ปิดหน้าออนไลน์: โลงศพ วางอยู่หน้าบ้าน รัฐบาลยังรำลิเก ปัญหาสิ่งแวดล้อมกำลังท่วมเมือง
เมื่อ 10 กว่าปีก่อน ประเทศไทยเกิดไข้หวัดนกระบาด นายทักษิณ ชินวัตร นายกรัฐมนตรีในขณะนั้น และนางสุดารัตน์ เกยุราพันธ์ ในฐานะรัฐมนตรีว่าการกระทรวงสาธารสุข ได้ร่วมกันจัดงานกินไก่โชว์ เพื่อสร้างให้คนไทยมั่นใจว่า ไก่ในประเทศไทยไม่ติดเชื้อและกินได้
10 กว่าปีต่อมา รักษาการผู้ว่าราชการจังหวัดปราจีนบุรี และหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง ลงพื้นที่ไปรับประทานปลาให้ดูเพื่อสร้างความเชื่อมั่นให้กับประชาชน หลังจากมีกระแสข่าวและข้อกังวลเรื่องสารพิษหรือการปนเปื้อนในแหล่งน้ำและสัตว์น้ำในพื้นที่ โดยย้ำว่าไม่ควรเหมารวมว่าปลาทั้งจังหวัดปราจีนบุรีจะปนเปื้อนสารอันตรายทั้งหมด
ไม่นานต่อจากนั้น นายเจเศรษฐ์ ไทยเศรษฐ์ รมช.มหาดไทย โพสต์คลิปวิดีโอทดลองใช้น้ำประปาล้างหน้า ภายหลังลงพื้นที่ตรวจสอบโรงกรองน้ำการประปาส่วนภูมิภาค สาขาแม่สาย จ.เชียงราย พร้อมยืนยันว่าน้ำประปาในพื้นที่สามารถใช้อุปโภคและบริโภคได้
แต่ในชีวิตจริง จากเหตุการณ์ที่เกิดขึ้นทั้ง 3 กรณี ชาวบ้านที่เผชิญเหตุ ยังคงได้รับผลกระทบ จากโรคระบาด และผลกระทบจากมลพิษ โดยที่ภาครัฐไม่สามารถเข้าไปแก้ไขได้อย่างเป็นรูปธรรม
เรื่องของสารเคมีโดยเฉพาะ โลหะหนัก ทั้งอลูมิเนียม หรือสารพิษอย่างสารหนู ที่ปนเปื้อน และตกค้างตามหน้าดิน ใน แม่น้ำสาย แม่น้ำรวก แม่น้ำกก หรือกระทั่งแม่น้ำโขง
ไม่ใช่แค่ถูกพูดถึง แค่อาทิตย์ สองอาทิตย์ที่ผ่านมา แต่ชาวบ้าน โดยเฉพาะ ในพื้นที่ อ.เชียงของ จ.เชียงราย ได้ร่ำร้อง อ้อนวอน หรือแม้กระทั่ง เก็บตัวอย่างน้ำ ตัวอย่างปลา และสัตว์หน้าดิน ตะกอนดิน เอาไปให้ห้องแล็บของเอกชนตรวจ แบบยอมจ่ายเงินเอง ซึ่งก็พบว่า ทั้งหมดที่เอาไปตรวจล้วนแล้วแต่มีค่าความเป็นพิษเกินมาตรฐาน การนำมากิน นำมาใช้ รวมไปถึงการสัมผัสแทบทั้งสิ้น
สิ่งที่หน่วยงานราชการอย่าง กรมควบคุมมลพิษ กรมประมง ทำได้ก็คือ ไปเก็บตัวอย่าง น้ำ ปลา สัตว์หน้าดิน ตะกอนดิน มาตรวจซ้ำ และตรวจซ้ำอีก 5-6 รอบ คำตอบคือ หลายจุด ค่าความเป็นพิษ ค่าโลหะหนักหลายจุดก็ยังเกินมาตรฐานอยู่
ชาวบ้านได้รับการเตือน เป็นระยะ ห้ามกิน ห้ามสัมผัส แต่ไม่มีความช่วยเหลืออะไรเกิดขึ้น
ชาวบ้านยังใช้ชีวิตที่เดิม แต่ไม่ปกติจากที่เป็นอยู่ ปลาที่เคยจับได้มาขาย มาเลี้ยงชีพ ไม่สามารถทำได้อีกต่อไป หรือจับได้ เอาไปขายได้ แต่ไม่มีใครกล้าซื้อ
บริเวณใกล้ปากแม่น้ำงาว ฝั่งบ้านปากงาว เมืองห้วยทราย แขวงบ่อแก้ว สปป.ลาว ตรงข้ามกับบ้านเมืองกาญจน์ ต.ริมโขง อ.เชียงของ จ.เชียงราย โดยมีการตั้งโป๊ะร่อนทองคำปฏิบัติงานอยู่กลางลำน้ำโขง แนวการขุดตักทรายทอดยาวขวางทิศทางการไหลของน้ำไปเกือบครึ่งหนึ่งของความกว้างแม่น้ำ รถแบคโฮขุดตักทรายจากขอบสันดอนติดร่องน้ำลึกเข้าไปเรื่อยๆ จนเกิดรอยเว้าแหว่ง ซึ่งจุดสกัดหินทรายนี้อยู่ห่างจากตัวอำเภอเชียงของไปทางอำเภอเชียงแสนประมาณ 12 กิโลเมตร ส่งผลกระทบต่อร่องน้ำอย่างเห็นได้ชัด ซึ่งเวณดังกล่าวนั้นเป็นพื้นที่เหนือจุดใช้น้ำอุปโภคบริโภคที่หนาแน่นของทั้งฝั่งไทยและฝั่งลาว
รัฐบาลบอกว่า ปัญหาที่เกิดขึ้นแก้ยาก เพราะ เหมืองทองน้อยใหญ่ ที่ผุดขึ้นราวกับดอกเห็ดในแม่น้ำโขงนั้น เจ้าของเป็นชนกลุ่มน้อย การเจรจาเพื่อลดหรือบรรเทาปัญหาสารพิษกระจายลงแหล่งน้ำไม่สามารถทำได้
ข้อเสนอ ให้สร้างฝายดักตะกอน เพื่อแก้ปัญหานี้ ไม่ใช่เพิ่งเกิดมาจากการดำริ ของ นายยศชนัน วงศ์สวัสดิ์ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัย และนวัตกรรม(อว.)เท่านั้น แต่ถูกเสนอกันมาสักพักใหญ่หลังเกิดปัญหาแล้ว และยังเป็นที่ถกเถียงข้อดี ข้อเสีย จนบัดนี้ยังทำไม่ได้สักที
เคราะห์ซ้ำกรรมซัด อีกครั้งหลังจากเกิดเหตุน้ำท่วมในพื้นที่ จ.ปราจีนบุรี แล้วปรากฏว่า พื้นที่ ที่อยู่ใกล้โรงงานอุตสาหกรรม(ที่เกือบทั้งหมดเจ้าของกิจการเป็นคนจีน) ค่าโลหะหนักสูงปรี๊ด และสายน้ำที่ละลายโลหะหนักเหล่านี้ไหลปนเปื้อนลงไปในแม่น้ำปราจีนบุรี แทบทุกแห่ง
น้ำสีดำคล้ำ เมื่อสะท้อนกับแสงแดดกลายเป็นสีรุ้ง มลพิษกินพื้นที่เกือบทุกแห่งของเมืองปราจีนบุรี หลายๆแห่ง เอาน้ำดิบมาผลิตน้ำประปาไม่ได้
ไม่ต้องพูดพูดถึงการนำมากิน และเอามาใช้ ชาวบ้านเดือดร้อน ไม่มีน้ำอาบ น้ำใช้ และต้องซื้อน้ำกิน
หลายคนพูดเป็นเสียงเดียวกันว่า เกิดมาไม่เคยเจอเรื่องแบบนี้มาก่อน
ขณะเดียวกัน พื้นที่อื่นๆ ทั้ง สระแก้ว ระยอง ชลบุรี ก็ยังถูกพบว่า มีการลักลอบ นำกากอุตสาหกรรมมาทิ้งเป็นระยะ
พฤศจิกายน 2569 ที่ สระแก้ว พบการลักลอบทิ้งกากอุตสาหกรรมและขยะอันตรายรวมแล้ว 13 จุด กระจายในอำเภอเมืองสระแก้ว และอำเภอวัฒนานคร
จุดล่าสุดพบในพื้นที่ ต.สระขวัญ โดยชาวบ้านพบสายไฟโผล่ขึ้นมาจากดินและคราบของเหลวสีดำคล้ายน้ำมันปะปนกับเศษพลาสติก มีการนำดินลูกรังมาถมกลบอำพราง และ ป.ป.ช. ภาค 2 ตรวจสอบพบว่ามีการลักลอบทิ้งซ้ำในจุดเดิม และมีโรงงานต้นทางที่ถูกสั่งปิดไปแล้วแต่ยังลักลอบดำเนินกิจการ
ปราจีนบุรี พบจุดลักลอบทิ้งมากที่สุด โดยเฉพาะในพื้นที่ อ.ศรีมหาโพธิ พบการลักลอบทิ้งรวมถึง 9 จุด จากทั้งหมด 18 จุด
ชลบุรี พบการลักลอบทิ้งกากอุตสาหกรรมและขยะการแพทย์ในบ่อขยะขนาด 18 ไร่ ในพื้นที่ เขาไม้แก้ว อ.บางละมุง รวมทั้งการฝังเศษสายไฟและขยะอิเล็กทรอนิกส์ริมถนนสาย 36 ซึ่งตรวจพบสารตะกั่วและโลหะหนักปนเปื้อน
และ จังหวัดสระบุรี ตรวจพบการลักลอบทิ้งเศษอิเล็กทรอนิกส์ประมาณ 5 ตัน
แก้ปัญหากันไม่หมดไม่สิ้น
นายหลี่ เฉียง นายกรัฐมนตรีประเทศจีน ได้เดินทางเยือนประเทศไทยอย่างเป็นทางการในฐานะแขกของรัฐบาล ระหว่างวันที่ 13–15 พฤศจิกายน 2569 โดยเข้าพบหารือกับ นายอนุทิน ชาญวีรกูล นายกรัฐมนตรีไทย ประเด็น ผลกระทบทางสิ่งแวดล้อมและมลพิษในแม่น้ำข้ามพรมแดน ซึ่งเกี่ยวข้องกับการลงทุนและเหมืองแร่ในประเทศเพื่อนบ้าน โดยใช้กลไกการทูตเพื่อดึงจีนเข้ามามีส่วนร่วมรับรู้และช่วยประสานจัดการที่ต้นทาง
แต่น้อยคนจะรู้ว่า ในคณะกรรมาธิการแม่น้ำโขง หรือ เอ็มอาร์ซี หรือประเทศที่มีแม่น้ำโขงไหลผ่านนั้น มีแค่ 4 ประเทศเท่านั้น คือ ไทย ลาว กัมพูชา และเวียดนามเท่านั้น
ซึ่ง เอ็มอาร์ซีเอง เคยเทียบเชิญให้จีน ที่เป็นประเทศต้นน้ำโขงเข้าร่วมเป็นสมาชิก แต่ก็โดนปฏิเสธกลับมาทุกครั้ง โดยแจ้งกลับมาว่า ขอเป็นผู้สังเกตการ เอ็มอาร์ซีมีอะไรให้ช่วยก็บอก
ซึ่งผู้เชี่ยวชาญหลายคนตั้งข้อสันนิษฐานการปฏิเสธเข้าเป็นสมาชิกเอ็มอาร์ซี ของจีน ว่า จีนไม่อยากเปิดเผยทุกอย่างที่กระทำการในแม่น้ำโขง ซึ่งหากเป็นสมาชิกจะต้องแจ้งให้เอ็มอาร์ซีทราบทุกครั้ง
การดูแล แก้ปัญหาสิ่งแวดล้อม เราคงหวังพึ่งพาใครไม่ได้มากนัก นอกจากพึ่งพาตัวเอง
และเวลานี้ โลงศพก็มาวางอยู่หน้าบ้านหลายคนแล้ว ความทุกข์ยากประจักษ์ และมีแนวโน้มขยายพื้นที่ออกไปเรื่อยๆ
หากรัฐบาลยังรำลิเก ป้อไป ป้อมา อย่างที่เคยทำ คงนึกภาพอนาคตประเทศไทยออก



