เมื่อโลกหมุนเร็วเกินไปจนเรารับไม่ทัน ความเครียดที่สะสมพอกพูนทำให้หลายคนจัดการกับอารมณ์ความเครียดไม่ได้ และนำไปสู่ปัญหาสุขภาพและสังคมมากมาย งาน SX2026 มหกรรมความยั่งยืนที่ใหญ่ที่สุดในอาเซียน ชวนนักเขียนมากฝีมืออย่าง อนุสรณ์ ติปยานนท์ มาทำเวิร์กช็อปแนะแนวทางการปลดล็อกความเครียด หรือปัญหาต่าง ๆ ในชีวิต ด้วยปากกาแท่งเดียว
6 เทคนิคการเขียนเพื่อปลดปล่อย
เริ่มง่ายๆ ด้วยการเขียนแบบอิสระ ซึ่งมี 6 เทคนิคง่ายๆ ตามนี้
- เขียนไปเรื่อยๆ อย่าหยุด
- ถ้าเขียนผิด เล่าข้าม ลำดับเรื่องไม่ถูกต้อง ไม่ต้องสนใจ ไม่ต้องแก้ไข เพราะจะทำให้ความคิดสะดุด
- ไม่ต้องสนใจตัวสะกด ปล่อยไป อย่าให้ความคิดของเราชะงัก
- เขียนสบายๆ “ทำตัวเป็นก๊อกน้ำ” ปล่อยให้ความคิดไหลไปเรื่อยๆ ไม่ต้องตั้งเป้าว่าต้องเขียนให้ดีให้เพอร์เฟค
- อย่าพยายามหาใช้เหตุผลหรือใช้ตรรกะใดๆ
- ถ้ารู้สึกว่าสิ่งที่เรากำลังเล่าหรือเขียนอยู่ ดึงดูดให้เราเล่าลึกลงไป ให้ปล่อยใจไปตามนั้น และเขียนไปตามความรู้สึกนั้นได้เลย
คุณจะพบว่าขณะที่กำลังเขียนอยู่นั้น คุณจะมีสมาธิ ไม่ได้ยิน ไม่สนใจสิ่งที่เกิดขึ้นรอบตัว การเขียนไปเรื่อยๆ จะทำให้คุณหลุดจากความคิดที่ทำให้เป็นทุกข์อยู่ในขณะนั้น
เพิ่มรายละเอียด
เมื่อคุณเริ่มผ่อนคลาย และหลุดออกจากปัญหาแม้ชั่วขณะหนึ่ง อาจจะทำให้เราถอยหลังออกมาห่างจากปัญหา และมองเห็นทางออกได้ง่ายขึ้น
ขั้นต่อไป ให้ลองฝึกเขียนแบบเพิ่มรายละเอียด ซึ่งสำหรับนักเขียนแล้ว รายละเอียดจะบอกถึงความเป็นมา เหตุผลที่ตัวละครกำลังทำสิ่งหนึ่งสิ่งใด หรือรู้สึกอย่างไร และสำหรับคนที่ต้องการใช้การเขียนเพื่อเยียวยา การลงรายละเอียด จะช่วยให้เรามองเห็นสิ่งต่างๆ ได้ชัดขึ้น รับรู้ถึงสิ่งรอบตัวได้ลึกซึ้งขึ้น บางครั้งอาจจะช่วยให้เรานึกถึงหรือจำสิ่งที่เคยลืมไปแล้วได้
มองโลกในมุมใหม่
การฝึกเขียนโดยการสมมติบทบาท เป็นอีกหนึ่งเทคนิคที่จะเปิดโลกทัศน์ เช่น ลองสมมติว่าถ้าเราเป็นคนที่เรากำลังมีปัญหาด้วย เรามองปัญหานั้นอย่างไร เพราะอะไร
“ปัญหาส่วนใหญ่ที่เราเผชิญและหาทางออกไม่ได้ มักเกิดจากการที่เราว่ายึดในความคิดที่ว่า ก็ฉันเป็นแบบนี้ การเขียนแบบสมมติบทบาท จะช่วยให้เราเอาตัวเองออกจากมุม และหันมามองปัญหานั้นในแง่มุมที่ต่างไป เราอาจจะเห็นทางออกใหม่ เราจะใจเย็น เกิดความเมตตา” อนุสรณ์เล่า
ขอบคุณตัวเอง
สิ่งหนึ่งที่หลายคนลืม หรือมองข้ามคือ การหาจุดดีในตัวเอง ซึ่งจะเป็นสิ่งที่เติมพลังให้กับเราในวันที่โลกไม่เป็นใจ วันไหนที่เหนื่อยนัก ลองใช้เวลาก่อนนอนสัก 5 นาที เขียนขอบคุณตัวเองว่าวันนี้เราทำดีอะไร ทำประโยชน์อะไร นอกจากจะช่วยให้หยุดคิดเรื่องเครียดแล้ว ยังช่วยเพิ่มพลังงานบวกให้ตัวเอง ก่อนจะเข้านอนได้อย่างผ่อนคลายและตื่นขึ้นมาด้วยความพร้อมทั้งกายและใจ
สีและรูปทรงก็ช่วยได้
นอกจากการเขียนแล้ว การวาดภาพ และสีสัน เป็นอีกหนึ่งตัวช่วยสร้างสมดุลในจิตใจ เวิร์กช็อปเรื่อง “Mandala: ศิลปะแห่งการกลับมาอยู่กับตัวเอง” โดยชีวามิตร แนะนำให้รู้จักกับ Mandala หรือมันดาลาลวดลายทรงเรขาคณิตที่เป็นงานศิลปะบำบัดประเภทหนึ่ง
มันดาลาในภาษาสันสกฤตแปลว่า วงกลม ศิลปะแบบมันดาลาจึงเริ่มต้นที่การวาดวงกลมหรือใช้กระดาษวงกลม และเริ่มวาดภาพจากจุดศูนย์กลางและแผ่ขยายเป็นรัศมีออกไปรอบๆ เป็นลวดลายที่ซ้ำๆ เป็นได้ตั้งแต่ทรงเรขาคณิตง่ายๆ ไม่ซับซ้อน ไปจนภาพที่มีรายละเอียดมากขึ้น อาจจะอยู่ในวงกลม หรือมีวงกลมเป็นส่วนประกอบหลักในภาพนั้นก็ได้ รวมถึงการลงสีในภาพจะใช้สีแบบโมโนโทน หลากสีสัน สีตัดกัน สีที่แนวทางเดียวกันได้ทั้งนั้น
นอกจากนี้ ในทางจิตวิญญาณ ภาพวงกลมสื่อถึงจักรวาล ความสมดุล มนุษย์เรามีออร่าเป็นวงกลมเช่นกัน การทำงานศิลปะแบบมันดาลานอกจากจะช่วยสร้างสมาธิแล้ว ยังช่วยผ่อนคลายด้วยการดึงให้เราอยู่กับตัวเองอย่างน้อยชั่วขณะหนึ่ง จัดระเบียบสมอง ทำให้ร่างกายและพลังงานในเรากลับคืนสู่สมดุลตามธรรมชาติ
หลักในการทำงานศิลปะแบบมันดาลา ไม่ต่างจากการเขียนเพื่อผ่อนคลาย คือ ต้องอยู่กับตัวเอง อยู่กับลมหายใจ ปล่อยความคิดให้ไหลไปอย่างอิสระ และต้องไม่ลืมที่จะสังเกตตัวเองขณะที่วาดภาพหรือระบายสีไปด้วยว่าอารมณ์เป็นอย่างไร อย่าคาดหวัง อย่ากำหนดกรอบความคิด เพื่อดึงตัวเองออกจากสถานการณ์ความเครียดต่างๆ
การฮีลใจและอารมณ์ด้วยงานเขียนและศิลปะ เป็นเทคนิคง่ายๆ ที่ทุกคนทำได้ เพื่อ “ปรับ รับ เปลี่ยน” ใจของเราเอง สร้างสมดุลในชีวิต ฟื้นฟูสุขภาพกาย ใจ และอารมณ์ ให้เราได้มีสุขภาพที่ดีขึ้นและใช้ชีวิตได้อย่างยั่งยืน
