19 มิถุนายน 2534
วันนี้เมื่อ 32 ปีที่แล้ว ทนง โพธิ์อ่าน ผู้นำแรงงานถูกอุ้มหาย เหลือเพียงรถยนต์จอดทิ้งไว้
ทนง โพธิ์อ่าน คือประธานสภาองค์การลูกจ้างสภาแรงงานแห่งประเทศไทย ได้รับการยอมรับจากทั้งในประเทศและระดับสากล ทั้งยังมีบทบาทเป็นกรรมการสมาพันธ์แรงงานระหว่างประเทศภาคพื้นเอเชีย-แปซิฟิก (ICFTU)
‘วรชาติ’ เพื่อนของทนง ปรากฏตัวในการชุมนุมของคนรุ่นใหม่เมื่อ พ.ศ.2564 โดยกล่าวในวงสนทนาตอนหนึ่งว่า ทนงเป็นวีรบุรุษแรงงาน ไม่เกรงกลัวต่ออำนาจ ผลักดันประเด็นต่างๆ เพื่อผู้ใช้แรงงาน ไม่ว่าจะเป็นการตั้งกระทรวงแรงงาน, พ.ร.บ.ประกันสังคม และค่าแรงขั้นต่ำ เป็นต้น โดยเป็นผู้ต่อรองระหว่างผู้ใช้แรงงานกับภาครัฐ
ถูกอุ้มหายในยุค รสช. ซึ่งเป็นเวลาเพียง 1 วัน ก่อนที่จะเดินทางไปประชุมองค์การแรงงานโลกที่กรุงเจนีวา ประเทศสวิตเซอร์แลนด์ โดยเคยประกาศว่าจะนำเรื่องราวความไม่ยุติธรรมไปฟ้องโลก
การเดินทางครั้งนั้น ทนงใช้งบประมาณส่วนตัว ไม่ได้รับการสนับสนุนโดยรัฐ ไม่อนุมัติให้เดินทาง หลังจากทนงหายตัวไป รัฐทำให้กระบวนการแรงงานอ่อนแอลง อำนาจการต่อรองน้อยลง (อ่านข่าว เพื่อน ‘ทนง โพธิ์อ่าน’ วีรบุรุษแรงงาน เล่าเหตุถูกอุ้ม 1 วันก่อนบินไปเจนีวา)
ก่อนการหายตัวไป ทนงบอกภรรยาว่า ‘มีคนตามอยู่’ แต่ไม่รู้ว่าเป็นกลุ่มไหน พร้อมสั่งเสียว่า ถ้าหายไป 3 วัน แสดงว่าถูกลักพาตัวไป หากไม่ติดต่อกลับมาภายใน 7 วัน แสดงว่าเสียชีวิตแล้ว เพราะเป็นเบาหวาน ต้องฉีดอินซูลินเป็นประจำ
ทั้งนี้ คณะ รสช. นำโดย พล.อ.สุจินดา คราประยูร เจ้าของประโยค ‘ทุกข์ของกรรมกรถือเป็นทุกข์ของทหาร’ หลังทำการรัฐประหาร 23 กุมภาพันธ์ พ.ศ.2534 เพียง 3 วัน ได้ประกาศเรียกผู้นำแรงงานทั่วประเทศเข้าพบ รวมถึง ทนง โพธิ์อ่าน ต่อมาได้ประกาศใช้คำสั่งฉบับ 54 ยุบสหภาพแรงงานรัฐวิสาหกิจ
การรัฐประหารครั้งนี้ นับเป็นการก่อให้เกิดความแตกแยกภายในขบวนการแรงงาน 2 กลุ่มหลักอย่างชัดเจน ระหว่างกลุ่มที่สนับสนุน พล.อ.สุจินดา โดยการถือกระเช้าเข้าพบแสดงความยินดีหลังทำการรัฐประหาร และกลุ่มต่อต้านรัฐบาลทหาร สนับสนุนขบวนการประชาธิปไตย แกนนำหลักขณะนั้นคือ ทนง โพธิ์อ่าน ทนงได้ประณามการประกาศใช้กฎอัยการศึกและความต้องการสลายพลังขบวนการแรงงานภาคเอกชนกับแรงงานรัฐวิสาหกิจออกจากกัน โดยได้แสดงทรรศนะที่ชัดเจนแข็งกร้าวและคัดค้านคำสั่งต่อคณะ รสช.
วันที่ 14 มิถุนายน 2534 สภาแรงงานภายใต้การนำของทนง โพธิ์อ่าน จัดชุมนุมเรียกร้องให้คืนสิทธิสหภาพแรงงานให้คนงานรัฐวิสาหกิจ และให้ยกเลิกประกาศ รสช.ฉบับที่ 54 สื่อมวลชนเรียกทนงว่า ‘หมูไม่กลัวน้ำร้อน’
.
ขอบคุณข้อมูลส่วนหนึ่งจาก มูลนิธิผสานวัฒนธรรม, พิพิธภัณฑ์แรงงานไทยและนักสื่อสารแรงงาน
