กสม.ส่งสารวันคนพิการแห่งชาติ ชู ศักดิ์ศรีความเป็นมนุษย์ จี้รัฐเร่งคุ้มครองสิทธิ ลดอุปสรรค-ขจัดเลือกปฏิบัติ สร้างสังคมเท่าเทียม
เมื่อวันที่ 12 พฤศจิกายน คณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติ (กสม.) ได้ส่งสารเนื่องใน วันคนพิการแห่งชาติ ประจำปี 2569 ระบุว่า คนพิการมีศักดิ์ศรีความเป็นมนุษย์ มีสิทธิและเสรีภาพเช่นเดียวกับทุกคน การเคารพสิทธิคนพิการจึงมิใช่เพียงการให้ความช่วยเหลือหรือสงเคราะห์ แต่เป็นการประกันให้คนพิการสามารถเข้าถึงสิทธิขั้นพื้นฐาน ใช้ชีวิตได้อย่างอิสระ มีส่วนร่วมในสังคม และสามารถกำหนดอนาคตของตนเองได้อย่างเสมอภาค
ปัจจุบัน ประเทศไทยมีคนพิการประมาณ 2.3 ล้านคน หรือร้อยละ 3.54 ของประชากร ซึ่งคนพิการจำนวนมากยังเผชิญอุปสรรค ทั้งการเข้าถึงอาคารสถานที่ต่าง ๆ ระบบขนส่งสาธารณะ ข้อมูลข่าวสารและเทคโนโลยีดิจิทัล การบริการด้านสุขภาพ กระบวนการยุติธรรม ตลอดจนโอกาสทางการศึกษาและการจ้างงาน โดยเฉพาะยังมีข้อจำกัดด้านสิ่งอำนวยความสะดวกที่เหมาะสมกับความต้องการของคนพิการแต่ละประเภท
ที่ผ่านมา ประเทศไทยได้ดำเนินการส่งเสริมและคุ้มครองสิทธิคนพิการมาอย่างต่อเนื่อง ทั้งการพัฒนากฎหมาย นโยบาย และมาตรการสนับสนุนการเข้าถึงบริการสาธารณะ การศึกษา การประกอบอาชีพ และสวัสดิการต่าง ๆ และเป็นที่น่ายินดีที่เมื่อวันที่ 22 กันยายน 2569 คณะรัฐมนตรีได้อนุมัติหลักการร่างพระราชบัญญัติส่งเสริมและพัฒนาคุณภาพชีวิตคนพิการ (ฉบับที่ ..) พ.ศ. ….โดยเสนอให้ตั้งคณะกรรมการขจัดการเลือกปฏิบัติโดยไม่เป็นธรรมต่อคนพิการ และกำหนดสิทธิในการขอรับเงินเยียวยาของคนพิการ อย่างไรก็ตาม การมีกฎหมายและมาตรการเพียงอย่างเดียวยังไม่เพียงพอ หากคนพิการยังไม่สามารถเข้าถึงสิทธิและใช้ประโยชน์จากบริการเหล่านั้นได้จริงในชีวิตประจำวัน ประกอบกับสถานการณ์ภัยพิบัติและเหตุฉุกเฉินที่เกิดขึ้นบ่อยครั้งในช่วงที่ผ่านมายังแสดงให้เห็นถึงความจำเป็นในการเร่งอำนวยสิทธิและสนับสนุนให้คนพิการสามารถเข้าถึงความช่วยเหลือได้อย่างทันท่วงที
เนื่องในวันคนพิการแห่งชาติ วันเสาร์ที่สองของเดือนพฤศจิกายน ประจำปี 2569 ซึ่งในปีนี้ตรงกับวันที่ 14 พฤศจิกายน และในโอกาสครบรอบ 20 ปี อนุสัญญาว่าด้วยสิทธิคนพิการ (CRPD) ภายใต้แนวคิด The CRPD at 20: Building on Progress, Advancing the Future ของสหประชาชาติ คณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติ (กสม.) ขอให้ทุกคนตระหนักว่าคนพิการคือผู้ทรงสิทธิที่มีศักดิ์ศรี มีศักยภาพ สมควรได้รับโอกาสและมีสิทธิที่จะมีส่วนร่วมตัดสินใจในเรื่องที่ส่งผลกระทบต่อตนเองเช่นเดียวกับผู้อื่น โดยขอให้รัฐบาลไทยในฐานะที่เป็นภาคีของอนุสัญญา CRPD กำหนดให้การส่งเสริมและคุ้มครองสิทธิคนพิการเป็นวาระสำคัญของการพัฒนาประเทศ ลดช่องว่างและอุปสรรคในการนำอนุสัญญา CRPD ไปปฏิบัติจริงโดยบูรณาการหลักการไม่เลือกปฏิบัติและการเข้าถึงสิทธิสวัสดิการอย่างเท่าเทียมไว้ในนโยบายและแผนงานของทุกหน่วยงาน พร้อมกำหนดเป้าหมาย ตัวชี้วัด และกลไกติดตามผลที่ชัดเจน โดยให้คนพิการและองค์กรของคนพิการได้เข้ามามีส่วนร่วมอย่างมีความหมายในทุกมิติ
สุดท้าย ขอเน้นย้ำว่า ความพิการไม่ควรเป็นเงื่อนไขที่ทำให้บุคคลต้องสูญเสียโอกาสหรือถูกจำกัดสิทธิ จึงขอให้ทุกภาคส่วนร่วมกันสร้างสังคมคุณภาพซึ่งทุกคนเคารพในความแตกต่างหลากหลาย ดำรงชีวิตอย่างมีศักดิ์ศรีและมีส่วนร่วมได้โดยไม่ถูกเลือกปฏิบัติ และเป็นสังคมแห่งโอกาสที่ทุกคนสามารถใช้ศักยภาพของตนได้อย่างเต็มที่โดยไม่มีใครต้องถูกทิ้งไว้ข้างหลัง
