ประชุมรมว.กต.MLCครั้งที่11

รับมือความท้าทาย3ด้านสำคัญ

ดันผสานร่วมมือองค์กรภูมิภาค

นายสีหศักดิ์ พวงเกตุแก้ว รองนายกรัฐมนตรีและรัฐมนตรีว่าการกระทรวงการต่างประเทศ ได้เป็นประธานการประชุมรัฐมนตรีต่างประเทศกรอบความร่วมมือแม่โขง–ล้านช้าง (MLC) ครั้งที่ 11 ณ กรุงปักกิ่ง ร่วมกับนายหวัง อี้ สมาชิกกรมการเมือง ผู้อำนวยการสำนักงานคณะกรรมการกลางด้านกิจการต่างประเทศพรรคคอมมิวนิสต์จีน และรัฐมนตรีว่าการกระทรวงการต่างประเทศจีน เมื่อวันที่ 4 พฤศจิกายน โดยมีสมาชิก MLC ทั้ง 6 ชาติ ประกอบด้วยจีน ไทย เมียนมา ลาว กัมพูชา และเวียดนาม เข้าร่วมหารือ ในโอกาสที่ MCL ก้าวเข้าสู่ปีที่ 11 ซึ่งถือเป็นทศวรรษใหม่ของความร่วมมือ

รัฐมนตรีของประเทศที่เข้าร่วมประชุมประกอบด้วย นายปรัก สุคน รองนายกรัฐมนตรีและรัฐมนตรีต่างประเทศกัมพูชา นายทองสะหวัน พมวิหาน รองนายกรัฐมนตรีและรัฐมนตรีต่างประเทศลาว นายเล ฮว่าย จุง รัฐมนตรีต่างประเทศเวียดนาม และนายอ่อง จอโฮ รัฐมนตรีกระทรวงการวางแผนแห่งชาติ การลงทุน และความสัมพันธ์ทางเศรษฐกิจระหว่างประเทศของเมียนมา

ภายหลังเสร็จสิ้นการประชุม นายหวัง อี้ และนายสีหศักดิ์ ในฐานะประธานร่วมได้แถลงข่าวร่วมกัน โดยนายหวัง อี้ ได้ชูประเด็นให้มีการสนับสนุนการสานต่อความร่วมมืออันดีงามตลอด 10 ปีที่ผ่านมา และร่วมก้าวสู่ “ทศวรรษทอง” รอบใหม่ของความร่วมมือ MLC  โดยย้ำว่า จีนพร้อมทำงานร่วมกับกลุ่มประเทศลุ่มแม่น้ำโขงตามทิศทางที่ผู้นำกำหนดไว้ รวมถึงดำเนินมาตรการที่เข้มข้นยิ่งขึ้นและยกระดับการประสานงาน เพื่อส่งเสริมประชาคมล้านช้าง-แม่โขงที่มีอนาคตร่วมกันอย่างต่อเนื่อง

ขณะเดียวกันก็เรียกร้องให้มีความพยายามในการรักษาความร่วมมือล้านช้าง-แม่โขงให้อยู่แนวหน้าของความร่วมมือในภูมิภาค และเป็นมาตรฐานสำหรับความสามัคคีของกลุ่มประเทศโลกใต้ (Global South) รวมถึงมีส่วนส่งเสริมการสร้างประชาคมมนุษยชาติที่มีอนาคตร่วมกัน

รัฐมนตรีต่างประเทศจีนเน้นย้ำว่า กลุ่มประเทศล้านช้าง-แม่โขงควรเสริมความแข็งแกร่งของการออกแบบนโยบายระดับสูงในประเด็นหลัก เช่น การพัฒนาและความมั่นคงในภูมิภาค พร้อมยกระดับการสอดประสานยุทธศาสตร์การพัฒนา ส่งเสริมการเปิดเสรีและการอำนวยความสะดวกทางการค้าและการลงทุน และดำเนินโครงการสาธิตเพื่อชีวิตความเป็นอยู่ที่ดีขนาดเล็กและงดงามเพื่อให้ประชาชนได้รับประโยชน์มากขึ้น

ทั้งยังเน้นย้ำความสำคัญในการการขยายความร่วมมือในสาขาเกิดใหม่ เช่น เศรษฐกิจดิจิทัล ปัญญาประดิษฐ์ (AI) การผลิตอัจฉริยะ และการเกษตรอัจฉริยะ ขณะที่จีนยินดีต้อนรับประเทศลุ่มแม่น้ำโขงให้เข้าร่วมในองค์การความร่วมมือปัญญาประดิษฐ์โลก (WAICO) เพิ่มขึ้น

นายหวัง อี้ ยังเรียกร้องให้กลุ่มประเทศล้านช้าง-แม่โขงต่อต้านการแทรกแซงจากภายนอกและการยุยงให้เกิดการเผชิญหน้าแบบแบ่งฝักแบ่งฝ่าย ปฏิเสธการสร้างวงย่อยที่กีดกันฝ่ายอื่น และไม่ปล่อยให้ลัทธิทหารนิยมหวนกลับมา โดยนานาประเทศควรยกระดับความพยายามปราบปรามอาชญากรรมข้ามพรมแดนร่วมกัน ส่งเสริมการจัดตั้งกลไกความร่วมมือแจ้งเตือนภัยพิบัติข้ามพรมแดนล้านช้าง-แม่โขง และร่วมเพิ่มพูนขีดความสามารถในการป้องกัน ลดทอน และบรรเทาทุกข์จากภัยพิบัติ

ขณะที่นายสีหศักดิ์ได้แสดงความยินดีที่ได้เป็นประธานการประชุมร่วมกับรัฐมนตรี หวัง อี้ พร้อมขอบคุณรัฐมนตรีทุกคนสำหรับการหารือที่เป็นประโยชน์และสร้างสรรค์ โดยที่ประชุมได้ร่วมกันทบทวนผลสัมฤทธิ์ของความร่วมมือในทศวรรษที่ผ่านมา และพิจารณาความท้าทายที่ต้องมุ่งให้ความสำคัญในระยะถัดไป รวมถึงการเตรียมความพร้อมสำหรับการประชุมผู้นำ MLC ครั้งที่ 5 ซึ่งไทยจะร่วมเป็นเจ้าภาพจัดการประชุมกับจีน ณ เมืองกุ้ยหลิน ในเดือนธันวาคมนี้

นายสีหศักดิ์ได้เน้นย้ำตามที่รัฐมนตรีหวัง อี้ กล่าวว่า ความร่วมมือภายใต้ MLC จะต้องแปรเปลี่ยนไปสู่ผลลัพธ์ที่เห็นได้อย่างเป็นรูปธรรม ทั้งนี้ การหารือส่วนใหญ่ได้มุ่งเน้นไปที่ 3 ด้านหลักที่มีผลกระทบโดยตรงต่อความรุ่งเรืองก้าวหน้าของอนุภูมิภาค

ประการแรกคือ ความมั่นคงด้านน้ำและสิ่งแวดล้อม ที่ประชุมได้หารือถึงข้อห่วงกังวลถึงผลกระทบจากอุทกภัย คุณภาพน้ำ และปัญหาหมอกควันข้ามพรมแดนรวมถึง PM2.5 โดยเห็นพ้องถึงความจำเป็นในการประสานงานอย่างใกล้ชิดยิ่งขึ้นเพื่อปกป้องชุมชนของเรา ตลอดจนความเป็นอยู่ที่ดีและการดำรงชีวิตของประชาชน

ประการที่สองคือ การต่อต้านอาชญากรรมข้ามชาติ โดยเฉพาะอาชญากรรมทางไซเบอร์และแก๊งสแกมออนไลน์ซึ่งส่งผลกระทบโดยตรงต่อความมั่นคงของเรา ที่ประชุมเห็นชอบกันว่าถึงความจำเป็นในการเสริมสร้างความร่วมมือข้ามพรมแดนให้เข้มแข็งยิ่งขึ้น ผ่านการแลกเปลี่ยนข่าวกรอง การฝึกอบรมร่วมกัน และการเสริมสร้างศักยภาพ เพื่อปราบปรามกวาดล้างเครือข่ายเหล่านี้และคุ้มครองประชาชนของเรา โดยได้เห็นชอบร่วมกันว่าจะต้องจับมือกันจัดการกับความท้าทายนี้อย่างเร่งด่วนและให้ความสำคัญเป็นอันดับแรก

ประการที่สามคือ เรื่องนวัตกรรมและความสามารถในการรับมือและปรับตัวทางเศรษฐกิจ โดยที่ประชุมได้หารือเกี่ยวกับการขับเคลื่อนระเบียงนวัตกรรม MLC (MLC Innovation Corridor) ครอบคลุมความร่วมมือด้านเกษตรอัจฉริยะ การค้าดิจิทัล การใช้ AI ในระบบการศึกษาและการสาธารณสุข รวมถึงการท่องเที่ยวอย่างยั่งยืน เพื่อช่วยให้ภาคธุรกิจและชุมชนปรับตัว เพื่อให้ได้รับประโยชน์จากโอกาสใหม่ๆ และก้าวทันความก้าวหน้าและความเปลี่ยนแปลงอย่างรวดเร็วทางเทคโนโลยี

นอกจากนี้ ที่ประชุมได้แลกเปลี่ยนความเห็นเกี่ยวกับแนวทางการเพิ่มประสิทธิภาพความร่วมมือให้มีผลสัมฤทธิ์ยิ่งขึ้น โดยได้หารือถึงการประสานงานอย่างใกล้ชิดระหว่าง MLC กับยุทธศาสตร์ความร่วมมือทางเศรษฐกิจอิรวดี–เจ้าพระยา–แม่โขง (ACMECS) คณะกรรมาธิการแม่น้ำโขง (MRC) และอาเซียน เพื่อหลีกเลี่ยงความซ้ำซ้อน และใช้ทรัพยากรให้เกิดประโยชน์สูงสุด เพื่อให้ความพยายามทั้งหมดของเราส่งเสริมและสนับหนุนซึ่งกันและกัน

นายสีหศักดิ์กล่าวว่า การหารือในวันนี้จะมีส่วนสำคัญในการกำหนดทิศทางการเตรียมการสำหรับการประชุมระดับผู้นำที่กำลังจะมาถึง โดยประเทศไทยพร้อมทำงานร่วมกับจีนและประเทศสมาชิกอย่างใกล้ชิด เพื่อสร้างฉันทามติต่างๆ เกี่ยวกับความร่วมมือที่เป็นรูปธรรมสำหรับทศวรรษถัดไปของ MLC

ขณะเดียวกันไทยได้เสนอให้จัดตั้งคณะทำงานเฉพาะกิจภายใต้ MLC เพื่อบูรณาการความร่วมมือระหว่างธนาคารกลาง หน่วยงานบังคับใช้กฎหมาย หน่วยงานกำกับดูแล และภาคเอกชน เพื่อต่อยอดจาก Bangkok Blueprint for Fraud-Resilient Financial Services ที่ไทยริเริ่มในช่วงการประชุมประจำปี IMF–World Bank Group เพื่อป้องกัน ติดตาม และสกัดกั้นเครือข่ายอาชญากรรมและเส้นทางการเงินที่เกี่ยวข้องอย่างเป็นรูปธรรมในการประชุมครั้งนี้ด้วย

แม้การประชุมจะใช้เวลาเพียง 1 วัน แต่ก็ได้มีการหารือในหลายประเด็นที่มีความสำคัญสำหรับอนุภูมิภาค การประชุมครั้งนี้จึงไม่เพียงเป็นเวทีทบทวนความสำเร็จของ MLC ในรอบทศวรรษที่ผ่านมา แต่ยังเป็นจุดเริ่มต้นของการกำหนดทิศทางความร่วมมือในทศวรรษใหม่ โดยมีโจทย์สำคัญอยู่ที่การเชื่อมโยงศักยภาพของกรอบความร่วมมือต่างๆ ให้ทำงานเกื้อหนุนกัน เพื่อรับมือกับความท้าทายของอนุภูมิภาคที่มีความซับซ้อนและเชื่อมโยงกันมากขึ้น พร้อมผลักดันให้ความร่วมมือเหล่านั้นเกิดผลเป็นรูปธรรม โดยเฉพาะการแก้ไขปัญหาข้ามพรมแดน ซึ่งไม่มีประเทศใดสามารถจัดการได้โดยลำพัง