พล.ท.พงศกร เสธ.นักเรียนทุน รบ.อิสราเอล เล่ายิบ โมเดลหมู่บ้านชายแดน ที่มาไทยส่งคน ไปทำเกษตร
เมื่อวันที่ 16 ตุลาคม พล.ท.พงศกร รอดชมภู หรือ เสธ.โหน่ง อดีตรองหัวหน้าพรรคอนาคตใหม่ อดีตรองเลขาธิการสภาความมั่นคงแห่งชาติ (สมช.) ได้โพสต์เล่าเรื่องราวของตนเองสมัยได้ทุนรัฐบาลอิสราเอล ไปเรียนที่นั้น ถึงโมเดลหมู่บ้านสหกรณ์ และเหตุผลที่ไทยส่งแรงงานไปอยู่ในภาคเกษตรที่อิสราเอลเป็นจำนวนมาก โดยมีเนื้อหาดังนี้
เล่าเรื่องในอิสราเอลหน่อย
ก่อนอื่นต้องขอขอบคุณความเมตตาของ พลเอกพิจิตร กุลละวณิชย์ ที่ได้ส่งชื่อผมไปสอบภาษาอังกฤษที่กระทรวงการต่างประเทศในกรมวิเทศสหการผ่านไปรับทุนรัฐบาลอิสราเอลที่สนับสนุนโดยสหประชาชาติไปเรียน ประกาศนียบัตรชั้นสูงหลังปริญญาตรีหลักสูตร การวางแผนการพัฒนาภูมิภาคและชนบทแบบเบ็ดเสร็จเป็นเวลา 7 เดือน ตอนยศพันตรี (เป็นทหารคนแรก)โดยเรียนรู้หลักการและวิธีการพัฒนาตามแนวทางของอิสราเอลทั้งด้านอุตสาหกรรม เกษตรกรรม พาณิชยกรรม ผังเมืองและสังคม ทุกระดับตั้งแต่ระดับวางแผนชาติ ลงมาถึงการตั้งหมู่บ้าน โดยร้องขอไปดูงานหมู่บ้านป้องกันตนเองชายแดนของอิสราเอลด้วย
ด้วยเหตุนี้ จึงได้ไปหมู่บ้านสหกรณ์ทุกรูปแบบ จะขอพูดถึงอยู่ 3 ประเภทด้วยกันคือ
1. Kibbutz (คิบบุต)
2. Moshav shitufi (โมชาฟ ชิตุฟี) และ Moshav ovdim (โมชาฟ โอฟดิม)
3. Nahal (นาฮาล)
ระบบสหกรณ์ของอิสราเอลเป็นแบบเอนกประสงค์เชื่อมโยงกัน ต่างจากไทยในสมัยนั้นที่สหกรณ์ไทยแยกเป็นส่วน ๆ มาสมัยนี้สหกรณ์การเกษตรไทยน่าจะได้รับอิทธิพลจากอิสราเอลมาแล้ว จึงออกกฎหมายให้มีความเป็นเอนกประสงค์ในที่เดียวมากขึ้นแต่ยังขาดเรื่องออมทรัพย์อยู่
อิสราเอลให้สหกรณ์รวมกันซื้อปัจจัยการผลิตจึงได้ราคาถูกและสหกรณ์เป็นผู้กำหนดราคาสินค้า ราคาขายจึงสูง เรื่องนี้เป็นหลักทั่วไป
ทุกร้านค้าเมื่อทศวรรษ 80 ใช้เครื่องเก็บเงินออนไลน์ไปกระทรวงการคลังแล้ว เงินทุกเชเกลจึงถูกใช้อย่างมีประสิทธิภาพสูงสุด
แปลงเกษตร คอกปศุสัตว์ ออนไลน์ไปกระทรวงเกษตร เพื่อรับข้อมูลว่า ณ เวลานี้ควรให้อาหารสัตว์ อาหารพืช ให้ปุ๋ยผ่านน้ำหยดด้วยสารอาหารปริมาณเท่าไร ข้าราชการระดับสูงมีหน้าที่เดินตามหมู่บ้านสามารถสั่งและส่งสินค้าไปที่ตลาดไหนที่มีคำสั่งซื้อมาได้ทันที
มาดูแต่ละหมู่บ้านกัน
แบบคิบบุตหรือคิบบุตซีม คือสังคมคอมมูน ใครชอบคอมมิวนิสต์น่าจะไปสมัครเป็นสมาชิก หลักการทั่วไปคือทุกอย่างเป็นของส่วนรวม สมาชิกไม่มีค่าตอบแทนเป็นตัวเงิน ตัวอย่างเช่น เสื้อผ้า ใส่แล้วก็ส่งซักรวม วันรุ่งขึ้นก็ใส่เสื้อที่คนอื่นใส่ไปทำงานในขนาดเดียวกันเป็นต้น สมาชิกมักไม่รีดเสื้อผ้า แม้มีคนรับหน้าที่รีดผ้า แต่ก็หมุนเวียนกันไป สวัสดิการตั้งแต่เกิดจนเสียชีวิตสมบูรณ์แบบ ไม่ต้องสะสมเงินทอง ไม่มีความกังวล หมู่บ้านจะดูแลให้หมด คณะกรรมการหมู่บ้านได้มาโดยแนวทางประชาธิปไตย
ในคิบบุตซีม ตอนเริ่มต้นจะสะสมทุนได้รวดเร็วมาก มักจะเป็นอุตสาหกรรมหรือเกษตรอุตสาหกรรม การแปรรูปที่ใช้ทุนมาก ๆ กำไรจะสูงตามไปด้วย อาคาร สิ่งปลูกสร้าง สิ่งบันเทิงจึงมีมากตามไปด้วย บางแห่งสมัยที่ไปดูงานมีโรงหนังขนาดใหญ่ให้ดูฟรีกันด้วย
สหกรณ์ทุกแห่งจะมีตัวแทนจากสหกรณ์ที่เล็กกว่า สหกรณ์ที่ใหญ่กว่าจะสนับสนุนทุนและไปถือหุ้นในสหกรณ์ที่เล็กกว่าขึ้นไปจนถึงระดับชาติที่เป็นสันนิบาต
มาที่สหกรณ์โมชาฟ มีสองแบบคือ โมชาฟ ชิตุฟี และ โมชาฟ โอฟดิม
โมชาฟ ชิตุฟิ จะเป็นการให้สิทธิการเป็นเจ้าของมากขึ้นเช่นมีบ้านส่วนตัว มีกำไรจากนาหรือไร่รวมแบ่งให้เท่า ๆ กัน ส่วนหมู่บ้านยังจะจัดการเรื่องปัจจัยการผลิตและตลาดให้เช่นเดิม
โมชาฟ โอฟดิม จะให้ความสำคัญกับการเป็นเจ้าของปัจจัยการผลิต และสละบางส่วนมาเป็นสมบัติส่วนรวมโดยร่วมมือกันเฉพาะปัจจัยการผลิตต่าง ๆ และการตลาด
หมู่บ้านทั้งสองชนิด ทำการเกษตรเป็นหลัก ไม่มีกำลังพอที่จะทำอุตสาหกรรมได้เหมือนหมู่บ้านคิบบุตซ์
มาที่หมู่บ้านนาฮาล เป็นหมู่บ้านป้องกันตนเองชายแดน จัดตั้งโดยทหารหนุ่ม สาว ตั้งถิ่นฐานกันที่บริเวณชายแดน จะเป็นแบบใดของสามแบบข้างต้นก็ตามที่ตกลง หมู่บ้านนี้จะมีอาวุธเบา ดังกรณีที่มีพันเอกผู้บังคับบัญชาหมู่บ้านนาฮาลเสียชีวิตจากการบุกของพวกฮามาส
กรณีไทยสมัยนั้นมีความขัดแย้งบริเวณชายแดน จึงเอาแนวคิดหมู่บ้านนาฮาลมาประยุกต์ใช้ ทางด้านตะวันออก ยังมีหลายหมู่บ้านชายแดนสร้างเป็นลักษณะวงกลม มีการให้ทหารเก่าและบัณฑิตเกษตรเข้าไปตั้งถิ่นฐาน ใช้แบบไร่นาสวนผสม ไปจนถึงเกษตรอุตสาหกรรม
การจัดแปลงเกษตร ปลูกสวนผลไม้ขนาดใหญ่ที่ด้านนอกทางหนึ่งเป็นเครื่องกีดขวางการเข้ามาของรถถังและยานเกราะ รวมถึงการบังคับให้เส้นทางผ่านหมู่บ้านเข้ามาติดกับ ตกคู ตกร่อง อีกทั้งเชื่อมโยงหมู่บ้านกับกำลังกึ่งทหารและทหารหลัก สามารถเข้ามาช่วยหรือกำหนดเป้าหมายให้ปืนใหญ่ได้ล่วงหน้า
การรบที่โนนหมากมุ่น เวียดนามรุกดินแดนเข้ามา ทหารไทยใช้กำลังทหารราบเข้าปิดล้อม แต่ยังผลักดันไม่ได้ ต้องใช้ปืนใหญ่ของทหารม้าเข้าทำลาย แต่ทั้งนี้ ต้องทำให้กำลังที่จะบุกเข้ามาต้องติดอยู่ไม่สามารถเจาะเข้ามาอย่างรวดเร็วได้ เป็นต้น
อย่างไรก็ตามสมัยที่ผมไปเรียนคนหนุ่ม คนสาว ชอบที่จะออกนอกหมู่บ้านไปทำงานภาคบริการที่ทำเงินได้ดีกว่า ภาคอุตสาหกรรมและภาคการเกษตร
เท่าที่ติดตามอยู่ คนยังออกจากหมู่บ้านมาก ดังนั้น จึงไม่แปลกที่จะมีการจ้างแรงงานภายนอก โดยเฉพาะคนไทยที่ถนัดทำการเกษตรจำนวนหลายหมื่นคน
เมื่อผมกลับมา พลเอกพิจิตร กุลละวณิชย์ มีแนวคิดว่า ควรส่งคนไทยไปเป็นแรงงานเกษตรในหมู่บ้านสหกรณ์ข้างต้น ผมจึงมีส่วนในการเริ่มติดต่อสานแนวคิดนี้ ก่อนส่งมอบผู้รับผิดชอบตามกระทรวง ทบวง กรม ต่าง ๆ ไปเอง
หลายครั้งที่ผมรู้สึกดีที่มีข่าวคนไทยที่ไปเป็นแรงงานในอิสราเอลแล้วหอบเงินพร้อมความรู้กลับมาสร้างธุรกิจของตนเอง โดยจะซึมซับเกษตรแบบประณีต น้ำทุกหยด ปุ๋ยน้ำทุกลิตรมีค่า อาหารสัตว์มีส่วนผสมอย่างไร จะเก็บผลผลิตอย่างไร ใช้เครื่องมืออะไรบ้างจึงจะลดต้นทุนได้ ไปจนถึงการหีบห่อ ส่งออก
เวลานี้การจัดการแปลงเกษตรดูเหมือนชาวอิสราเอลจะปล่อยมือให้คนไทยมากกว่าสมัยผมที่ยังไม่มีนโยบายรับคนงานต่างชาติ นับว่าได้ประโยชน์อย่างยิ่ง หากรัฐบาลใช้ประโยชน์เป็น พลังการผลิตของไทยจะเปลี่ยนจากเกษตรล้าหลังเป็นเกษตรก้าวหน้า พื้นที่การผลิตลดลง ผลผลิตต่อไร่สูงขึ้น ต้นทุนลดลง รายรับดีขึ้น แต่รัฐบาลจะกล้าให้เกษตรกรต่อรองราคาปัจจัยการผลิตและราคาตลาดได้หรือไม่ ราคาสินค้าเกษตรอาจแพงขึ้นนิดหน่อย เจ้าสัวขาดทุนกำไรนิดหน่อย ราคาข้าว ผัก อาจแพงขึ้นนิดหน่อย ผู้บริโภคอาจรับภาระบ้าง แต่เศรษฐกิจจะหมุนเวียนและเกษตรกรจะไม่ต้องมาเรียกร้องให้รัฐบาลแก้ปัญหา ก็เพียงให้อำนาจประชาชนไปเท่านั้น ส่วนเกษตรแบบดั้งเดิมรัฐบาลก็ดูแลไปแบบเดิม
เล่าความหลังให้ฟังเพื่อเข้ากับสถานการณ์ครับ
ย้อนอ่านข่าวที่เกี่ยวข้อง
