เชียงรายผนึกกำลัง 3 จังหวัดภาคเหนือ ขับเคลื่อนงานวิจัย PM2.5 ใช้นวัตกรรมแก้ปัญหาฝุ่นควัน ตั้งเป้าลดจุดความร้อนและผลกระทบต่อสุขภาพอย่างเป็นรูปธรรม
เมื่อวันที่ 10 พฤศจิกายน นายชูชีพ พงษ์ไชย ผู้ว่าราชการจังหวัดเชียงราย กล่าวต้อนรับในพิธีเปิดการประชุมเชิงปฏิบัติการชี้แจงแผนติดตามและขับเคลื่อนการบูรณาการงานวิจัย PM2.5 จังหวัดเชียงราย ลำปาง และพะเยา โดยมี ดร.วิภารัตน์ ดีอ่อง ผู้อำนวยการสำนักงานการวิจัยแห่งชาติ เป็นประธานในพิธี พร้อมด้วยนายประเสริฐ จิตต์พลีชีพ รองผู้ว่าราชการจังหวัดเชียงราย เข้าร่วม ณ ห้องต้นไทร โรงแรมคงการ์เด้นวิวรีสอร์ท อำเภอเมืองเชียงราย จังหวัดเชียงราย
การประชุมครั้งนี้จัดขึ้นภายใต้แผนงานประเทศไทยปลอดภัยจาก PM2.5 (เป้าหมาย 8 จังหวัดภาคเหนือตอนบน) ของสำนักงานการวิจัยแห่งชาติ (วช.) ร่วมกับหน่วยงานและเครือข่ายนักวิจัยที่เกี่ยวข้อง โดยเป็นการประชุมกลุ่มจังหวัดครั้งที่ 2 ต่อจากการประชุมกลุ่มจังหวัดน่านและแพร่ เมื่อวันที่ 24 กันยายน 2569 ที่ผ่านมา
สำหรับการประชุมในครั้งนี้ มีเป้าหมายเพื่อให้นักวิจัยและหน่วยงานที่เกี่ยวข้องร่วมรับฟังแผนปฏิบัติการ PM2.5 จากผู้แทนทั้ง 3 จังหวัด พร้อมแลกเปลี่ยนข้อมูล ปัญหาและอุปสรรค เพื่อนำไปสู่การเชื่อมโยงงานวิจัยและนวัตกรรมสู่การปฏิบัติในระดับพื้นที่ ผ่านกรอบแนวทางการดำเนินงาน เพื่อกำหนดเป้าหมายและยุทธศาสตร์การทำงานร่วมกัน
ทั้งนี้ ได้กำหนดเป้าหมายสำคัญในการแก้ไขปัญหาฝุ่น PM2.5 ในพื้นที่ภาคเหนือตอนบน 8 จังหวัด ประกอบด้วย 1.ลดจุดความร้อน (Hotspot) จากแหล่งกำเนิดฝุ่น PM2.5 จากการเผาในที่โล่งที่ไม่ได้รับอนุญาต ให้ไม่เกิน 5,000 จุดต่อปี ในพื้นที่ 8 จังหวัดภาคเหนือตอนบน
2.ลดจำนวนวันที่ค่าฝุ่น PM2.5 เกินมาตรฐาน โดยควบคุมค่าฝุ่น PM2.5 ที่เกินเกณฑ์มาตรฐาน 37.5 ไมโครกรัมต่อลูกบาศก์เมตร ให้เหลือไม่เกิน 50 วันต่อปี โดยคิดเป็นค่าเฉลี่ยของ 8 จังหวัดภาคเหนือตอนบน
3.ลดผลกระทบด้านสุขภาพ โดยควบคุมและลดจำนวนผู้ป่วยโรคปอดอุดกั้นเรื้อรัง รายใหม่ที่ต้องเข้ารับการรักษาเป็นผู้ป่วยใน ครั้งแรก ซึ่งมีสาเหตุหรือปัจจัยเสี่ยงจากการได้รับผลกระทบจากฝุ่น PM2.5 ให้มีจำนวนไม่เกิน 1,000 คนต่อปี
นอกจากนี้ ที่ประชุมยังมุ่งวางระบบติดตามความก้าวหน้ารายเดือนผ่าน Monitoring Plan และ Dashboard รวมถึงกำหนดแนวทางลดอุปสรรคในการดำเนินงานระหว่างภาคีเครือข่าย ทั้งภาครัฐ ภาคเอกชน และภาคประชาสังคม เพื่อให้การขับเคลื่อนงานวิจัยสามารถตอบโจทย์ปัญหาในพื้นที่ได้อย่างมีประสิทธิภาพ
สำหรับผลการดำเนินงานในปีงบประมาณ 2568 ภายใต้แผนงานเป้าหมายสำคัญตามยุทธศาสตร์ ววน. “ประเทศไทยปลอดภัยจาก PM2.5” มีโครงการวิจัยที่เกี่ยวข้องกว่า 47 โครงการ โดยโครงการของสำนักงานพัฒนาการวิจัยการเกษตร (สวก.) จำนวน 7 โครงการ มีความก้าวหน้าร้อยละ 98 และผลงานวิจัยที่นำไปใช้แก้ไขปัญหาในพื้นที่มีส่วนช่วยลดพื้นที่เผาไหม้ได้กว่า 557,000 ไร่ รวมถึงลดพื้นที่เผาทางการเกษตร
การประชุมครั้งนี้จึงเป็นอีกก้าวสำคัญของการบูรณาการความร่วมมือระหว่าง 3 จังหวัดเชียงราย ลำปาง และพะเยา ในการนำองค์ความรู้ด้านวิทยาศาสตร์ งานวิจัย และนวัตกรรม มาเชื่อมโยงกับการทำงานของหน่วยงานในพื้นที่ เพื่อร่วมกันลดปัญหาฝุ่น PM2.5 ลดผลกระทบต่อสุขภาพประชาชน และสร้างคุณภาพอากาศที่ดีอย่างยั่งยืน
