นักวิชาการ ชี้ลดภาษีสรรพสามิตน้ำมัน B20 ช่วยได้เฉพาะกลุ่ม รถส่วนใหญ่เติมไม่ได้ ต้องรอเปลี่ยนรถใหม่ แนะรัฐลดภาษีน้ำมันทุกประเภท

เมื่อวันที่ 10 พฤศจิกายน นายพรายพล คุ้มทรัพย์ อดีตคณบดีคณะเศรษฐศาสตร์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ และนักวิชาการอิสระด้านพลังงาน เปิดเผยถึงกรณีรัฐบาลส่งเสริมการใช้น้ำมันแก๊สโซฮอล์ E20 และน้ำมันดีเซล B20 รวมถึงมาตรการปรับลดภาษีสรรพสามิตน้ำมัน B20 ลงประมาณ 10 บาทต่อลิตรจากน้ำมันดีเซลปกติ เพื่อจูงใจให้ประชาชนหันมาใช้เชื้อเพลิงชีวภาพ ลดต้นทุนภาคธุรกิจ และลดการนำเข้าน้ำมันจากต่างประเทศ ว่า มาตรการดังกล่าวสามารถช่วยลดภาระค่าใช้จ่ายให้เฉพาะผู้ใช้รถยนต์ที่รองรับน้ำมันทั้งสองประเภทได้ แต่ผลประโยชน์ยังจำกัดอยู่ในวงแคบ เนื่องจากรถยนต์ที่สามารถใช้น้ำมัน E20 และ B20 ได้ยังมีจำนวนไม่มากเมื่อเทียบกับรถยนต์ทั้งหมด

นายพรายพล กล่าวว่า ปัจจุบันปริมาณการใช้น้ำมัน E20 อยู่ที่ไม่ถึง 2 ล้านลิตรต่อวัน ขณะที่ปริมาณการใช้น้ำมันเบนซินทั้งหมดอยู่ที่ประมาณ 20-30 ล้านลิตรต่อวัน ตัวเลขนี้สะท้อนให้เห็นว่า E20 ยังมีสัดส่วนค่อนข้างน้อยเมื่อเทียบกับการใช้น้ำมันเบนซินโดยรวม ส่วน B20 แม้ไม่มีตัวเลขการใช้งานที่ชัดเจน แต่ประเมินว่ามีปริมาณการใช้ประมาณ 2-3 ล้านลิตรต่อวัน จากปริมาณการใช้น้ำมันดีเซลทั้งหมดประมาณ 60 ล้านลิตรต่อวัน ซึ่งยังเป็นสัดส่วนไม่ถึงครึ่งหนึ่งของการใช้ดีเซลทั้งหมด ทั้งนี้ การใช้น้ำมัน E20 และ B20 ยังมีข้อจำกัดด้านความเข้ากันได้กับเครื่องยนต์ เนื่องจากไม่ใช่รถยนต์ทุกประเภทที่จะสามารถเติมน้ำมัน E20 และ B20 ได้ ดังนั้น แม้รัฐบาลจะปรับลดภาษีและทำให้ราคาน้ำมัน B20 ถูกกว่าน้ำมันดีเซลทั่วไปประมาณ 10 บาทต่อลิตร ก็จะจูงใจได้เฉพาะกลุ่มผู้ใช้รถที่สามารถเติมน้ำมันชนิดนี้ได้เท่านั้น

“ก็หันมาใช้เฉพาะรถที่ใช้ได้ ซึ่งเป็นจำนวนไม่ถึงครึ่งหนึ่งของปริมาณการใช้ทั้งหมด เพราะฉะนั้นถ้าช่วย ก็คือช่วยรถที่ใช้น้ำมัน B20 ได้ เพราะไม่ใช่รถทั่วไปที่ใช้ได้”นายพรายพลกล่าว

นายพรายพล กล่าวว่า สำหรับการที่ประชาชนจะหันมาใช้น้ำมัน E20 และ B20 เพิ่มขึ้น มองว่าจำเป็นต้องใช้เวลา โดยเฉพาะการเปลี่ยนแปลงผ่านการซื้อรถยนต์ใหม่ ซึ่งผู้บริโภคต้องเลือกรุ่นที่รองรับน้ำมันทั้งสองประเภทมากขึ้น จึงจะทำให้ฐานผู้ใช้น้ำขยายตัว อย่างไรก็ตาม ยังไม่แน่ชัดว่าแนวโน้มดังกล่าวจะเกิดขึ้นมากน้อยเพียงใด เนื่องจากปัจจุบันผู้บริโภคเริ่มหันไปให้ความสนใจกับรถยนต์ไฟฟ้า (อีวี) มากขึ้น ส่งผลให้ความนิยมใช้รถยนต์เครื่องยนต์สันดาปอาจลดลงในระยะยาว ส่วนเป้าหมายของรัฐบาลที่ต้องการผลักดันให้ E20 และ B20 เป็นน้ำมันมาตรฐานหลัก เพื่อลดการพึ่งพาการนำเข้าน้ำมันจากต่างประเทศ และเพิ่มการใช้วัตถุดิบภายในประเทศนั้น ก็เห็นว่าเป็นแนวทางที่ต้องใช้เวลาเช่นเดียวกัน ไม่สามารถเห็นผลได้ในระยะเวลาอันสั้น เพราะการขยายตัวของปริมาณการใช้น้ำมันทั้ง 2 ประเภทขึ้นอยู่กับจำนวนรถยนต์ที่รองรับเชื้อเพลิง

นายพรายพล กล่าวว่า ส่วนกรณีที่รัฐบาลระบุว่าการส่งเสริมการใช้น้ำมัน E20 และ B20 ซึ่งมีส่วนผสมของเชื้อเพลิงชีวภาพจากผลผลิตทางการเกษตร จะช่วยสร้างรายได้ให้เกษตรกรผู้ปลูกปาล์มน้ำมันและสนับสนุนอุตสาหกรรมน้ำมันปาล์มในประเทศนั้น เห็นว่าเป็นประโยชน์ที่เกิดขึ้นได้จริง เนื่องจากการเพิ่มสัดส่วนการใช้เชื้อเพลิงชีวภาพย่อมช่วยสร้างความต้องการใช้วัตถุดิบทางการเกษตร อย่างไรก็ตาม ผลประโยชน์ที่เกิดขึ้นอาจไม่มากนักในระยะสั้น เพราะยอดขายน้ำมัน E20 และ B20 มีแนวโน้มเพิ่มขึ้นไม่สูง แม้รัฐบาลจะปรับลดราคาเพื่อจูงใจผู้บริโภคก็ตาม ซึ่งสาเหตุสำคัญยังคงเป็นข้อจำกัดด้านจำนวนรถยนต์ที่รองรับน้ำมันทั้งสองประเภท ซึ่งไม่สามารถแก้ไขได้ภายในระยะเวลาอันจำกัด ดังนั้น มาตรการดังกล่าวจึงน่าจะช่วยได้ในระยะสั้นเฉพาะกลุ่มผู้ใช้รถที่มีความพร้อม ขณะที่ในระยะยาวต้องติดตามทิศทางการเปลี่ยนผ่านของตลาดรถยนต์ โดยเฉพาะการขยายตัวของรถยนต์ไฟฟ้าที่อาจทำให้ความต้องการใช้น้ำมันเชื้อเพลิงลดลง

นายพรายพล กล่าวว่า ทั้งนี้ สำหรับข้อเสนอแนะต่อการบริหารจัดการราคาน้ำมันของรัฐบาล มองว่าหากรัฐบาลต้องการช่วยลดภาระประชาชนและภาคธุรกิจให้ครอบคลุมผู้ใช้น้ำมันจำนวนมาก รัฐบาลควรพิจารณาปรับลดภาษีน้ำมันทุกประเภท ไม่ควรจำกัดมาตรการเฉพาะน้ำมัน E20 และ B20 ซึ่งอาจกำหนดให้เชื้อเพลิงทั้งสองประเภทได้รับการลดภาษีในอัตราที่มากกว่าก็ได้ อย่างไรก็ตาม การลดภาษีน้ำมันเป็นวงกว้างอาจส่งผลต่อฐานะการคลัง เนื่องจากรัฐบาลจะมีรายได้จากภาษีสรรพสามิตลดลง จึงจำเป็นต้องพิจารณาความสมดุลระหว่างการบรรเทาภาระค่าครองชีพและต้นทุนภาคธุรกิจ กับการรักษารายได้ของภาครัฐ

“ถ้าคาดว่าราคาน้ำมันที่แพงในตลาดโลกจะเกิดขึ้นไปอีกสักไม่กี่เดือนข้างหน้า ผมว่าก็อาจจะไม่เลวที่จะสามารถลดภาษีสรรพสามิตน้ำมันให้มากกว่านี้หน่อยได้” นายพรายพลกล่าว