เมื่อวันที่ 28 สิงหาคม นายศิริวัฒน์ สิริศรีวัฒนกุล ผู้ช่วยคณบดีคณะมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ ม.ราชภัฏราชนครินทร์ จังหวัดฉะเชิงเทรา เข้าร้องเรียนกับ ‘มติชน’ ถึงกรณีพิพาทการทวงคืนพระพุทธรูปทองคำ 3 องค์ที่เคยเก็บรักษาไว้ในสภ.ศรีสงคราม จังหวัดนครพนมเพื่อประดิษฐานที่เจดีย์ศรีบูรพาจารย์ วัดศรีวิชัย บ้านศรีเวินชัย อ.ศรีสงคราม จ.นครพนม ต่อมาทางอำเภอคืนพระพุทธให้ 2 องค์ องค์หนึ่งได้รับคืนเมื่อเดือนสิงหาคม 2557 และองค์ล่าสุดได้รับคืนเมื่อเดือนกรกฎาคมที่ผ่านมา ยังคงเหลืออีก 1 องค์ที่ยังไม่ได้รับคืน โดยเป็นองค์ที่มีขนาดใหญ่ที่สุดในจำนวน 3 องค์ ศิลปะล้านช้าง
(ย้อนอ่านรายละเอียดข่าว ทวงคืนพระทองคำโบราณสำเร็จ หลังอยู่ตู้เซฟโรงพักนานนับ 10 ปี จ่อเดินหน้าทวงคืนอีก 1องค์)
นายศิริวัฒน์กล่าวว่า ความเป็นมาของการค้นพบและข้อพิพาทดังกล่าว เริ่มต้นเมื่อมีการขุดพบพระพุทธรูปทองคำ 3 องค์รวมถึงโบราณวัตถุอื่นๆ ที่วัดศรีวิชัย บ้านศรีเวินชัยเมื่อ พ.ศ.2491 ต่อมา มีการอัญเชิญพระพุทธรูปดังกล่าวไปฝากไว้ที่ สภ.ศรีสงครามเพื่อดูแลรักษาชั่วคราว เนื่องจากห่วงเรื่องความปลอดภัย โดยระหว่างนั้นวัดศรีวิชัยอยู่ระหว่างการก่อสร้างเจดีย์ศรีบูรพาจารย์ กระทั่ง พ.ศ.2557 ทางวัด ร่วมกับกำนัน ผู้ใหญ่บ้าน และชาวบ้านศรีเวินชัยทำหนังสือขอพระพุทธรูปคืนจากสภ.ศรีสงคราม เพื่อนำกลับไปประดิษฐานยังเจดีย์ศรีบูรพาจารย์ที่สร้างเสร็จสมบูรณ์แล้ว แต่เกิดปัญหาตลอดมา ชาวบ้านก็ร่วมกันต่อสู้จนได้พระพุทธรูปทองคำคืน 2 องค์ ยังคงเหลืออีก 1 องค์ที่ไม่ได้รับคืน
นายศิริวัฒน์ กล่าวว่า ตนขอเรียกร้องให้อำเภอคืนพระพุทธรูปทองคำที่เหลืออีก 1 องค์ทันที เนื่องจากรอมาหลายปีแล้ว อยากให้พระพุทธรูปดังกล่าวกลับคือบ้านศรีเวินชัยให้เร็วที่สุด เพื่อนำไปประดิษฐานที่วัดศรีวิชัยร่วมกับอีก 2 องค์ที่ได้คืนมาก่อนหน้านี้ จะได้ครบถ้วนทั้ง 3 องค์ตามที่ขุดค้นพบเมื่อราว 80 ปีก่อน
“สาเหตุที่มาร้องเรียนในวันนี้ มาในฐานะลูกหลานของชาวศรีเวินชัย มีจุดประสงค์เพียงอย่างเดียวคือต้องการพระพุทธรูปทองคำกลับคืน ซึ่งแม้แต่ชาวบ้านในตัวอำเภอเมื่อทราบข่าวนี้ ต่างก็สนับสนุนให้คืนพระพุทธรูป ยังบอกว่า ทำไมไม่คืน เก็บไว้ทำไม มีเพียงนายอำเภอกับผู้มีอิทธิพลบางคนเท่านั้นที่ไม่ยอมคืน” นายศิริวัฒน์กล่าว
นายศิริวัฒน์ เปิดเผยลำดับเหตุการณ์ประเด็น ‘พระพุทธรูปทองคำบ้านศรีเวินชัย’ ดังนี้
- พ.ศ.2491 หลวงปู่วัง ฐิติสาโร เจ้าอาวาสวัดศรีวิชัยในขณะนั้นสั่งพระเณรขุดปรับพื้นที่สร้างศาลาการเปรียญ เจอไหพระพุทธรูป โดยมีพระพุทธรูปทองคำ 3 องค์ มีขนาดลดหลั่นตามลำดับดังนี้ 1.องค์ใหญ่ หน้าตัก 4.5 นิ้ว สูง 7.5 นิ้ว (ยังไม่ได้รับคืน) 2. องค์กลาง หน้าตักกว้าง 3 นิ้ว สูง 6 นิ้ว (ได้คืนเมื่อ 21 ส.ค.61) 3. องค์เล็ก หน้าตักกว้าง 2 นิ้ว สูง 4 นิ้ว (ได้คืนเมื่อ 11 ก.ค. 62)
- พ.ศ. 2554 หลวงปู่พระจันโทปมาจารย์ เจ้าอาวาสวัดศรีวิชัยในขณะนั้น วางศิลาฤกษ์สร้าง ‘มหาเจดีย์บูรพาจารย์วัดศรีวิชัย’ คาดหวังว่าเมื่อแล้วเสร็จจะอัญเชิญพระพุทธรูปทองคำ 3 องค์ที่ฝากไว้ ณ สภ. ศรีสงครามเพื่อความปลอดภัยกลับคืนมาประดิษฐาน
- 1 มีนาคม 2555 หลวงปู่พระจันโทปมาจารย์ มรณภาพ โดยก่อนละสังขารได้สั่งว่า ให้อัญเชิญพระพุทธรูปออกจาก สภ.ศรีสงคราม ที่มีการเก็บไว้ในกำปั่น วางอยู่ใต้บันได ชั้น 1 ของโรงพัก
- ต้นปี 2557 สร้างมหาเจดีย์ศรีบูรพาจารย์แล้วเสร็จ พระอุดร อินทวโร รักษาการเจ้าอาวาสวัดศรีวิชัย กำนัน ผู้ใหญ่บ้านและชาวบ้าน ลงนามในหนังสือขอคืนพระพุทธรูปทองคำ
- มิถุนายน 2557 นายวิเชียร ลักคนสุวรรณ นายอำเภอศรีสงครามในขณะนั้น ทำประชาคมชี้แจงและรับฟังความเห็น โดยมีข้อเสนอให้แบ่งพระพุทธรูป 3 องค์ดังนี้ 1.องค์ใหญ่และองค์เล็ก เก็บไว้ให้ชาวอำเภอศรีสงครามบูชา 2. องค์กลาง คืนชาวบ้านศรีเวินชัยเพื่อประดิษฐานที่เจดีย์ศรีบูรพาจารย์
- สิงหาคม 2557 ได้รับพระพุทธรูปทองคำองค์กลาง คืนบ้านศรีเวินชัย วัดศรีวิชัยและชาวบ้านอัญเชิญจากสภ.ศรีสงครามไปประดิษฐาน ณ เจดีย์ศรีบูรพาจารย์
- ตุลาคม 2561 หลวงปู่พระภาวนาวิสุทธิญาณ มหาเถร (แบน ธนากโร) หรือ หลวงปู่แบน เดินทางไปยัง สภ.ศรีสงคราม กราบพระพุทธรูปทองคำ แนะนำให้อัญเชิญออกจาก สภ.ดังกล่าวไปประดิษฐานยังสถานที่เหมาะสม
- พฤศจิกายน 2561 พระมหาปฎิพล เจ้าอาวาสวัดศรีวิชัยและผู้นำชุมชน ยื่นหนังสือขอคืนพระพุทธรูปอีกครั้ง นายอำเภอศรีสงครามแจ้งว่าขอให้ผ่านงานลอยกระทงไปก่อน กระทั่งผ่านปีใหม่ แต่ยังเงียบ
- มกราคม 2562 เจ้าอาวาสและผู้นำชุมชน ยื่นหนังสือที่ ‘ศูนย์ดำรงธรรม’
- 18 มีนาคม 2562 นายพีรพล ลือล่า นายอำเภอศรีสงคราม มีหนังสือราชการเชิญภาคส่วนต่างๆประชุมหารือสร้าง ‘หอประดิษฐานพระพุทธรูปทองคำ’ ไว้ที่อำเภอศรีสงคราม แต่ถูกเจ้าอาวาสและชาวบ้านศรีเวินชัยแย้ง โดยยืนยันขอทวงคืนทุกองค์ จากนั้นปลัดอำเภอศรีสงครามและผู้นำท้องถิ่นแย้งกลับ โดยระบุว่าผูกพันมานาน อยากขอพระพุทธรูปองค์ใหญ่ไว้ที่อำเภอ ส่วนองค์เล็กให้กลับไปบ้านศรีเวินชัย กระทั่งมีการขอ ‘มติที่ประชุม’ โดยฝ่ายที่เสนอให้แบ่งกันชนะด้วย 34 : 15 เสียง (ประเด็นนี้ นายศิริวัฒน์ สิริศรีวัฒนกุล ผู้ช่วยคณบดี คณะมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ ม.ราชภัฏราชนครินทร์ มองว่าเป็นการดำเนินการโดยมิชอบ เห็นควรเป็น ‘โมฆะ’ เนื่องจากไม่มีในวาระการประชุม ไม่มีการแจ้งล่วงหน้าว่าจะมีการลงมติ)
- 21-27 มีนาคม 2562 มีการไกล่เกลี่ย หาทางออก และลงมติร่วมกันหลายฝ่าย ได้เสียงเป็นเอกฉันท์ให้นำพระพุทธรูปทองคำกลับคืนบ้านศรีเวินชัยก่อน หากฝ่ายศรีสงครามอยากขอแบ่งพระพุทธรูป ขอให้สร้างที่ประดิษฐานที่เหมาะสมให้แล้วเสร็จก่อน
- เมษายน 2562 นายสยาม ศิริมงคล ผู้ว่าราชการจังหวัดนครพนม รับฟังข้อมูลรอบด้านจากกรณีพิพาท
- 11 กรกฎาคม 2562 อัญเชิญพระพุทธรูปทองคำองค์เล็กกลับบ้านศรีเวินชัย ประดิษฐาน ณ เจดีย์ศรีบูรพาจารย์ วัดศรีวิชัย
- ปัจจุบัน ยังไม่ได้รับคืนพระพุทธรูปทองคำองค์ใหญ่ ซึ่งเหลือเป็นองค์สุดท้ายใน 3 องค์
