มีโอกาสได้นัดพูดคุยกับนักแปล รศ.นพมาส แววหงส์ อดีตอาจารย์ประจำภาควิชาศิลปการละคร คณะอักษรศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย ผู้แปล พิพิธภัณฑ์แห่งความไร้เดียงสา (The Museum of Innocence) ผลงานนวนิยายของ ออร์ฮาน ปามุก นักเขียนรางวัลโนเบลชาวตุรกี ซึ่งตีพิมพ์โดยสำนักพิมพ์มติชน
สำหรับบทสัมภาษณ์ฉบับเต็มที่ อ.นพมาส พูดคุยถึงการแปลหนังพิพิธภัณฑ์แห่งความไร้เดียงสา สามารถติดตามได้ในหน้าเสาร์ประชาชื่น หนังสือพิมพ์มติชนรายวัน ฉบับวันเสาร์ที่ 1 เมษายนนี้
หลายคนคุ้นเคยชื่อของ อ.นพมาส ในฐานะคอลัมนิสต์ภาพยนตร์ ในมติชนสุดสัปดาห์ น่าสนใจว่าสำหรับนักวิจารณ์ภาพยนตร์ที่ติดตามชมภาพยนตร์มามากมาย จะมีเรื่องไหนที่สามารถตราตรึงใจนักวิจารณ์ได้?
มีผู้กำกับที่ชอบไหม?
เยอะค่ะ เยอะจนนึกไม่ออก คนโน้นก็ชอบคนนี้ก็ชอบ เป็นคนประเภทไม่รักเดียวใจเดียวไง อันโน้นก็ดี อันนี้ก็ดี พูดชื่อมาเถอะชอบทั้งนั้นเลย
ผู้กำกับคนไหนที่ออกงานใหม่แล้วคิดว่าต้องดูให้ได้?
แทบทั้งนั้นเลย (หัวเราะ) แต่ตตอนนี้ดูหนังน้อยลงเยอะเลยนะ ดูเท่าที่จำเป็น แต่ก่อนดูวันละ 2 เรื่อง เดี๋ยวนี้อาทิตย์ละ 3 เรื่องก็ดีแล้ว เลยพลาดอะไรไปพอสมควร เราวิ่งตามอะไรต่างๆไม่ไหวแล้ว ขอสบายๆ เขียนแล้วทางมติชนก็แสนดีไม่เคยว่าไม่เคยกำหนดเลยอยากเขียนอะไรก็เขียนไป
ถามว่าชอบใคร เยอะค่ะ ทั้งนั้นเลย อย่าง La La Land ที่ เดเมียน ชาเซลล์กำกับ โอ๊ยเก่ง ทำมาอีกจะดูไหม…ดู! เพราะตอนเขาทำ Whiplash โอ๊ยเก่ง พอมาถึงเรื่องนี้เอ้อ ดี จังหวะเขาดี๊ดีๆๆ ชอบมาก ถ้าเขาทำมาอีกก็ดู ชอบเยอะมาก
ถ้าขอชื่อหนังสัก 5 เรื่องในดวงใจได้ไหม?
แหม อาจจะไม่ยุติธรรม แต่หนังในดวงใจตลอดกาล คือ The Godfather ภาค 2 อัล ปาชิโน ลำดับส่วนตัวที่ชอบคือให้ ภาค2-ภาค1-ภาค3 ภาคแรกก็ดีแต่ภาค 2 นี่อึ้ง จบได้อึ้งมาก เดี๋ยวนี้ก็ยังอึ้งอยู่ ดูหลายรอบ ภาคสองอิมแพ็คกว่าภาคแรก
อัล ปาชิโนหล่อ
พูดถึงหล่อ โรเบิร์ต เดอ นีโร ตอนนั้นก็หล่อ (ยิ้ม) แต่ อัล ปาชิโน่ หล่อ…ใช่แน่นอน
มีเรื่องอื่นที่ชอบอีกไหม?
เรื่องอื่นเยอะ เป็นคนติดง่ายมาก ดูแล้วไปไหนไม่รอดสักที The Age of Innocence (ปี 1993) หนัง Martin Scorsese แต่ก่อนดูเคเบิลแล้วมาทีไรก็ต้องดู น้ำตาไหล บางทีมีโทรศัพท์มาเพื่อนถามว่าเป็นอะไรร้องไห้ “ฉันดูหนัง” (หัวเราะ) เดี๋ยวนี้ดูหนังแล้วร้องไห้ไม่มีอายแล้ว สมัยสาวๆ ต้องค่อยๆ ขวยเขิน เดี๋ยวนี้ไม่เป็นไร ก็ฉันเศร้า จะยังไงก็ร้องไห้ (หัวเราะ) หนังเขาทำมาให้เราร้องไห้ก็ร้องไปสิ จะอายอะไรกันนักหนา เวลาเขาทำอะไรจี้เส้นเรายังหัวเราะเลย
บางคนชอบหนังที่มีบางส่วนตรงกับชีวิตตัวเอง
ไม่…ไม่เลย ชีวิตไม่เห็นตรงกับเรื่องไหนสักเรื่อง ชีวิตตัวเองน่าเบื่อเรียบง่ายสบาย ไม่มีขึ้นมีลงมากมายเท่าไหร่ ดูหนังเพราะไม่เหมือนตัวเอง ดูเพราะทำให้เรารู้สึกฉลาดขึ้น ได้รู้อะไรมากขึ้น ได้รู้ว่าคนอื่นคิดอะไรที่เราไม่คิด เปิดโลกให้กว้างขึ้น ไม่ได้ดูเพราะเหมือนตัวเอง ไม่เห็นเรื่องไหนเหมือนตัวเองเลย ยังไม่เคยเป็นนางเอกหนัง อยากเป็นเหมือนกัน (หัวเราะ)
เรื่องที่ชอบนึกออกอีกไหม?
ไม่รู้สิมีเยอะ La La Land ปีนี้ก็ชอบนะ ชอบมาก ดูได้อีกหลายหน ชอบจังหวะในเรื่อง ชอบมาก ลงตัว และชอบตอนจบมาก ถ้าไม่จบอย่างนี้เรื่องนี้ก็จะไม่มีค่าเท่าไหร่ จบเก่ง ไม่งั้นก็เป็นเรื่องโรแมนติกคอเมดีธรรมดา พระเอกนางเอกได้กันสบายใจ ไม่ได้ทรมานหัวใจอะไร แต่นี่คือชีวิต ชีวิตจริงก็เป็นอย่างนี้ โรแมนติกคอเมดีที่เราดูทุกเรื่องจะเดาได้ แต่นี่มีอะไรที่ทำให้เรารู้สึก …เฮ้อ ดี
ความจริงเรื่องที่ชอบมีเยอะมากเลย แต่นึกถึงหนังปีนี้ Arrival ก็ชอบ วันนั้นดูจบซื้อหนังสือมาอ่าน เดี๋ยวนี้อ่านในKindle (เครื่องอ่านอีบุ๊ก) 4 ทุ่มกลับบ้านอยากรู้ว่าเรื่องสั้น Arrival เป็นยังไงก็กดซื้อมาอ่านเลย ไม่ค่อยเหมือนกันแต่โอเค สมัยก่อนดูหนังแล้วคิดว่าอยากซื้อหนังสือเรื่องนี้มาอ่านจังเลย รอไปเถอะ กว่าจะได้ไปร้านหนังสือก็ลืมแล้ว หาไม่เจอบ้าง พลาดไปเยอะ ตอนหลังมี Kindle ชอบมาก
Arrival ภาพดูเป็นหนังเอเลี่ยนแต่ไม่ใช่หนังเอเลี่ยน ดูแล้วยังงงอยู่…ถ้าเรารู้อนาคตจะเป็นยังไง อย่ารู้อนาคตเลย ถ้ารู้แล้วทำให้ไม่ทำอะไรแล้วทิ้งไปหมด Arrival ไม่ใช่หนังเอเลี่ยนเลย แต่เดายากนะ ความที่ย้อนเวลากลับไปมา แต่จำเป็นต้องเป็นอย่างนั้นเพราะเป็นหัวใจของเรื่องที่ว่า เวลาไม่ได้เป็นเส้นตรง ท้าทายสมองดี ถ้าถามว่าชอบอะไรแบบนี้ไหม…ชอบนะ ท้าทายสมองดี ไม่ชอบเรื่องอะไรที่ง่ายมาก ดูจบไม่ต้องตีความ กลัวสมองเสื่อม
ถ้าถามถึงนักแสดงมีคนไหนที่ชื่นชอบการแสดง?
เมอรีล สตรีป สิคะ ดูทีไรก็ชอบทุกที เขาเป็นอย่างนี้เลยได้รับการเสนอชื่อ ได้รางวัลเยอะ แต่ไม่ใช่ว่าทุกคนที่ถูกแล้วเราจะชอบหมด
สำหรับเมอรีล สตรีป มีเรื่องไหนที่คิดว่าเป็นที่หนึ่ง?
Sophie’s choice (ปี1982) ดีมาก แรกๆเขาเล่นบทดราม่าค่อนข้างซีเรียสหนัก อย่าง Kramer vs. Kramer (ปี1979) ที่ได้รางวัลนั่นก็ค่อนข้างซีเรียส แต่พอตอนหลังเมอรีล สตรีปมาเล่นบทตลก ได้จริงๆ ได้ทุกแบบ เป็นนักแสดงที่น่านับถือมากในเรื่องการตีบท เรื่องวินัย เวลาเล่นเขาเล่นทั้งตัว ความเคลื่อนไหวนิดเดียวของเขาเรารู้ได้ว่าเขาคิดยังไง บางคนเล่นเป็นท่อนไม้
นิดเดียวเล็กๆน้อยๆ ประเภทยกมือขึ้นนิดนึง รู้เลยว่าเธอไม่ได้ยกมือขึ้นเฉยๆ มันสะท้อนให้เห็นอารมณ์ข้างใน เวลาที่เดินไปดูที่หน้าต่าง ยกมือขึ้นนิดนึง (กลั้นหายใจตาม) น้อยแต่มาก…ชอบ
นักแสดงสาวๆ ที่เข้าตาตอนนี้มีไหม?
หลายคนนะ แต่นึกไม่ออกค่ะ (หัวเราะ)
ส่วนคนที่สนใจนิยายเรื่อง พิพิธภัณฑ์แห่งความไร้เดียงสา ในวันเสาร์ที่ 1 เมษายน เวลา 13.00-17.00 น. ที่ห้องบอร์ดรูม 3 งานสัปดาห์หนังสือแห่งชาติ ครั้งที่ 45 ศูนย์การประชุมแห่งชาติสิริกิติ์ จัดเสวนา “พิพิธภัณฑ์ความรักและตุรกีที่ไม่ใช่ตะวันตก ของ ออร์ฮาน ปามุก นักเขียนรางวัลโนเบล” วิทยากรโดย รศ.นพมาส แววหงส์, ผศ.ดร.คารินา โชติรวี และ ดร.ธนาวิ โชติประดิษฐ ดำเนินรายการโดย อาทิตย์ ศรีจันทร์
