‘อังคณา’ เผยผลทบทวนรายงาน UPR รอบ 4 OECD แนะไทยปกป้องนักสิทธิ-ไม่ส่งกลับผู้ลี้ภัย-ปรับปรุง ม.112 ชวนฟังข้อสรุป 13 พ.ย.นี้ จับตากล้าส่ง 2 อุยกูร์กลับจีนหรือไม่
เมื่อวันที่ 10 พฤศจิกายน นางอังคณา นีละไพจิตร สมาชิกวุฒิสภา (ส.ว.) และอดีตกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติ (กสม.) ระบุทางเฟซบุ๊กถึงการเข้าร่วมเวทีนำเสนอรายงานทบทวนสถานการณ์สิทธิมนุษยชนตามกลไก Universal Periodic Review (UPR) รอบที่ 4 ต่อคณะมนตรีสิทธิมนุษยชนแห่งสหประชาชาติ ที่นครเจนีวา สวิสเซอร์แลนด์ ซึ่งคณะรัฐมนตรีเห็นชอบกรอบท่าทีของ UPR รอบที่ 4 ไทยแล้ว เบื้องต้นประเทศไทยได้รับข้อเสนอแนะเกือบ 300 ข้อ จาก 107 ประเทศ โดยวันที่ 13 พ.ย.นี้จะมีข้อสรุปว่าไทยได้รับข้อเสนอแนะทั้งหมดกี่ข้อ เพื่อนำกลับมาพิจารณาต่อนั้น
นางอัคณาระบุว่า #UPRThailand4Cycle สิ้นสุดการทบทวนรายงาน UPR ประเทศไทยได้รับข้อเสนอแนะเกือบ 300 ข้อ จาก 107 ประเทศ (รอยืนยันข้อเสนอแนะทั้งหมดจากการทบทวนของ 3 ประเทศที่ได้รับการแต่งตั้งจาก HRC ให้มีหน้าที่สรุปข้อเสนอแนะ) การทบทวนเริ่มจากหัวหน้าคณะผู้แทนไทยกล่าวถึงรายงานความสำเร็จในการให้สัตยาบันอนุสัญญาอุ้มหาย ICPPED และการมีการออก พ.ร.บ.ทรมานอุ้มหาย ซึ่งถือเป็นความภาคภูมิใจของประเทศไทย การมีกลไกคัดกรองระดับชาติ (National screening mechanism-NSM) เพื่อคัดกรองคนเข้าเมือง (คุ้มครองผู้ลี้ภัย)ฯ
ในฐานะที่เขียน และช่วยเขียนรายงาน UPR ตั้งแต่รอบแรกจนถึงรอบที่ 4 เห็นว่า UPR รอบนี้น่าสนใจที่กลุ่มประเทศสหภาพยุโรป หรือ OECD ให้ข้อเสนอแนะที่คณะผู้แทนไทยคาดไม่ถึง ซึ่งข้อเสนอแนะที่ได้รับมากที่สุดในการทบทวนครั้งนี้ กลายเป็นเรื่องที่ไทยภูมิใจ แต่ในทางปฏิบัติกลับทำไม่ได้จริง เช่น
1.ปกป้องนักสิทธิมนุษยชน รัฐต้องรับประกันไม่ให้มีการคุกคามนักปกป้องสิทธิมนุษยชน ทั้งการฟ้องปิดปาก การข่มขู่ การใช้ความรุนแรง การตอบโต้แก้แค้น (reprisals) รวมถึงการคุกคามทางออนไลน์
2.การทรมานและบังคับบุคคลสูญหาย แทบทุกประเทศกล่าวชื่นชมไทยที่มีกฎหมายภายใน แต่ตามด้วยข้อเสนอแนะถึงความกังวลว่ายังไม่มีการสืบสวนอย่างจริงจังในการตามหาตัวคนหาย ความรับผิดชอบจากรัฐ (accountability) และการฟื้นฟูเยียวยาเหยื่อ
3.หลักการไม่ผลักดันบุคคลสู่อันตราย (มาตรา 13 พ.ร.บ.ทรมานอุ้มหาย) ถูกกล่าวถึงในหลายข้อเสนอแนะ เพื่อให้รัฐให้หลักประกันว่าจะไม่มีการส่งตัวผู้ลี้ภัยไปเผชิญอันตราย รวมถึงการกดปราบข้ามพรมแดน (Transnational repression -TNR)
4.การคุ้มครองผู้ลี้ภัย ไทยควรให้สัตยาบันอนุสัญญาผู้ลี้ภัย 1951 เน้นย้ำเรื่อง Education for All การจัดการศึกษาให้เด็กข้ามชาติที่ย้ายถิ่นเพื่อติดตามผู้ปกครอง
5.ยกเลิกโทษประหาร/ ปรับปรุงกฎหมายไม่ให้มีการประหารชีวิต
6.ปรับปรุงมาตรา 112, 116, กฎหมายหมิ่นประมาทตาม พ.ร.บ.คอมฯ – ไม่ควรฟ้องร้องดำเนินคดีเด็ก
ที่ surprise คืออินโดนีเซีย ซึ่งปัจจุบันเป็นประธานคณะมนตรีสิทธิมนุษยชนสหประชาชาติ เสนอแนะให้ไทยฟื้นคืนสัมพันธ์กับกัมพูชา ในขณะที่เนเธอร์แลนด์ ซี่งเสนอเรื่องการไม่ผลักดันบุคคลสู่อันตราย ได้เอ่ยถึงกรณีไทยส่งอุยกูร์ให้จีน และปัญหาผลกระทบด้านสิ่งแวดล้อมจากการทำเหมือง ทำให้จีนใช้เวทีนี้ตอบโต้และแก้ตัวในที่ประชุม โดยไม่สนใจที่จะให้ข้อเสนอแนะ … ศุกร์ที่ 13 นี้ รอฟังว่าไทยได้รับข้อเสนอแนะทั้งหมดกี่ข้อ รับโดยสมัครใจกี่ข้อ และ Take note เพื่อนำกลับมาพิจารณาเพื่อรับ (หรือไม่รับ) ในภายหลังอีกกี่ข้อ
อีกเรื่องร้อนที่ต้องติดตาม คือเลขาฯสมช.จะกล้าส่งชาวอุยกูร์ 2 คนให้จีน ตามที่จีนกล่าวอ้างว่ามีหมายจับไหม ในเมื่อมีข้อเสนอแนะเรื่องการไม่ผลักดันบุคคลสู่อันตรายแบบถล่มถลายขนาดนี้
