‘กมธ.พัฒนาการเมืองฯ’ เชิญ ‘ดีอี-ทหาร-ตำรวจ’ ถกข้อเท็จจริงเพกาซัสสอดแนมโทรศัพท์มือถือ ตั้งคำถามใช้งบประมาณกว่า 100 ล้านบาท ซื้อโปรแกรมล้วงข้อมูลฝ่ายค้าน-นักวิชาการฝั่งตรงข้ามรัฐบาล จี้เปิดชื่อผู้สั่งการกำหนดเป้าหมาย ‘ภคมน’ ลั่นสาธุหลัง ‘รมว.ดีอี’ บอกแจ้งเตือนไม่เท่ากับถูกแฮก

เมื่อวันที่ 09.20 น. วันที่ 12 พฤศจิกายน ที่รัฐสภา ในการประชุมคณะกรรมาธิการ (กมธ.) การพัฒนาการเมือง การสื่อสารมวลชน และการมีส่วนร่วมของประชาชน สภาผู้แทนราษฎร ที่มี น.ส.ภคมน หนุนอนันต์ ส.ส.บัญชีรายชื่อ พรรคประชาชน ในฐานะประธาน วาระพิจารณาศึกษาข้อเท็จจริงเกี่ยวกับจัดการจัดหา และการใช้โปรแกรมสอดแนมเพกาซัส สปายแวร์ (Pegasus Spyware) โดยเชิญผู้บัญชาการตำรวจแห่งชาติ ปลัดกระทรวงดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคม (ดีอี) เลขาธิการกองอำนวยการรักษาความมั่นคงภายในราชอาณาจักร (กอ.รมน.) ผู้อำนวยการข่าวกรองแห่งชาติ กรมข่าวทหารบก หรือคณะกรรมการการรักษาความมั่นคงปลอดภัยไซเบอร์แห่งชาติ หรือบอร์ดไซเบอร์แห่งชาติ โดยส่วนใหญ่ได้มอบหมายให้ตัวแทนระดับเจ้าหน้าที่ผู้ปฏิบัติงานมาร่วมประชุม

น.ส.ภคมนกล่าวว่า วันนี้ กมธ.มีการประชุมกรณีที่ผู้นำฝ่ายค้านในสภาผู้แทนราษฎรและหัวหน้าพรรคประชาธิปัตย์ถูกสปายแวร์ติดตามในเครื่องโทรศัพท์ ซึ่งคิดว่าเรื่องนี้ในอดีตสังคมเคยเข้าใจและตระหนักกันอยู่ระยะหนึ่ง เหตุผลที่คณะกรรมาธิการฯจะต้องพิจารณาเรื่องนี้คือ 1.เมื่อข้อมูลส่วนตัวของประชาชนไม่ได้ถูกปกป้องโดยภาครัฐ เราในฐานะผู้แทนราษฎรไม่สามารถยอมรับได้ เพราะเราไม่แน่ใจว่าข้อมูลของเราหลุดไปหรือไม่ และถูกนำไปใช้กับสิ่งใดบ้าง

น.ส.ภคมนกล่าวต่อว่า 2.การใช้สปายแวร์ถูกใช้โดยภาครัฐและนำมาเป็นเครื่องมือทางการเมือง เพราะไม่เคยมี ส.ส.รัฐบาลคนไหนถูกสปายแวร์ติดตาม ซึ่งเราสามารถสรุปได้โดยไม่เกรงใจใครว่าคนที่ถูกเพกาซัส หรือ สปายแวร์ติดตามในโทรศัพท์มือถือส่วนใหญ่เป็นฝ่ายค้าน นักเคลื่อนไหว หรือนักวิชาการที่ยืนอยู่ฝั่งตรงข้ามรัฐบาล จึงตั้งคำถามว่าในสถานการณ์การเมืองแบบนี้ที่มีความพยายามควบคุมทุกองคาพยพในประเทศไทย

“วันนี้ ส.ส.ฝ่ายค้านถึง 2 คน ถูกเพกาซัสติดตาม ดังนั้น จึงต้องตั้งคำถามกับรัฐบาลว่า นี่คือความพยายามทางการเมืองหรือไม่ที่จะติดตามเพื่อสอดแนม ที่ผ่านมาสิ่งที่เรายอมรับไม่ได้เด็ดขาดคือรัฐไทยใช้งบประมาณแผ่นดินซื้อโปรแกรมเหล่านี้มาติดตามคนที่อยู่ฝั่งตรงข้ามทางการเมือง” น.ส.ภคมนกล่าว

น.ส.ภคมนกล่าวอีกว่า วันนี้มีตัวแทนจากดีอีร่วมประชุม ซึ่งจะได้ถามถึงแนวนโยบายที่รัฐมนตรีดีอีมอบให้คนที่มาร่วมซักถามก็เป็นคนที่ถูกเพกาซัสติดตามทั้งสิ้น และหากไปดูในรายการงบประมาณปี 2570 เราพบการจัดซื้อจัดจ้างที่อาจจะเป็นโปรแกรมสอดแนม หรือเป็นโปรแกรมที่ติดตามพี่น้องประชาชน มูลค่าหลาย 100 ล้านบาท ซึ่งวันนี้จะมีการสอบถามกับตำรวจด้วยเช่นกันว่า ปีนี้มีการจัดซื้อจัดจ้างอุปกรณ์เหล่านี้หรือไม่ และสิ่งสำคัญที่สุดคือ อยากทราบว่าใครเป็นคนกำหนดรายชื่อว่าจะติดตามบุคคลใดบ้าง

น.ส.ภคมนกล่าวด้วยว่า สิ่งสำคัญคือประชาชนมีสิทธิแสดงออกทางการเมือง แต่อยู่ดีๆ ถูกสปายแวร์ติดตาม จึงคิดว่าเป็นความไม่ปลอดภัยอย่างยิ่ง จึงอยากทราบว่ารายชื่อที่หน่วยงานรัฐอยากจะติดตาม ใครเป็นผู้กำหนด และใครเป็นผู้ออกนโยบาย

เมื่อถามว่า มั่นใจใช่หรือไม่ว่าเพกาซัสมาจากหน่วยงานรัฐ น.ส.ภคมนกล่าวว่า โปรแกรมเพกาซัสจำหน่ายให้กับภาครัฐเท่านั้น ซึ่งเป็นโปรแกรมที่มาจากประเทศอิสราเอล โดยที่ประชาชน หรือภาคเอกชนธรรมดาไม่สามารถซื้อโปรแกรมได้

ต่อข้อถามว่า ประชาชนจะมั่นใจได้อย่างไรว่าจะไม่ถูกเจาะข้อมูล น.ส.ภคมนกล่าวว่า ประชาชนไม่สามารถมั่นใจได้เลย จึงเป็นที่มาของการพิจารณาในคณะกรรมาธิการวันนี้ เพราะเราอยากจะรู้ว่าหลังจากนี้ประชาชน จะมีความมั่นใจในชีวิตของพวกเขาได้อย่างไร ซึ่งเราจะได้ฟังประสบการณ์ของคนที่เคยถูกเพกาซัสติดตามว่า เกิดความไม่มั่นคงในชีวิตอย่างไรบ้าง และการแสดงความคิดเห็นทางการเมือง หรือการเขียนงานวิชาการ ไม่สามารถเป็นสิทธิขั้นพื้นฐานของประเทศนี้แล้วใช่หรือไม่

น.ส.ภคมนกล่าวว่า นี่คือความไม่ปลอดภัยอย่างยิ่ง และที่ผ่านมาในยุคของ พล.อ.ประยุทธ์ จันทร์โอชา อดีตนายกรัฐมนตรี ช่วงเวลานั้นเพกาซัสถูกใช้ติดตามนักเคลื่อนไหวหลายคน นั่นคือรัฐบาลที่เป็นผลพวงมาจากการทำรัฐประหาร แต่รัฐบาลนี้มาจากการเลือกตั้ง ทำไมถึงพบใช้เพกาซัสติดตามประชาชน นี่คือสิ่งสำคัญที่รัฐบาลจะต้องตอบให้ได้

เมื่อถามว่า มองว่าเป็นการทำให้ฝ่ายค้านหยุดตรวจสอบหรือไม่ น.ส.ภคมนกล่าวว่า ถ้าจะพูดแบบนั้นก็เป็นสิ่งที่เราพูดกันอยู่แล้วว่าวันนี้มีความพยายามติดตามและยับยั้งการตรวจสอบของฝ่ายค้านในทุกรูปแบบ ทั้งองค์กรอิสระ ซึ่งวันนี้ถ้าเกิดเราต้องการจะพึ่งพาก็ไม่มั่นใจว่าจะได้รับความเป็นธรรมหรือไม่ แม้กระทั่งโทรศัพท์มือถือที่เป็นสมบัติส่วนตัวมากที่สุด ที่ไม่ควรมีใครมาล่วงรู้ได้ แต่เราถูกดูดข้อมูลไปโดยภาครัฐ ซึ่งเราไม่สามารถมั่นใจได้เลยว่าข้อมูลของเราถูกกระจายไปที่ใดบ้าง

เมื่อถามถึงกรณีที่รัฐมนตรีดีอีบอกว่าการแจ้งเตือนไม่ได้แปลว่าถูกแฮ็กข้อมูลนั้น น.ส.ภคมนกล่าวว่า “อยากจะสาธุ” ซึ่งรัฐมนตรีควรมีการพิสูจน์ให้เห็นมากกว่าพูด โดยที่สถิติตั้งแต่ปี 2554 ประเทศไทยมีการค้นพบว่า ภาครัฐนำเพกาซัสมาใช้กับประชาชน นอกจากการยืนยันว่าไม่จริงก็ควรพิสูจน์ให้เห็นถึงบทบาทกระทรวงดิจิทัลฯ และมาช่วยปกป้องประชาชน ไม่ว่าจะฝ่ายค้านหรือรัฐบาล สิทธิขั้นขั้นพื้นฐานของประชาชนคือการปกป้องข้อมูลขั้นพื้นฐาน ซึ่งควรเป็นสิทธิที่ควรจะได้รับ โดยที่ไม่ต้องร้องขอและไม่ต้องมาวิวาทะทางการเมืองกันเลย

เมื่อถามว่า เรามีหน่วยงานคอยตรวจสอบสปายแวร์เหล่านี้หรือไม่ น.ส.ภคมนกล่าวว่า เราไม่เคยเห็นหน่วยงาน เข้ามาอาสาตรวจเพกาซัสให้กับประชาชน แต่สิ่งที่ทราบว่าโทรศัพท์มือถือของเราถูกเพกาซัสเจาะหรือไม่ นอกจากการแจ้งเตือนแล้วก็คือโครงการอินเทอร์เน็ตเพื่อกฎหมายประชาชน (iLaw) ที่อาสาเข้ามาตรวจสอบให้พวกเรา ตั้งแต่สมัยพรรคก้าวไกล และวันนี้กระทรวงดีอีฯมีงบประมาณมากมาย ซึ่งนอกจากคำพูดแล้วว่า ไม่มีความพยายามจะสอดแนมประชาชน ก็น่าจะสามารถเป็นหน่วยงานหลักในการตรวจสอบโทรศัพท์มือถือให้กับประชาชนได้

น.ส.ภคมนกล่าวต่อว่า ดังนั้น วันนี้พวกเรา ส.ส.ฝ่ายค้าน นอกจากจะโดนสอดแนมจากภาครัฐแล้ว สิ่งที่เราจะต้องดิ้นรนคือสิทธิขั้นพื้นฐานของเราไม่ได้ถูกปกป้องจากภาครัฐเลย และเรื่องนี้ไม่ใช่เรื่องของนักการเมืองทั้งสองฝั่ง แต่เป็นเรื่องของประชาชนทุกคน ซึ่งเราอยากให้ทุกคนได้รับความปลอดภัย