คอลัมน์ การเมืองวัฒนธรรม
เกษียร เตชะพีระ
- ศัพท์สามคำในปีขวาสุดโต่ง : การอพยพออก (1)
- ศัพท์สามคำในปีขวาสุดโต่ง : การอพยพออก (2)
- อ่านบทความทั้งหมดของเกษียร เตชะพีระ คลิกที่นี่
ถึงแม้ประธานาธิบดีทรัมป์แห่งอเมริกาจะกลายเป็นปากเสียงตัวแทนนโยบายการอพยพออกโดดเด่นที่สุดในระดับโลก แต่กระนั้น เราก็พึงระลึกว่าแนวคิดการอพยพออกนั้นถือกำเนิดขึ้นในยุโรปต่างหาก!
ในเยอรมนี นโยบายการอพยพออกเข้าสู่เวทีการเมืองผ่านพรรค AfD (Alternative für Deutschland หรือทางเลือกสำหรับเยอรมนี) ก่อนจะคลี่คลายขยายตัวทิ้งรอยทางให้ตามแกะได้ในกลุ่มขวาจัดของประเทศยุโรปอื่นๆ
บยอน ฮอคเคอ หัวหน้าพรรค AfD สาขารัฐทูรินเจีย ผู้ขึ้นชื่ออื้อฉาวว่ามีจุดยืนใกล้เคียงพวกนาซีแต่ก่อน ได้ตีพิมพ์หนังสือออกมาเล่มหนึ่งเมื่อปี 2018 ซึ่งเสนอโครงการ “อพยพออก” ครั้งใหญ่จากเยอรมนี โดยหลีกเลี่ยงไม่เอ่ยถึงความทารุณโหดร้ายที่มิอาจหลีกเลี่ยงได้ในการดำเนินโครงการดังกล่าว แน่นอนว่า ในทัศนะของฮอคเคอ แม้บางขั้นตอนของการอพยพออกอาจจะไม่น่าสบใจอยู่บ้าง แต่กระบวนการนี้ก็จำเป็นอย่างขาดเสียมิได้ เพื่อสงวนรักษาไว้ซึ่งประชาชนชาวเยอรมันที่แท้จริง อันจะช่วยเปิดขั้นตอนใหม่ในประวัติศาสตร์ชาติเยอรมันขึ้นมา
และก็ในรัฐทูรินเจียนี้เองที่เราได้ประสบพบเห็นโปสเตอร์รณรงค์หาเสียงของพรรค AfD ในการเลือกตั้งปี 2024 ซึ่งมีรูปเครื่องบินพาณิชย์พร้อมข้อความว่า “หน้าร้อน, แสงแดด, อพยพออก”
ต้นปีเดียวกันนั้น สำนักข่าวสืบสวนสอบสวนไม่แสวงกำไรของเยอรมัน Correctiv ได้ตีพิมพ์รายงานข่าวการ ประชุม ณ เมืองพ็อทซ์ดัมเมื่อเดือนพฤศจิกายน 2023 ระหว่างผู้รับผิดชอบระดับสูงของพรรค AfD 8 คนกับเหล่าสมาชิกของพรรคสหภาพประชาธิปไตยคริสเตียนเยอรมนี, นักธุรกิจผู้ทรงอิทธิพล, และพวกหัวรุนแรงสุดโต่งอื่นๆ จากขบวนการเน้นเอกลักษณ์ อาทิ มาร์ติน เซลเนอร์ นักเคลื่อนไหวขวาจัดชาวออสเตรีย ผู้เขียนหนังสือเกี่ยวกับการอพยพออก ที่ประชุมได้ร่วมกันจัดวางรายละเอียดแผนการปกปิดที่จะนำไปสู่การเนรเทศผู้อพยพกับ “ผู้ไม่เหมาะสม” ออกจากเยอรมนีขนานใหญ่ โดยใช้เวลาดำเนินแผนการต่อกันหลายทศวรรษ (https://correctiv.org/en/latest-stories/2024/01/15/secret-plan-against-germany/)
อีกทั้งเดือนมกราคมปี 2024 ถัดมา พรรค AfD ยังได้เที่ยวแจกจ่ายตั๋วเครื่องบินเก๊ไปให้กับ “ผู้อพยพผิดกฎหมาย” ในเมืองคาร์ลส์รูเออ พร้อมกันนั้นก็บรรจุแนวคิดการอพยพออกไว้ในหลักนโยบายหาเสียงเลือกตั้งของพรรคด้วย (https://www.dw.com/en/german-police-investigate-afd-mock-plane-ticket-campaign/a-71302261)
จะเห็นได้ว่า นี่เป็นย่างก้าวใหม่เพื่อบุกเบิกกรุยทางแก่การทำให้แนวคิดการอพยพออกกลายเป็นเรื่องปกติสำหรับชาติเยอรมนีและผสมกลืนกลายมันเข้ามาในสังคม!
มาตรการรณรงค์ที่ดูก่อกวนหน่อมแน้มเหล่านี้อาจมีนัยก้าวร้าวรุนแรงแฝงอยู่ด้วยได้ ดังปรากฏว่า มาร์ติน เซลเนอร์ มีจดหมายสื่อสารติดต่ออย่างต่อเนื่องและส่งเงินไปให้กับเบรนตัน ทาร์แรนต์ ผู้ก่อการร้ายชาวออสเตรเลีย ที่ถือคติผิวขาวต้องเป็นใหญ่ในแผ่นดิน ทาร์แรนต์นี่เองที่เขียนคำประกาศ “การแทนที่ครั้งยิ่งใหญ่ : สู่สังคมใหม่” (DOI:10.13140/RG.2.2.20760.83208) ก่อนลงมือปฏิบัติการกราดยิงสังหารหมู่ชาวมุสลิมที่มัสยิดสองแห่ง ณ เมืองไครสต์เชิร์ช ประเทศนิวซีแลนด์ จนมีผู้เสียชีวิตทั้งสิ้น 51 คนเมื่อเดือนมีนาคม ปี 2019 (https://db.sac.or.th/clipping/en/news?keyword=ยิงถล่มมัสยิด)
ปี 2025 ที่ผ่านมา ศัพท์คำว่า “การอพยพออก” แพร่กระจายไปในนานาประเทศยุโรปตะวันตกอย่างรวดเร็วเป็นพิเศษ
ไม่กี่วันหลังการจัดประชุมสุดยอดเรื่องการอพยพออกในอิตาลีเมื่อเดือนพฤษภาคม ศกก่อน (https://www.infomigrants.net/en/post/64660/farright-activists-call-for-remigration-at-controversial-european-summit) เยาวชนสังกัดองค์การ Falange ในสเปนได้จัดเดินขบวนแสดงกำลังภายใต้คำขวัญ “อพยพออก” โดยมีกลุ่มนีโอฟาสซิสต์ต่างๆ เข้าร่วมเช่นกลุ่ม Nucleo Nacional เป็นต้น (https://www.shutterstock.com/image-photo/madrid-spain-may-23-2025-peaceful-2637043627?dd_referrer=https%3A%2F%2Fwww.google.com%2F)
พรรค Vox แนวอนุรักษนิยม-ประชานิยมขวาจัดในสเปนก็ได้จัดเคลื่อนไหวรณรงค์ “อพยพออก” คล้ายกับที่พรรค AfD ทำในเยอรมนี โรชีโอ เดอ เมียร์ เมนเดส สมาชิกสภาผู้แทนราษฎรของพรรค Vox ได้แถลงเห็นด้วยกับนโยบายขับไสผู้อพยพ 8 ล้านคนพร้อมลูกหลานให้ “อพยพออก” จากสเปนอย่างเปิดเผย (https://www.hungarianconservative.com/articles/interview/generation-remigration-deportation-vox-spain-rocio-de-meer-mendez/)
ส่วนในอิตาลี พวกขวาจัดก็เริ่มใช้แนวคิดเดียวกันนี้อย่างโจ่งแจ้ง โดยมัตเตโอ ซัลวีนี เลขาธิการพรรคประชานิยมปีกขวา Lega และรองนายกรัฐมนตรี ได้ออกมาเป็นโต้โผเรียกประชุมสุดยอดผู้สนับสนุนนโยบายการอพยพออก ณ เมืองมิลาน ในเดือนเมษายน ศกนี้
ที่โปรตุเกส พรรคอนุรักษนิยม-ประชานิยมปีกขวา Chega ภายใต้การนำของอันเดร เวนตูรา ได้เสนอให้รับเอา “โครงการอพยพออกแห่งชาติ” และจัดตั้งกองกำลังตำรวจทำนองเดียวกับ ICE ของสหรัฐอเมริกาไว้ในร่างงบประมาณแผ่นดินปี 2026 ด้วย
สำหรับออสเตรีย แฮร์เบิร์ต คิกเคอล์ ผู้นำตัวจริงของพรรคเสรีภาพแห่งออสเตรีย (FP?) ได้ใช้แนวคิดอพยพออกนี้มานานแล้ว กระทั่งถึงแก่เสนอให้แต่งตั้งตำแหน่งกรรมาธิการยุโรปด้านการอพยพออกขึ้นตั้งแต่เมื่อปี 2024 (https://www.euractiv.com/news/austria-far-right-calls-for-eu-remigration-commissioner/)
ข้อมูลข้างต้นบ่งชี้ว่า สำหรับฝ่ายขวาจัดทั่วโลก “การอพยพออก” ทำหน้าที่เหมือนสารพัดนึกโอสถที่รักษาเยียวยาได้เบ็ดเสร็จทุกอาการโรค ทุกปัญหา ทุกภัยคุกคามซึ่งรุมเร้าอารยธรรมตะวันตกอยู่
อนุมานได้ว่า การเคลื่อนไหวของพวกขวาจัดสากลมีส่วนมาจากเครือข่ายสายสัมพันธ์ระหว่างประเทศด้วย ทำให้สามารถถ่ายทอดส่งต่อแบบอย่างหนุนช่วยทางอุดมการณ์และการจัดตั้งถึงกันได้ ด้วยการติดต่อสื่อสารเยี่ยงนี้เองที่ “การอพยพออก” ได้กลายมาเป็นแนวนโยบายทางออกขั้นมูลฐานสำหรับฝ่ายขวาจัดโดยรวมต่อสารพันปัญหา ที่พวกเขาได้เพียรพยายามปลุกปั้นและเผยแพร่ให้สาธารณชนเห็นพ้องมานานหลายปี
ในสภาพที่ฝ่ายขวาจัดเพียรท่องบ่นเทศนามนตร์คาถา “การอพยพออก” ซ้ำซากมาช้านาน ว่าการอพยพเชื่อม โยงกับปัญหาความไม่มั่นคง กับภัยคุกคามทางชาติพันธุ์และวัฒนธรรม ฯลฯ บัดนี้วาทกรรมดังกล่าวได้แทรกซึมเข้าไปในแวดวงการเมืองและสถาบันต่างๆ จนถึงจุดที่สามารถนำเสนอมันเป็นทางออกในระเบียบวาระสาธารณะได้แล้ว
อันเท่ากับเป็นการทำให้ความรุนแรงเชิงสังคมและการเมืองของการเที่ยวกวาดจับขับไล่คนเป็นแสนๆ ออกนอกประเทศกลายเป็นเรื่องปกติธรรมดาและเป็นแบบแผนสถาบันแห่งชาติและนานาชาติไป
(ท่านผู้อ่านที่สนใจดูรายละเอียดการคลี่คลายขยายตัวของแนวคิดการอพยพออกจากชายขอบสู่กระแสหลักเพิ่มเติมได้ในงานวิจัยล่าสุดของ Center for the Studies of Organized Hate เรื่อง “Remigration: The Rise of a Fringe Idea into the Political Mainstream”, 20 January 2026, https://www.csohate.org/2026/01/20/remigration/)
