็บปวดและไม่รุกล้ำ
เป็นวิธีเก็บตัวอย่างที่ไม่ก่อให้เกิดความเจ็บปวดใดๆ

กระบวนการตรวจหาสารเสพติดจากเส้นผม

การเก็บตัวอย่าง
ผู้เก็บตัวอย่างที่ได้รับการฝึกอบรมจะทำการตัดเส้นผมจำนวนเล็กน้อย (ประมาณ 100-120 เส้น หรือมีขนาดเท่ากับดินสอ) จากบริเวณด้านหลังศีรษะใกล้กับหนังศีรษะ เพื่อให้ได้เส้นผมที่งอกออกมาใหม่และมีสารเสพติดสะสมอยู่มากที่สุด

การเตรียมตัวอย่าง

เส้นผมจะถูกนำไปล้างทำความสะอาดเพื่อกำจัดสิ่งปนเปื้อนภายนอก เช่น แชมพู ควัน หรือสิ่งสกปรกอื่นๆ

การสกัด

สารเสพติดที่อยู่ในเส้นผมจะถูกสกัดออกมาด้วยกระบวนการทางเคมี

การวิเคราะห์

สารสกัดจะถูกนำไปวิเคราะห์ด้วยเทคนิคทางวิทยาศาสตร์ขั้นสูง เช่น Gas Chromatography/Mass Spectrometry (GC/MS) หรือ Liquid Chromatography/Mass Spectrometry (LC/MS) ซึ่งเป็นวิธีที่แม่นยำสูงในการระบุและวัดปริมาณของสารเสพติดชนิดต่างๆ

การตรวจเส้นผมสามารถตรวจพบสารเสพติดได้หลากหลายชนิด

• กัญชา (Marijuana/Cannabis)
• โคเคน (Cocaine)
• โอปิออยด์ (Opiates) เช่น เฮโรอีน (Heroin), มอร์ฟีน (Morphine), โคเดอีน (Codeine)
• เมทแอมเฟตามีน (Methamphetamine) หรือยาบ้า
• แอมเฟตามีน (Amphetamine)
• ยาอี (MDMA/Ecstasy)
• ฟีนไซคลิดีน (PCP) หรือ Angel Dust
• เบนโซไดอะซีปีน (Benzodiazepines)

ข้อจำกัด

แม้ว่าการตรวจเส้นผมจะมีประสิทธิภาพสูง แต่ก็มีข้อจำกัดบางประการระยะเวลาในการตรวจพบเบื้องต้น

อาจใช้เวลาประมาณ 7-10 วันหลังจากมีการใช้สารเสพติดครั้งแรกเพื่อให้สารนั้นสะสมอยู่ในเส้นผมและตรวจพบได้   ความแม่นยำขึ้นอยู่กับปริมาณ  หากมีการใช้สารในปริมาณน้อยมากๆ หรือใช้เพียงครั้งเดียว อาจตรวจไม่พบ  ไม่สามารถบอกได้ว่าใช้เมื่อใด  การตรวจเส้นผมสามารถบอกได้ว่ามีการใช้สารเสพติดในช่วงเวลาหนึ่ง แต่ไม่สามารถระบุได้ชัดเจนว่าใช้เมื่อใดในระหว่างช่วงเวลานั้น

การตรวจหาสารเสพติดจากเส้นผมเป็นเครื่องมือที่มีประโยชน์อย่างมากในการคัดกรองและยืนยันการใช้สารเสพติด โดยเฉพาะอย่างยิ่งในกรณีที่ต้องการประเมินประวัติการใช้สารเสพติดในระยะยาว

สำหรับการตรวจเส้นผม หาสารเสพติดนั้น เป็นไปตามประกาศคณะกรรมการป้องกันและปราบปรามยาเสพติด ฉบับใหม่   เรื่อง กำหนดหลักเกณฑ์ วิธีการและเงื่อนไขการตรวจหรือทดสอบว่าบุคคลหรือกลุ่มบุคคลใดมีสารเสพติดอยู่ในร่างกายหรือไม่ 

เริ่มบังคับใช้ เมื่อวันที่ 18 กรกฎาคม 2563 จากเดิมที่มีการตรวจหรือทดสอบหาสารเสพติด ด้วยวิธีทางวิทยาศาสตร์โดยใช้ “การตรวจปัสสาวะ” หลังจากมีการบังคับใช้ประกาศดังกล่าวแล้ว จะมี “การตรวจสารเสพติดในเส้นผม” เพิ่มอีกด้วย

การตรวจพิสูจน์แบ่งออกเป็น 2 แบบ ได้แก่

การตรวจพิสูจน์แบบแบ่งระยะ
เพื่อทราบถึงช่วงเวลาในการเสพสารเสพติดย้อนหลัง ตามความยาวของเส้นผม ความยาว 1 เซนติเมตร ตรวจพิสูจน์ประวัติการเสพสารเสพติด 1 เดือน นับจากโคนผม ซึ่งสามารถตรวจพิสูจน์การเสพสารเสพติดย้อนหลังได้หลายเดือน ขึ้นอยู่กับความยาวของเส้นผม

การตรวจพิสูจน์ทั้งเส้น
เพื่อทราบว่ามีการใช้สารเสพติดหรือไม่

สำหรับการตรวจพิสูจน์สารเสพติดในเส้นผมเพื่อพิสูจน์ข้อเท็จจริงทางคดีนั้น พนักงานสอบสวนปฏิบัติตามมาตรา 11/2 พ.ร.บ.วิธีพิจารณาคดียาเสพติด พ.ศ. 2550 และที่แก้ไขเพิ่มเติม

โดยมีข้อแนะนำ ดังนี้ 1.ควรเก็บตัวอย่างเส้นผมอย่างน้อย 4-6 สัปดาห์ หลังเกิดเหตุการณ์ที่ถูกกล่าวหา เพื่อให้แน่ใจว่าเส้นผมที่มียาสะสมอยู่ในช่วงดังกล่าวจะงอกพ้นศีรษะให้ตัดเก็บได้

2.ต้องหลีกเลี่ยงการตัดหรือโกนผมจนกว่าจะเสร็จสิ้นการสอบสวน อย่างไรก็ดี จุดเด่นของการตรวจสารเสพติดในเส้นผม คือ ตรวจย้อนหลังได้ตั้งแต่หลายสัปดาห์จนถึงหลายเดือน ลดความเสี่ยงการหลีกเลี่ยงการตรวจ เช่น การงดใช้สารเพียงชั่วคราว และเก็บตัวอย่างง่ายไม่เจ็บปวด

ขอบคุณข้อมูลจาก สถาบันนิติวทยาศาสตร์ กระทรวงยุติธรรม