สสจ.นครพนม แจงผลสุ่มตรวจสุขภาพประชาชนกลุ่มเสี่ยง 159 ราย พบสารหนูในร่างกายเกินค่ามาตรฐาน 10 ราย ยังไม่สามารถระบุชนิด-แหล่งที่มาได้ชัดเจน ย้ำยังไม่มีหลักฐานยืนยันว่าเกี่ยวข้องกับแม่น้ำโขง เตรียมส่งทีมสอบสวนโรคลงพื้นที่ตรวจเชิงลึก คาดได้ข้อสรุปภายใน 2 สัปดาห์
เมื่อวันที่ 17 พฤศจิกายน นพ.ปรีดา วรหาร นายแพทย์สาธารณสุขจังหวัด (สสจ.) นครพนม เปิดเผยถึงกรณีการสุ่มตรวจสุขภาพประชาชนในพื้นที่เสี่ยงประมาณ 159 ราย ซึ่งพบผู้มีสารหนูในร่างกายเกินค่ามาตรฐานจำนวน 10 รายว่า ขณะนี้ยังไม่สามารถสรุปสาเหตุที่แน่ชัดได้ รวมถึงยังต้องตรวจสอบเพิ่มเติมว่าสารหนูที่ตรวจพบเป็นชนิดอนินทรีย์หรืออินทรีย์ เนื่องจากมีความแตกต่างกันในด้านแหล่งที่มาและความเสี่ยงต่อสุขภาพ
สำหรับแนวทางดำเนินการ สสจ.นครพนม ได้ประสานหน่วยงานที่เกี่ยวข้องลงพื้นที่สอบสวนเชิงลึกใน กลุ่มผู้ตรวจพบสารหนูทั้ง 10 ราย ซึ่งส่วนใหญ่อยู่ในพื้นที่ อ.เมือง เพื่อค้นหาปัจจัยเสี่ยงและแหล่งที่มาของสารหนู โดยแบ่งการตรวจสอบออกเป็นหลายด้าน ทั้งแหล่งน้ำดื่มและน้ำใช้ อาหารที่บริโภค ตลอดจนลักษณะการประกอบอาชีพและการสัมผัสสิ่งแวดล้อม
เบื้องต้นได้ประสานการประปาส่วนภูมิภาค ตรวจสอบคุณภาพน้ำประปา ซึ่งผลการตรวจอยู่ในเกณฑ์มาตรฐาน แต่ยังไม่ถือเป็นข้อยุติของการตรวจสอบแหล่งน้ำทั้งหมด เนื่องจากยังต้องตรวจสอบน้ำบาดาลและแหล่งน้ำที่ประชาชนใช้ภายในครัวเรือนเพิ่มเติม รวมถึงตรวจสอบอาหารบางประเภทที่อาจเป็นแหล่งสะสมสารหนู เช่น อาหารทะเล ตลอดจนพฤติกรรมการบริโภคและการสัมผัสสารจากการทำงาน
นพ.ปรีดากล่าวอีกว่า ช่วงวันที่ 24-26 พฤศจิกายน สำนักงานป้องกันควบคุมโรคที่ 8 จังหวัดอุดรธานี จะส่งทีมสนับสนุนทางวิชาการลงพื้นที่ร่วมสอบสวนโรค พร้อมเก็บตัวอย่างน้ำและอาหารจากแหล่งต่างๆ ไปตรวจวิเคราะห์อย่างละเอียด เพื่อหาความเชื่อมโยงและยืนยันแหล่งที่มาของสารหนู โดยคาดว่าจะมีข้อมูลที่ชัดเจนภายในประมาณ 2 สัปดาห์

ส่วนข้อกังวลว่าสารหนูอาจปนเปื้อนมาจากแม่น้ำโขงนั้น ขณะนี้ยังไม่มีหลักฐานเพียงพอที่จะยืนยันความเชื่อมโยงดังกล่าว จึงจำเป็นต้องตรวจสอบอย่างรอบด้านก่อนสรุปสาเหตุ พร้อมขอให้ประชาชนอย่าเพิ่งตื่นตระหนก แต่ควรติดตามข้อมูลจากหน่วยงานสาธารณสุขอย่างใกล้ชิด
นพ.สสจ.นครพนมให้คำแนะนำเกี่ยวกับการสังเกตอาการจากการได้รับสารหนู โดยระบุว่า ผู้ที่ตรวจพบสารหนูในร่างกายเกินเกณฑ์อาจไม่มีอาการผิดปกติแสดงออกมาเสมอไป แต่หากได้รับสารหนูในปริมาณมากภายในระยะเวลาสั้น อาจมีอาการคลื่นไส้ อาเจียน ปวดท้อง เวียนศีรษะ และกล้ามเนื้ออ่อนแรง หากมีอาการดังกล่าวควรรีบไปพบแพทย์ พร้อมแจ้งประวัติการสัมผัสสารที่สงสัย
ขณะที่การได้รับสารหนูต่อเนื่องเป็นเวลานาน อาจมีความผิดปกติที่ต้องเฝ้าระวัง เช่น ผิวหนังคล้ำหรือเกิดจุดด่างดำโดยไม่ทราบสาเหตุ อ่อนเพลีย กล้ามเนื้ออ่อนแรง หรือมีความผิดปกติของไต จึงแนะนำให้ประชาชนที่มีความเสี่ยงเข้ารับการตรวจวินิจฉัยเมื่อพบความผิดปกติ ไม่ควรประเมินอาการด้วยตนเอง
ด้านนายสุขสันต์ สินทา ผู้ช่วยนายแพทย์สาธารณสุขจังหวัดนครพนม เปิดเผยเพิ่มเติมว่า จากการตรวจสอบข้อมูล กลุ่มผู้ที่พบสารหนูทั้ง 10 ราย พบว่าส่วนใหญ่ประกอบอาชีพเกษตรกรรม และมีความเกี่ยวข้องกับการใช้น้ำจากแม่น้ำโขงในการรดพืชผัก จึงเป็นอีกหนึ่งประเด็นที่ต้องนำมาสอบสวนหาความเชื่อมโยง แต่ยังไม่สามารถระบุได้ว่าเป็นสาเหตุโดยตรง
ส่วนผลการตรวจวัดคุณภาพน้ำแม่น้ำโขงภายใต้โครงการตรวจสอบของกรมควบคุมมลพิษ เมื่อเดือนตุลาคมที่ผ่านมา พบว่าคุณภาพน้ำยังอยู่ในเกณฑ์ปกติ ขณะที่ผลการตรวจวัดรอบเดือนพฤศจิกายนยังอยู่ระหว่างรอผลอย่างเป็นทางการ

ขณะที่บรรยากาศในกลุ่มเกษตรกรริมแม่น้ำโขงเริ่มมีความกังวล โดยนายชาญชัย อายุ 61 ปี เกษตรกรบ้านท่าค้อ ต.ท่าค้อ อ.เมือง ซึ่งทำการเกษตรปลูกพืชผักหลายชนิด ทั้งหอมแบ่ง มะเขือเปราะ มะเขือเทศ ข้าวโพด ฟักทอง และกะหล่ำปลี บนพื้นที่ประมาณ 6 ไร่ เปิดเผยว่า ที่ผ่านมาใช้น้ำจากแม่น้ำโขงสูบรดพืชผักเป็นประจำ โดยเฉพาะแปลงกะหล่ำปลีที่ต้องรดน้ำวันเว้นวัน เพื่อรักษาความชุ่มชื้นของดิน คาดว่าจะเริ่มเก็บเกี่ยวผลผลิตรุ่นแรกได้ประมาณวันที่ 20 ธันวาคม
เมื่อมีกระแสข่าวเรื่องสารหนูในแม่น้ำโขง ช่วงแรกยอมรับว่ารู้สึกตกใจ ไม่กล้าสูบน้ำมารดผัก และงดรับประทานปลาแม่น้ำโขงไปช่วงหนึ่ง แต่หลังทราบข้อมูลผลตรวจคุณภาพน้ำบางรอบที่ยังอยู่ในเกณฑ์ปกติ จึงคลายความกังวลลง พร้อมยืนยันว่าต้องการให้หน่วยงานที่เกี่ยวข้องตรวจสอบอย่างละเอียด เพื่อสร้างความมั่นใจแก่เกษตรกรและผู้บริโภค ทั้งนี้ ผลการตรวจสอบพืชผักในพื้นที่ยังต้องรอข้อมูลยืนยันจากหน่วยงานที่รับผิดชอบ
นายไพรจิตร อายุ 65 ปี ชาวประมงในพื้นที่ ซึ่งประกอบอาชีพหาปลาในแม่น้ำโขงมานานกว่า 20-30 ปี เปิดเผยว่า ขณะนี้กลุ่มประมงกำลังได้รับผลกระทบจากยอดขายปลาที่ลดลงอย่างหนัก หลังเกิดกระแสความกังวลเกี่ยวกับสารปนเปื้อนและความปลอดภัยของปลาแม่น้ำโขง ประกอบกับช่วงที่ผ่านมาแม่น้ำโขงมีสีแดงผิดปกติ ซึ่งชาวบ้านคาดว่าอาจเกี่ยวข้องกับมวลน้ำและปริมาณฝนจากพื้นที่ตอนเหนือ
สถานการณ์ดังกล่าวส่งผลให้แม่ค้าและผู้บริโภคในตลาด โดยเฉพาะย่านเมืองเก่า เริ่มลังเลที่จะซื้อปลาแม่น้ำโขง ทำให้การค้าขายซบเซาลงอย่างรวดเร็วในช่วง 4-5 วันที่ผ่านมา ปัจจุบันจากกลุ่มเรือหาปลาที่มีอยู่ประมาณ 30 ลำ เหลือเรือที่ออกหาปลาเพียง 1-2 ลำ เนื่องจากไม่คุ้มกับต้นทุนค่าน้ำมัน แม้จะจับปลาได้ก็ไม่มั่นใจว่าจะมีผู้รับซื้อ

นายไพรจิตรระบุว่า สถานการณ์ครั้งนี้สร้างความเดือดร้อนให้ชาวประมงไม่ต่างจากช่วงการระบาดของโรคโควิด-19 ที่ผู้บริโภคไม่กล้ารับประทานอาหารจากแม่น้ำโขง จึงอยากให้หน่วยงานภาครัฐเร่งตรวจสอบและเปิดเผยผลอย่างชัดเจน เพื่อสร้างความเชื่อมั่นให้กับประชาชนและช่วยให้ชาวประมงกลับมาประกอบอาชีพได้ตามปกติ
ทั้งนี้ ประเด็นสารหนูในจังหวัดนครพนมยังอยู่ระหว่างการสอบสวนหาข้อเท็จจริง โดยเฉพาะการตรวจหาชนิดของสารหนูและแหล่งที่มาที่แท้จริง จึงต้องรอผลตรวจตัวอย่างน้ำ อาหาร และสิ่งแวดล้อมเพิ่มเติม ก่อนสรุปว่ามีความเกี่ยวข้องกับแม่น้ำโขงหรือไม่ ท่ามกลางความคาดหวังของประชาชน เกษตรกร และชาวประมง ที่ต้องการคำตอบทางวิทยาศาสตร์เพื่อยืนยันความปลอดภัยและลดผลกระทบต่อเศรษฐกิจริมฝั่งโขง



