‘จุลพันธ์’ จับมือ ‘สุริยะ’ พัฒนาทักษะภาคการเกษตร ดันข้าวคาร์บอนต่ำ วางกรอบความร่วมมือ 5 ปี

เมื่อวันที่ 9 พฤศจิกายน ที่โรงแรมอัศวิน แกรนด์ คอนเวนชั่น กรุงเทพฯ นายจุลพันธ์ อมรวิวัฒน์ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงแรงงาน พร้อมด้วย นายสุริยะ จึงรุ่งเรืองกิจ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ ร่วมเป็นประธานในพิธีลงนามบันทึกความเข้าใจความร่วมมือการพัฒนาฝีมือแรงงานด้านเกษตรอัจฉริยะ ระหว่างกรมพัฒนาฝีมือแรงงาน กระทรวงแรงงาน กับกรมการข้าว กระทรวงเกษตรและสหกรณ์ โดยมี นางสาวบุปผา เรืองสุด อธิบดีกรมพัฒนาฝีมือแรงงาน และนายอานนท์ นนทรีย์ อธิบดีกรมการข้าว เป็นผู้ลงนามความร่วมมือ พร้อมด้วย นายชาติวุฒิ ทองกัน รองอธิบดีกรมพัฒนาฝีมือแรงงาน และนายโอวาท ยิ่งลาภ รองอธิบดีกรมการข้าว ร่วมลงนามเป็นสักขีพยาน เพื่อบูรณาการความร่วมมือในการพัฒนาทักษะและยกระดับฝีมือแรงงานภาคการเกษตรให้มีความรู้ความสามารถในการประยุกต์ใช้เทคโนโลยีและนวัตกรรมสมัยใหม่ รองรับการเปลี่ยนแปลงของภาคเกษตรกรรมในยุคดิจิทัล

นายจุลพันธ์ กล่าวว่า ทั้งสองกระทรวงได้หารือเรื่องการขับเคลื่อนทุนมนุษย์มาตั้งแต่วันแรกที่เข้ารับตำแหน่งในรอบนี้ และเห็นตรงกันว่าจะพัฒนาทักษะของคนในทุกมิติ ครอบคลุมแรงงานทุกกลุ่มทุกวัย

“ที่ผ่านมาอาจติดภาพว่ากรมพัฒนาฝีมือแรงงานมุ่งเน้นเฉพาะแรงงานภาคอุตสาหกรรมและแรงงานในระบบ แต่เกษตรกรก็เป็นแรงงานอีกกลุ่มหนึ่งที่ต้องได้รับการพัฒนาทักษะเช่นกัน ขณะที่ภาคการเกษตรยังมีความสำคัญต่อการผลิตของประเทศ แต่ผลิตภาพกับรายได้ยังสวนทางกัน จึงต้องมีกลไกเข้าไปสนับสนุนและช่วยเหลือให้เกษตรกรมีรายได้เพิ่มขึ้น” นายจุลพันธ์ กล่าว

นายจุลพันธ์ กล่าวต่อว่า ได้ยินคำว่า Smart Farmer และเกษตรอัจฉริยะมาตั้งแต่กว่า 20 ปีก่อน แต่ตลอดระยะเวลาที่ผ่านมายังจับต้องไม่ได้ และไม่สามารถส่งต่อองค์ความรู้ไปถึงเกษตรกรได้ โดยจากประสบการณ์เป็นสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรแบบแบ่งเขตเลือกตั้ง (ส.ส. เขต) พบว่าเกษตรกรยังอาศัยการฟังและดูว่าเพื่อนบ้านที่ปลูกพืชชนิดเดียวกันใช้ปุ๋ยหรือยาอะไร บางครั้งต้องไปดูกระสอบ ขณะที่เพื่อนบ้านอาจแกะฉลากออกไม่ให้รู้ ซึ่งเป็นวิธีเรียนรู้การผลิตที่เกิดขึ้นมาแต่เดิม

“วันนี้เราต้องการที่จะเอาองค์ความรู้ไปให้เขาจริงๆ” นายจุลพันธ์ กล่าว

นายจุลพันธ์ กล่าวว่า กรมการข้าวมีองค์ความรู้ด้านการผลิต ส่วนกรมพัฒนาฝีมือแรงงานมีเทคนิคในการถ่ายทอดความรู้ให้ถึงตัวเกษตรกรและแรงงานกลุ่มต่าง ๆ ความร่วมมือนี้จึงเป็นการทำงานร่วมกันเพื่อให้เกิดพลัง หรือ Synergistic Government โดยมุ่งส่งต่อความรู้ทั้งการผลิตข้าวคาร์บอนต่ำ เทคนิคการผลิตใหม่ และข้าวประเภทต่างๆ เพื่อให้เกษตรกรมีผลผลิตและรายได้เพิ่มขึ้น และมีชีวิตความเป็นอยู่ที่ดีขึ้น

ด้านงบประมาณ นายจุลพันธ์ กล่าวว่า กระทรวงแรงงานมีความพร้อม โดยรัฐบาลมีกรอบเงินกู้ 400,000 ล้านบาท ซึ่งกระทรวงแรงงานได้ยื่นของบประมาณไปแล้ว รวมถึงการทำงานร่วมกับกรมการข้าวครั้งนี้ เพื่อนำมาขับเคลื่อนการพัฒนาทักษะฝีมือแรงงาน ตั้งเป้าปีนี้อย่างน้อย 20,000-30,000 คน โดยส่วนหนึ่งจะเป็นเกษตรกรที่ได้รับการพัฒนาทักษะ และอีกส่วนจะเป็นวิทยากรเพื่อถ่ายทอดองค์ความรู้ต่อไป

“ทั้งนี้ การทำงานของภาครัฐเพียงฝ่ายเดียวไม่สามารถพัฒนาทักษะและส่งต่อองค์ความรู้ให้เกษตรกรกว่าสิบล้านคนได้ครบทั้งหมด จึงต้องสร้างเครือข่ายถ่ายทอดความรู้ให้กระจายออกไปในลักษณะใยแมงมุม เพื่อให้เกษตรกรได้รับประโยชน์จากงบประมาณและองค์ความรู้ด้านการเกษตรอย่างกว้างขวางที่สุด พร้อมฝากกรมพัฒนาฝีมือแรงงานและกรมการข้าวร่วมกันขับเคลื่อนงานให้เกิดประโยชน์ต่อเกษตรกรและแรงงานไทยมากที่สุด” นายจุลพันธ์ กล่าว

นายจุลพันธ์ กล่าวต่อว่า หลายคนอาจมองว่าการพัฒนาฝีมือแรงงานเกี่ยวข้องเฉพาะแรงงานในโรงงานหรือภาคอุตสาหกรรม แต่เกษตรกรก็เป็นแรงงานกลุ่มสำคัญที่ต้องได้รับการพัฒนาทักษะเช่นกัน ที่ผ่านมาประเทศไทยพูดถึง Smart Farmer และ Precision Farming มาหลายสิบปี แต่เกษตรกรยังเข้าไม่ถึงเทคนิคการผลิตใหม่ที่จะทำให้เป็นเกษตรอัจฉริยะได้จริง ซึ่งความร่วมมือนี้เริ่มจากการหารือเรื่องการพัฒนาทุนมนุษย์ โดยนายสุริยะเป็นผู้ริเริ่ม และใช้แนวคิด Synergistic Government ที่เป็นคำของ ศ.ดร.ยศชนัน วงศ์สวัสดิ์ เพื่อให้การทำงานร่วมกันของหน่วยงานเกิดผลมากกว่าการแยกกันทำ

“เราต้องการที่จะทำงานร่วมกันที่จะทำให้งานสองส่วน หนึ่งบวกหนึ่งมันไม่เท่ากับสอง แต่มันต้องเท่ากับสาม เท่ากับสี่” นายจุลพันธ์ กล่าว

เมื่อถามถึงตัวชี้วัดรายได้ในระยะ 1–3 ปี นายจุลพันธ์ กล่าวว่า โครงการต้องจับต้องได้และตรวจสอบผลลัพธ์จากการใช้งบประมาณได้ แต่ไม่ควรมองเฉพาะผลตอบแทนเป็นตัวเงิน เพราะยังมีประโยชน์ด้านสุขภาพและชีวิตความเป็นอยู่ เช่น การปรับจากการใช้ปุ๋ยและสารเคมีมาใช้อินทรียวัตถุ ซึ่งมีมิติที่ต้องพิจารณานอกเหนือจากรายได้ พร้อมยืนยันว่าจะติดตามผลการทำงานของทุกหน่วยงาน และปรับตัวชี้วัดการฝึกอบรมให้เห็นผลเป็นรูปธรรมมากขึ้น

ส่วนเป้าหมายผลต่อ GDP นายจุลพันธ์ กล่าวว่า ยังไม่มีการกำหนดตัวเลขเฉพาะ แต่สามารถติดตามการเติบโตของภาคการเกษตรจากข้อมูลที่สภาพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติรวบรวมได้ โดยต้องการให้ภาคการเกษตรสร้างมูลค่าทางเศรษฐกิจเพิ่มขึ้น และจะประเมินผลเมื่อสิ้นสุดโครงการ ทั้งนี้ ความร่วมมืออาจต้องดำเนินต่อเนื่องเกินกว่า 5 ปี เนื่องจากมีเกษตรกรที่ต้องเข้าถึงองค์ความรู้อีกจำนวนมาก

ผู้สื่อข่าวถามต่อถึงการขยายผล นายจุลพันธ์ กล่าวว่า จะพัฒนาทั้งเกษตรกรและครูฝึก เพื่อให้ครูฝึกนำความรู้ไปถ่ายทอดต่อในช่วง 2–3 ปีข้างหน้า ขณะที่อธิบดีกรมพัฒนาฝีมือแรงงานชี้แจงเพิ่มเติมว่า เป้าหมายระดับแสนคนเป็นกรอบดำเนินงานตลอด 5 ปี ส่วนปีแรกมีเป้าหมาย 10,000 คน โดยมีการดำเนินงานตามงบประมาณปกติอยู่แล้ว และจะมีโครงการที่รัฐบาลสนับสนุนเพิ่มเติม

ด้าน นายสุริยะ กล่าวว่า ภาคการเกษตรมีการจ้างงานประมาณ 13 ล้านคน คิดเป็น 30% ของแรงงานทั้งหมด ในจำนวนนี้เป็นกลุ่มที่เกี่ยวข้องกับการทำนาประมาณ 40% หรือ 5.2 ล้านคน หากสามารถพัฒนาความรู้และการเข้าถึงเทคโนโลยีของชาวนากลุ่มนี้ได้ จะช่วยสร้างมูลค่าเพิ่มให้กับข้าวอย่างมาก

“แนวทางสำคัญคือการผลิตให้ตรงกับความต้องการของตลาดโลก โดยหลายประเทศยินดีซื้อข้าวคาร์บอนต่ำในราคาสูงขึ้น กรมการข้าวจึงจะส่งเสริมการทำนาแบบเปียกสลับแห้ง หากสามารถพิสูจน์กระบวนการผลิตให้ตลาดต่างประเทศยอมรับได้ ก็จะเป็นโอกาสยกระดับข้าวไทยไปสู่ตลาดพรีเมียม ส่วนการสนับสนุนให้เกษตรกรเข้าถึงนวัตกรรม จะใช้งบประมาณประจำปีของแต่ละกรมดูแลกลุ่มเป้าหมายที่ต้องการพัฒนาทักษะ” นายสุริยะ กล่าว