นิทานสุภาษิตจีน (180)
成语故事 (一百八十)
นิทานสุภาษิตจีนที่ “เรียนไทยได้จีน” จะนำเสนอในฉบับนี้คือ同甘共苦 tónɡɡān ɡònɡkǔ (ถงกาน ก้งขู่) โดย คำว่า 同 tónɡ (ถง) แปลว่า เหมือนกัน ร่วมกัน ด้วยกัน 甘 ɡān (กาน) แปลว่า หวาน ในที่นี้จะหมายถึงความสุข 共 ɡònɡ (ก้ง) แปลว่า ด้วยกัน ร่วมกัน 苦 kǔ (ขู่) แปลว่า ขม ในที่นี้จะหมายถึงความทุกข์ เมื่อรวมแล้วหมายถึงร่วมสุขร่วมทุกข์ ซึ่งตรงกับของไทยคือ ร่วมทุกข์ร่วมสุข มาดูนิทานเรื่องนี้กัน
จีนในยุครัฐศึก 战国/戰國Zhànɡuó จ้านกั๋ว ในยุคนี้ มีรัฐเล็กๆ รัฐหนึ่งชื่อว่า รัฐเยียน燕国/燕國 Yānɡuó เยียนกั๋ว ซึ่งปัจจุบันก็คือบริเวณปักกิ่ง เทียนจินไปจนถึงบางส่วนของภาคตะวันออกเฉียงเหนือของจีน หลังเจ้าผู้ครองรัฐเดิมสิ้นพระชนม์ องค์รัชทายาทใหม่ได้ขึ้นครองรัฐสืบต่อมา พระนามว่า燕昭王Yān zhāowánɡ เยียนเจาหวัง แม้ว่าจะเป็นคนที่ไม่ค่อยมีความสามารถอะไรเลย แต่พระองค์กลับมีความสามารถสูงในเรื่องการใช้คนเป็น และใช้คนถูกกาลเทศะ รู้จักเลี้ยงคนเก่งคนดี จึงทำให้รัฐเล็กๆ แห่งนี้ มีความเจริญรุ่งเรือง การทหารเข้มแข็ง ประชาชนอยู่เย็นเป็นสุข ที่สำคัญคือต้านทานการรุกราน และเอาชนะต่อรัฐใหญ่อย่างรัฐฉีได้ มีตำนานเล่าว่า เมื่อกษัตริย์เยียนเจาหวังเพิ่งขึ้นครองอำนาจ ท่านกลุ้มพระทัยเป็นอย่างยิ่ง เพราะมีข้าศึกจากหลายรัฐล้อมรัฐของตัวเองไว้ บ้านเมืองอ่อนแอ เศรษฐกิจไม่ดี ขวัญของทหาร และประชาชน ก็ไม่ดีเอาเสียเลย ผู้คนจึงอพยพทิ้งรัฐเยียนไปอยู่ยังรัฐอื่น วันหนึ่งพระองค์ได้ยินมาว่า มีคนหนึ่งชื่อว่า กัวขุย 郭隗 Guō Kuí เป็นคนที่มีความสามารถในการเสนอความคิด ออกอุบายได้ดี พระองค์ได้ยินเช่นนั้นก็ไม่รอช้า รีบเสด็จไปเชิญตัวกัวขุยมาช่วยงานบริหารบ้านเมืองด้วยพระองค์เอง เมื่อกัวขุยติดตามเจ้าเมืองมาถึงเมืองหลวงแล้ว (ที่มาภาพ：https://image.baidu.com/search) เจ้าเมืองเยียนเจาหวังจึงถามว่า ทำอย่างไรจึงจะได้คนดีมีความสามารถมาช่วยบริหารบ้านเมืองให้เจริญรุ่งเรือง กัวขุยตอบว่า ขอพระองค์ท่านจงดูแลบำรุงเหล่าขุนนางทั้งหลายให้ดี หาคนเก่งมาช่วยงาน ให้เกียรติ ให้รางวัล และยกย่องคนเก่ง เยียนเจาหวังจึงถามต่อว่า แล้วจะไปหาคนดีคนเก่งได้จากไหนกัน กัวขุยตอบกลับว่า ขอพระองค์ท่านเริ่มต้นจากตัวข้าพเจ้าไปก่อน คนโง่เขลาเบาปัญญาอย่างข้าพเจ้า พระองค์ท่านยังให้เกียรติยกย่อง และดูแลเป็นอย่างดี
ไม่นานข่าวนี้ก็จะแพร่สะพัดออกไป คนเก่งคนดีทั่วหล้าก็จะมาสวามิภักดิ์ต่อพระองค์ท่านเอง เยียนเจาหวังได้ยินก็ทรงรีบโค้งคำนับ และยกย่องกัวขุยเป็นอาจารย์ของตน พร้อมทั้งให้สร้างบ้านพักที่อยู่อาศัยอันหรูหรา เลี้ยงดูอย่างดี ข่าวนี้แพร่สะพัดออกไป ไม่นานก็มีคนเก่งจากรัฐต่างๆ ทั่วสารทิศมาถวายตัวทำงานให้กับเจ้าผู้ครองรัฐเยียนนี้มากมาย ทำให้การบริหารบ้านเมืองเป็นไปอย่างราบรื่น บ้านเมืองก็ได้รับการพัฒนาอย่างขนานใหญ่ เมื่อบ้านเมืองเข้มแข็ง เศรษฐกิจรุ่งเรือง ประชาชนจากทั่วสารทิศก็อพยพเข้ามาอยู่อาศัยด้วย ทำให้รัฐเยียนมีประชากรเพิ่มมากขึ้น ก็ทำให้การทหารเข้มแข็งไปด้วย แม้ว่ารัฐเยียนจะเจริญ และเข้มแข็งมาก จนเอาชนะข้าศึกจากรัฐใหญ่ๆ ได้หลายครั้ง แต่ว่าเจ้าเมืองหนุ่มคนนี้ ก็ไม่เคยที่จะทอดทิ้งคนที่เคยช่วยงานเขาเลย ทุกคนได้รับการปูนบำเหน็จอย่างดี และเขาก็ยังเอาใจใส่ต่อสารทุกข์สุกดิบของประชาชนอย่างดี ไม่ว่าเมืองใด เขตใดเกิดปัญหาอะไรขึ้นมา พระองค์ก็จะเสด็จไปอำนวยการแก้ไขปัญหาด้วยพระองค์เสมอมา จนได้รับการยกย่องว่ากษัตริย์ผู้ร่วมทุกข์ร่วมสุขกับประชาชนยิ่งพระองค์หนึ่ง
ข้อคิดจากประโยคสุภาษิตนี้
成语比喻：有福一起享，有困难一起承担。
成語比喻：有福一起享，有困難一起承擔。
Chénɡyǔ bǐyù：Yǒufú yīqǐ xiǎnɡ, yǒu kùnnán yīqǐ chénɡdān.
เฉิงยหวี่ ปี่ยวี่ : โหย่วฝู อี้ฉี่ เสียง, โหย่ว คุ่นหนาน อี้ฉี่ เฉิงตาน
สุภาษิตเปรียบว่า มีสุขร่วมกันเสพ มีทุกข์ร่วมกันรับผิดชอบ
ประโยคตัวอย่างที่ใช้สำนวนสุภาษิตนี้ เช่น
面对新冠病毒传染危机，政府干部应该和老百姓同甘共苦，一起解决问题。
面對新冠病毒傳染危機，政府幹部應該和老百姓同甘共苦，一起解決問題。
Miànduì xīnɡuān bìnɡdú chuánrǎn wéijī,zhènɡfǔ ɡànbù yīnɡɡāi hé lǎobǎixìnɡ tónɡɡān ɡònɡkǔ, yīqǐ jiějué wèntí.
เมี่ยนตุ้ย ซินกวาน ปิ้งตู๋ ฉวานหร่าน เหวยจี, เจิ้งฝู่ ก้านปู้ อิงกาย เหอ เหลาไป่ซิ่ง ถงกาน ก้งขู่, อี้ฉี่ เจี่ยเจว๋ เวิ่นถี
ในการเผชิญกับวิกฤตการแพร่ระบาดของไวรัสโควิด-19 นี้ หน่วยงานภาครัฐควรร่วมทุกข์ร่วมสุขกับประชาชนในการแก้ไขปัญหา
///////////////////////////////////////////////////
ศูนย์ภาษาและวัฒนธรรมจีนสิรินธร
มหาวิทยาลัยแม่ฟ้าหลวง
