พว.-สพม.กท.2 ปลุกพลังครู ราชวินิตบางเขน ใช้ AI พัฒนาศักยภาพผู้เรียน ‘ศักดิ์สิน’ ฝาก 3 กฎเหล็กใช้ AI อย่างทรงพลัง ไม่ตัดโอกาสการคิดของเด็ก-ครูต้องคุมเรื่องจริยธรรมและข้อมูลที่ถูกต้อง-รักษาความเป็นส่วนตัวของเด็ก
เมื่อวันที่ 29 ตุลาคม ที่โรงเรียนราชวินิตบางเขน สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษากรุงเทพมหานคร เขต 2 ร่วมกับสถาบันพัฒนาคุณภาพวิชาการ (พว.) จัดอบรมเชิงปฏิบัติการโครงการ “AI Classroom Management” เพื่อพัฒนาศักยภาพครู ให้สามารถนำเทคโนโลยีปัญญาประดิษฐ์ (AI) มาใช้สร้างสรรค์สื่อการเรียนรู้ที่มีคุณภาพและทันสมัย ลดภาระงานครู และยกระดับคุณภาพผู้เรียน โดยมี ดร.ศักดิ์สิน โรจน์สราญรมย์ ประธานกรรมการบริหารสถาบันพัฒนาคุณภาพวิชาการ (พว.) บรรยายพิเศษหัวข้อ “AI-Enhanced GPAS 5 Steps พลิกโฉมการสอน สร้างพลังการคิด พัฒนาผู้เรียนสู่อนาคต”
ดร.ศักดิ์สิน กล่าวว่า ในยุคที่ AI ตอบคำถามได้ทันที โจทย์ของการศึกษาจึงไม่ใช่การถามว่า “ใช้ AI หรือไม่” แต่คือ “เราจะสร้างคุณค่าอะไรในตัวเด็ก” เป้าหมายของการสอนจึงไม่ใช่การสร้างเด็กที่ลอกคำตอบเก่ง แต่เป็นการสร้างเด็กที่ คิดเป็น ทำเป็น และกำกับตนเองได้ ในการผสาน AI เข้ากับ GPAS 5 Steps นั้น ในขั้นที่ 1 Gathering (แสวงหาข้อมูล) ให้ครูตั้งโจทย์จากชีวิตจริง ใช้ AI สืบค้นแบบลึกซึ้ง แต่ต้องปลูกฝัง Critical Thinking ตรวจสอบแหล่งที่มาเพื่อไม่ให้เชื่อ AI อย่างมืดบอด ขั้นที่ 2 Processing (คิดวิเคราะห์) ห้าม AI ทำแทน เด็กต้องเปรียบเทียบ หาเหตุผล และสรุปองค์ความรู้ด้วยตนเอง โดยใช้ AI เป็นเพียง Thinking Partner คอยโยนมุมมองแย้ง ขั้นที่ 3 Applying 1 (ประยุกต์สร้างนวัตกรรม) ลงมือแก้ปัญหาจริงให้ AI ช่วยแนะนำ Workflow หรือการเขียนโค้ด โดยเน้นกระบวนการประชาธิปไตยในชั้นเรียน ขั้นที่ 4 Applying 2 (สื่อสารนำเสนอ) ฝึกเรียบเรียงความคิดส่งต่อคุณค่า ใช้ AI ช่วยออกแบบ Storyboard หรือจำลองคำถามยาก ๆ เพื่อฝึกตอบด้วยหลักฐานเชิงประจักษ์ และ ขั้นที่ 5 Self-Regulating (ประเมินและกำกับตนเอง) สะท้อนคิดผ่าน Digital Journaling ว่างานของตนช่วยสังคมอย่างไรและมีจุดบกพร่องตรงไหน เพื่อสร้างวินัยภายในและจิตสาธารณะ ที่สำคัญจะต้องยึดกฎเหล็ก 3 ประการในการใช้ AI คือ 1. AIต้องเสริมการคิด ไม่ใช่ตัดโอกาสการคิดของเด็ก 2. ครูต้องเป็นผู้คุมมาตรฐาน ครูต้องตรวจสอบความถูกต้องและจริยธรรมของข้อมูลที่ AI สร้างเสมอ และ 3. ความปลอดภัยต้องมาก่อน คือ การรักษาความเป็นส่วนตัวและสวัสดิภาพดิจิทัลของนักเรียน
นางขวัญสุดา วงษ์แหยม รองผู้อำนวยการสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษากรุงเทพมหานคร เขต 2 กล่าวว่า ปัจจุบันถ้าคุณครูไม่ก้าวข้ามผ่านความเปลี่ยนแปลง ก็คงเป็นเรื่องยากที่จะพัฒนาผู้เรียน เพราะการจะตอบโจทย์ให้ได้ดีที่สุดคือการใช้ AI เพื่อตอบสนองความแตกต่างของนักเรียนเป็นรายบุคคล ดังนั้นเชื่อมั่นว่า การเรียนรู้สิ่งใหม่ ๆ และการได้รับแรงกระตุ้น จะช่วยเสริมให้ศักยภาพของครูมุ่งไปสู่การพัฒนาผู้เรียนได้อย่างสมบูรณ์แบบ ซึ่งการเรียนรู้แบบ Active Learning ผ่านกระบวนการคิดขั้นสูงเชิงระบบ GPAS 5 Steps ของ พว.มีส่วนช่วยได้มากทีเดียว เพราะในโลกแห่งความเป็นจริง การจำลองสถานการณ์บางอย่างภายในห้องเรียนอาจจะทำได้ยาก แต่ถ้าเรานำ AI เข้ามาใช้งาน จะช่วยให้เราก้าวข้ามข้อจำกัดเหล่านี้ไปได้ทันที ทำให้นักเรียนได้เห็น ได้รู้ ได้สัมผัส และได้ลงมือทำจริง ซึ่งตอบโจทย์เป้าหมายการพัฒนาผู้เรียนได้อย่างเต็มร้อย ขณะเดียวกันบุคลากรทางการศึกษาในยุคนี้ก็มีความสำคัญมากที่จะเป็นโค้ชให้กับนักเรียน ซึ่งโรงเรียนราชวินิตบางเขนเรามีครูรุ่นใหม่ไฟแรงจำนวนมากก็พร้อมเปิดรับความเปลี่ยนแปลง
“เชื่อว่าการอบรมครั้งนี้จะทำให้เห็นบทบาทสำคัญของ AI ใน 3 ด้านหลัก ๆ คือ ช่วยย่นระยะเวลาในการผลิตสื่อการสอน มีความสะดวกสบาย สามารถหยิบมาใช้งานได้ทุกที่ทุกเวลา และ ช่วยสะท้อนผลลัพธ์จากเด็กได้ดีขึ้น ทำให้เราเข้าใจว่าสิ่งที่ครูสอนไปนั้นตรงกับความชอบและวัยของเด็กหรือไม่ ซึ่งเด็ก ๆ สามารถนำไปต่อยอดลงมือปฏิบัติจริงได้ ไม่ใช่แค่การเรียนการสอนในห้องเรียนเพียงอย่างเดียว”รองผอ.สพม.กท.2 กล่าว
นายสามารถ จันหา ผู้อำนวยการโรงเรียนราชวินิตบางเขน กล่าวว่า โรงเรียนเห็นความสำคัญของการเสริมเรื่อง AI ซึ่งจะเป็นประโยชน์อย่างมาก เพราะครูส่วนใหญ่ในปัจจุบันเป็น Gen ใหม่อายุ 20-30 กว่า ทำให้มีความพร้อมและมีความเข้าใจในเรื่องเทคโนโลยีและ AI อยู่แล้ว สามารถนำมาตอบโจทย์นักเรียนยุคปัจจุบัน รวมถึงนำไปปรับใช้ในการจัดกิจกรรมการเรียนการสอนในห้องเรียนได้เป็นอย่างดี อีกทั้งในปีการศึกษา 1/2570 ทางโรงเรียนได้จัดทำหลักสูตรที่ตอบโจทย์เรื่อง AI โดยตรงไว้แล้ว ทำให้มีความเชื่อมั่นว่าในแผนพัฒนา 5 ปีข้างหน้า จะสามารถนำ AI และนวัตกรรมเข้ามาบูรณาการได้อย่างเต็มรูปแบบ
“สิ่งสำคัญอีกประการในการพัฒนาศักยภาพครูและนักเรียน เนื่องจากโรงเรียนราชวินิตบางเขนเป็นโรงเรียนคุณภาพ นักเรียนระดับ ม.ปลายทุกคนได้รับ iPad ซึ่งหากได้รับการพัฒนาศักยภาพด้าน AI เพิ่มเติม มั่นใจว่าจะช่วยให้นักเรียนสามารถสืบค้นข้อมูล ควบคู่ไปกับการเรียนการสอนของครูได้อย่างมีประสิทธิภาพยิ่งขึ้น”ผอ.โรงเรียนราชวินิตกล่าว
