ห้วงแห่งการแต่งตั้งโยกย้ายข้าราชการระดับสูงในส่วนของข้าราชการพลเรือน ผู้ที่ได้รับตำแหน่งสูงสุดของกระทรวงคือปลัดกระทรวง มีการแต่งตั้งออกมาเรียบร้อยแล้ว ให้ดำรงตำแหน่งตั้งแต่วันที่ 1 ตุลาคม 2560 เป็นต้นไป ซึ่งเป็นวันแรกของปีงบประมาณข้าราชการในการดำรงตำแหน่ง
ผลปรากฏว่ามีตำแหน่งปลัดกระทรวงที่ “ข้ามห้วย” 2 คน เป็นปลัดกระทรวงจาก “คนใน” 2 คน
การแต่งตั้งข้าราชการระดับสูงให้ “ข้ามห้วย” รับตำแหน่งปลัดกระทรวงมีมาหลายครั้งแล้ว โดยเฉพาะที่แตกตัวออกจากกระทรวงเดิมมาตั้งกระทรวงใหม่
กระทรวงที่แยกออกมาจากกระทรวงเดิม คือ กระทรวงการพัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษย์ กับกระทรวงแรงงาน ที่แยกตัวออกมาจากกระทรวงมหาดไทย
เมื่อเป็นกระทรวงที่แยกตัวออกมาจากกระทรวงใหญ่ ระยะแรกต้องมีข้าราชการระดับสูงติดตามมาเป็นใหญ่ เพื่อให้งานและนโยบายแต่เดิมเดินหน้าต่อไป
ขณะที่เวลาผ่านไปนับสิบปี ข้าราชการสังกัดกระทรวงที่แยกตัวเองออกมาย่อมเติบโตในกระทรวงที่ตัวเองเป็นลูกหม้อ ซึ่งเป็นธรรมดาอยู่เองที่ “ลูกหม้อ” ต้องการเติบโตในกระทรวงนั้นให้สูงสุดเท่าที่จะเป็นได้
เมื่อก่อนมีกำหนดกฎเกณฑ์ไม่ให้มีการโยกย้ายข้าราชการระดับสูงข้ามกระทรวง ต่อมาออกกฎเกณฑ์ให้ย้ายข้ามกระทรวงได้ ขณะที่กำหนดอำนาจรัฐมนตรีไม่ให้ย้ายปลัดกระทรวง และห้ามรัฐมนตรีย้ายตำแหน่งตั้งแต่รองอธิบดีขึ้นไป และอะไรอื่นอีกหลายประการเพื่อป้องกันไม่ให้นักการเมืองลงไป “ล้วงลูก” ย้ายบรรดาข้าราชการระดับล่าง หรือพวกพ้องของตัวเอง
ในที่สุด กฎเกณฑ์เหล่านั้นก็ถูกละเลยเพิกเฉย กระทั่งวันนี้รัฐมนตรีอาจโยกย้ายปลัดกระทรวงได้
ก่อนมีการโยกย้ายแต่งตั้งปลัดกระทรวงที่มีการเกษียณในวันที่ 30 กันยายนนี้ เสียงเรียกร้องจากบางกระทรวงขอให้แต่งตั้ง “คนใน” เป็นปลัดกระทรวง
โดยตั้งความไว้ว่าจะได้คนดีมีธรรมาภิบาล
ปรากฏว่า เมื่อชื่อปลัดกระทรวงคนหนึ่งออกมา มีเสียงร้อง “ยี้” จากข้าราชการกระทรวงนั้นดังขึ้นมาทันที และรู้สึกผิดหวังมาก
มีข้อกล่าวหาออกมามากมายหลายเรื่อง ไม่ว่าเรื่องถูกกล่าวหาว่าขาดคุณธรรม มีความประพฤติไม่เหมาะสมจากหลายข้อกล่าวหาในอดีต เช่น มีการแต่งตั้งข้าราชการในสังกัดไม่ใช้หลักความสามารถ หรือหลักอาวุโส บางตำแหน่งแต่งตั้งให้พวกพ้องไปดำรงตำแหน่ง มีการร้องเรียนจากหลายหน่วยงาน แต่เรื่องเงียบ
ทั้งยังมีพฤติกรรมส่อไปในทางทุจริต เรื่องการจัดซื้อจัดจ้าง ผิดสภาพจากความเป็นจริง เห็นว่าสำนักงานตรวจเงินแผ่นดินเข้าไปตรวจสอบ ตามที่มีผู้เรียกร้อง และเป็นเรื่องที่เกิดขึ้นในหลายแห่ง
ที่ค่อนข้างเป็นเรื่องส่วนตัว แต่หากเป็นเรื่องขึ้นมาต้องนับว่าผิดวินัย คือเรื่องความสัมพันธ์เชิงชู้สาว
ประเภทสมภารกินไก่วัด
อีกทั้งจะมีการตั้งที่ปรึกษาเป็นอดีตข้าราชการกระทรวงที่เกี่ยวข้องกับข่าวกินหัวคิวจากแรงงาน
ทั้งหลายทั้งปวง กลับมีเสียงว่า ต้องการคนใน แต่ไม่ต้องการขอนไม้ เมื่อมีการส่งขอนไม้จากคนนอกเข้ามาบ่อยครั้ง คราวนี้จึงส่งคนในเข้ามาตามเสียงเรียกร้อง บ๊ะ! กลับเป็นนกกระยางไปฉิบ
ระบบราชการไทยมีเรื่องให้ต้องทบทวนกันเป็นประจำ ให้แต่งตั้งโยกย้ายข้าราชการระดับสูงจากคนใน กลับไม่เป็นที่ต้องการของคนในเอง แต่งตั้งคนนอกมาทำงานกลับกลายเป็นคนในหมดโอกาสเติบโต
ตำแหน่งปลัดกระทรวงเป็นตำแหน่งชี้เป็นชี้ตาย แต่งตั้งไปแล้ว คงยากที่จะปรับเปลี่ยน จนกว่าจะมีการสอบสวนเรื่องคดีที่ได้รับการร้องเรียนจบสิ้น พอดีเกษียณราชการไปก่อน
ขณะที่ยังมีตำแหน่งอธิบดีอีกหลายคนที่ยังไม่มีการแต่งตั้ง หากปลัดกระทรวงรู้ว่าคนไหนมีโอกาสขึ้นเป็นอธิบดีไม่ค่อยลงรอยกับตัวเอง การจะเสนอแต่งตั้งอธิบดีหรือตำแหน่งที่สูงอย่างนั้นคงยากอีกนั่นแหละ โยม
เรืองชัย ทรัพย์นิรันดร์
