ดาต้าเซ็นเตอร์ – กรณีการเกิดขึ้นของ “ดาต้าเซ็นเตอร์” ขนาดใหญ่หลายแห่งในพื้นที่ชุมชนในกรุงเทพฯ จนทำให้ประชาชนเกิดข้อกังวลในเรื่องผลกระทบด้านสิ่งแวดล้อม ในช่วง 2 เดือนที่ผ่านมา
นำไปสู่การออกมาสั่งการของนายกฯอนุทิน ชาญวีรกูล ให้ปูพรมตรวจสอบทั่วประเทศ พร้อมตั้งคณะกรรมการนโยบายการประกอบกิจการดาต้าเซ็นเตอร์ หรือ “บอร์ดดาต้าเซ็นเตอร์” มี เอกนิติ นิติทัณฑ์ประภาศ รองนายกรัฐมนตรีและ รมว.คลัง เป็นประธาน เพื่อจัดระเบียบและวางหลักเกณฑ์ควบคุมกำกับดูแล
ล่าสุดในการประชุมคณะรัฐมนตรี (ครม.) 10 พฤศจิกายนที่ผ่านมา มีมติเห็นชอบตามที่คณะกรรมการดังกล่าว เสนอ “นโยบายการกำกับกิจการดาต้าเซ็นเตอร์” เพื่อยกระดับการกำกับดูแลกิจการดาต้าเซ็นเตอร์ของประเทศให้มีประสิทธิภาพและเกิดประโยชน์สูงสุด
สาระสำคัญของนโยบาย มีการให้คำนิยาม “ดาต้าเซ็นเตอร์” ว่าหมายถึง อาคาร สถานที่ หรือสิ่งปลูกสร้างที่มีและใช้อุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์ในการให้บริการที่เกี่ยวข้องกับการรวบรวม เก็บ ประมวลผล รับฝาก
หรือรับส่งข้อมูลโดยวิธีการทางอิเล็กทรอนิกส์ทั้งที่ใช้ภายในกิจการของตนเองหรือบริษัทในเครือ
รวมถึงบุคคลอื่นที่มิใช่บริษัทในเครือที่มีขนาดการใช้กำลังไฟฟ้ารวมเท่ากับหรือมากกว่า 0.5 เมกะวัตต์ขึ้นไป
โดยแบ่งกลุ่มดาต้าเซ็นเตอร์ออกเป็น 7 ระดับตามขนาดการใช้ไฟฟ้า ระดับที่ 1 ใช้ไฟฟ้าตั้งแต่ 0 ถึงต่ำกว่า 0.5 เมกะวัตต์ ระดับที่ 2 ใช้ไฟฟ้าตั้งแต่ 0.5 เมกะวัตต์ ถึงต่ำกว่า 5 เมกะวัตต์
ระดับที่ 3 ใช้ไฟฟ้าตั้งแต่ 5 เมกะวัตต์ ถึงต่ำกว่า 10 เมกะวัตต์ ระดับที่ 4 ใช้ไฟฟ้าตั้งแต่ 10 เมกะวัตต์ ถึงต่ำกว่า 20 เมกะวัตต์
ระดับที่ 5 ใช้ไฟฟ้าตั้งแต่ 20 เมกะวัตต์ ถึงต่ำกว่า 50 เมกะวัตต์ ระดับที่ 6 ใช้ไฟฟ้าตั้งแต่ 50 เมกะวัตต์ ถึงต่ำกว่า 200 เมกะวัตต์ และระดับที่ 7 ใช้ไฟฟ้าตั้งแต่ 200 เมกะวัตต์ขึ้นไป
นอกจากนี้ยังกำหนดให้ดาต้าเซ็นเตอร์ระดับ 2-4 สามารถตั้งอยู่ในพื้นที่สีเขตพาณิชยกรรมได้โดยไม่ต้องทำรายงานผล กระทบด้านสิ่งแวดล้อม (EIA)
แต่ต้องปฏิบัติตามหลักเกณฑ์ ประกอบกิจการด้านสิ่งแวดล้อม การควบคุมเสียงและอุณหภูมิ รวมทั้งประสิทธิภาพการใช้น้ำและไฟฟ้า
ส่วนดาต้าเซ็นเตอร์ ระดับ 5-7 กำหนดให้ตั้งอยู่ในพื้นที่อุตสาหกรรมเท่านั้น
สำหรับแนวทางกำกับดูแลจะมีการจัดทำฐานข้อมูลที่ชัดเจนและโปร่งใส โดยกระทรวงดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคม (ดีอี) จัดทำ Data Center Dashboard เพื่อให้ทราบจำนวนโครงการและที่ตั้งทั่วประเทศ
กำหนดมาตรฐานขั้นต่ำ (Code of Practice : CoP) ครอบคลุมด้านสิ่งแวดล้อม สังคม การใช้ไฟฟ้า น้ำ เสียง อุณหภูมิ และผังเมือง
โดยโครงการที่ลงทุนไปแล้วและดำเนินการถูกต้องตามกฎหมาย สามารถเดินหน้าต่อได้ แต่ต้องปรับปรุงให้เป็นไปตามมาตรฐานใหม่ โดยเฉพาะด้านสิ่งแวดล้อม จะให้ระยะเวลาปรับตัว 1 ปี
ส่วนโครงการที่ยังอยู่ระหว่างดำเนินการจะมี One Stop Service (OSS) อำนวยความสะดวกและตรวจสอบความถูกต้องของใบอนุญาต
ในระยะยาวนั้นยังกำหนดให้จัดตั้งคณะกรรมการกลั่นกรอง ความเหมาะสมและความคุ้มค่า ตลอดจนการกำกับดูแลกิจการดาต้าเซ็นเตอร์แบบรวมศูนย์
แน่นอนว่าการที่ประเทศไทยวางนโยบาย หลักเกณฑ์กำกับดูแลกิจการดาต้าเซ็นเตอร์ ย่อมส่งผลดีต่อความเชื่อมั่นของนักลงทุนที่จะเข้ามา
ขณะเดียวกันจะช่วยสร้างความมั่นใจให้กับประชาชนว่าการลงทุนจะไม่ส่งผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อม ชุมชน และทรัพยากรของประเทศ
อย่างไรก็ดียังมีข้อกังวลว่า หลักเกณฑ์ดังกล่าวไม่ได้กำหนดให้มีการจัดทำรายงานประเมินผลกระทบสิ่งแวดล้อม EIA ซึ่งเป็นกลไกสำคัญที่เปิดโอกาสให้ประชาชนเข้ามามีส่วนร่วม
ถือเป็นอีกประเด็นสำคัญที่ไม่ควรมองข้าม
